همکاری بنیاد سایمونز با آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی در طرحی ۱۵ میلیون دلاری برای توسعه هوش مصنوعی در ریاضیات
بنیاد سایمونز از آغاز طرحی ۱۵ میلیون دلاری با همکاری آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی خبر داده است. هدف این طرح، کمک به ریاضی‌دانان برای ارزیابی ابزارهای هوش مصنوعی، به‌کارگیری آن‌ها و تدوین استانداردهای مرتبط با این فناوری است؛ آن هم در شرایطی که هوش مصنوعی بیش از پیش به بخشی از پژوهش‌های ریاضی تبدیل می‌شود.
در این طرح، بودجه و منابع هر سه سازمان برای حمایت از برگزاری کارگاه‌های تخصصی، همکاری‌های پژوهشی و برنامه‌هایی که با مشارکت و هدایت جامعه ریاضی شکل می‌گیرند، به کار گرفته خواهد شد. این فعالیت‌ها بر فرصت‌ها و چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در ریاضیات تمرکز خواهند داشت.
مسئولیت مدیریت و تخصیص بودجه بر عهده بنیاد سایمونز خواهد بود. این بنیاد همچنین با انتشار فراخوان عمومی دریافت پیشنهادهای پژوهشی، تلاش می‌کند پژوهشگران بخش‌های مختلف جامعه ریاضی را در این برنامه مشارکت دهد.
این برنامه از فعالیت‌هایی حمایت خواهد کرد که به ارزیابی نتایج اخیر پژوهش‌های ریاضی انجام‌شده با کمک هوش مصنوعی، آموزش استفاده از ابزارهای نوظهور، تقویت همکاری میان پژوهشگران و تدوین رویکردهای مشترک برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در تحقیقات اختصاص دارند.
دیوید اسپرگل، رئیس بنیاد سایمونز، می‌گوید هدف این طرح آن است که ریاضی‌دانان نقشی محوری در تعیین چگونگی ورود هوش مصنوعی به حوزه تخصصی خود داشته باشند.
اسپرگل گفت: «در شرایطی که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال دگرگون کردن فضای پژوهش است، می‌خواهیم به جامعه ریاضی کمک کنیم تا با همکاری یکدیگر، بهترین مسیر پیش رو را پیدا کنند.»
او افزود: «اکنون زمان آن رسیده است که ریاضیات را به‌عنوان یک کل ببینیم؛ نه صرفاً مجموعه‌ای از اثبات‌ها و قضیه‌ها، بلکه دانشی مشترک که کنجکاوی انسان نیروی محرک آن است.»
بر اساس این همکاری، آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی علاوه بر مشارکت در طرح، ابزارهای هوش مصنوعی و منابع محاسباتی مورد نیاز پژوهشگران تحت حمایت بنیاد سایمونز را نیز فراهم خواهند کرد.
دسترسی به این منابع تنها به حوزه ریاضیات محدود نخواهد بود و پژوهشگرانی که در دیگر شاخه‌های علوم پایه فعالیت می‌کنند نیز از آن بهره‌مند خواهند شد.
آغاز این طرح در شرایطی صورت می‌گیرد که پیشرفت‌های هوش مصنوعی فرصت‌های تازه‌ای برای پژوهش و اکتشاف در ریاضیات ایجاد کرده است. استدلال خودکار، تدوین اثبات‌های ریاضی و بررسی درستی استدلال‌های پیچیده از جمله زمینه‌هایی هستند که این فناوری می‌تواند در آن‌ها به پژوهشگران کمک کند.
با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش‌های ریاضی پرسش‌های مهمی نیز به همراه دارد؛ از جمله اینکه نتایج تولیدشده تا چه اندازه قابل اعتمادند، برای تأیید درستی آن‌ها چه استانداردهایی لازم است و پژوهشگران انسانی باید چه نقشی در ارزیابی دستاوردهای تولیدشده توسط ماشین داشته باشند.
برنامه بنیاد سایمونز به‌گونه‌ای طراحی شده است که ریاضی‌دانان بتوانند این مسائل را به‌صورت جمعی بررسی کنند، نه اینکه برای تعیین معیارهای پژوهشی صرفاً به استانداردهای تدوین‌شده توسط شرکت‌های فناوری متکی باشند.
کارگاه‌ها و دیگر فعالیت‌هایی که از این طرح بودجه دریافت می‌کنند، فرصتی در اختیار پژوهشگران قرار خواهند داد تا تجربه‌های عملی خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند، توانایی‌ها و محدودیت‌های سامانه‌های نوظهور را ارزیابی کنند و درباره چگونگی ادغام ابزارهای هوش مصنوعی در روش‌های تثبیت‌شده پژوهش ریاضی به گفت‌وگو بپردازند.
بنیاد سایمونز تأکید کرده است که هدایت این طرح بر عهده جامعه ریاضی خواهد بود و خود ریاضی‌دانان در تعیین پرسش‌ها، ابزارها و روش‌هایی که به بررسی و توجه بیشتری نیاز دارند، نقش خواهند داشت.
اسپرگل گفت: «اکنون فرصتی فراهم شده است تا جامعه ریاضی گرد هم بیاید.»
او ادامه داد: «این جامعه ریاضی است که باید گفت‌وگوها درباره نحوه ارزیابی، پذیرش و استفاده از این ابزارها را هدایت کند، نه یک شرکت یا مؤسسه خاص. هدف این برنامه، حمایت از جامعه ریاضی است.»
طرح جدید در ادامه حمایت‌های دیرینه بنیاد سایمونز از پژوهش‌های ریاضی و علوم محاسباتی شکل گرفته است.
این بنیاد از حامیان اولیه کاربردهای یادگیری ماشین در علوم بوده و از توسعه «لین» (Lean)، یک دستیار اثبات ریاضی که برای بیان رسمی و بررسی درستی استدلال‌های ریاضی به کار می‌رود، حمایت مالی کرده است.
لین این امکان را فراهم می‌کند که گزاره‌ها و اثبات‌های ریاضی در قالبی بیان شوند که رایانه بتواند آن‌ها را بررسی کند. به این ترتیب، چارچوبی برای تأیید صحت منطقی استدلال‌های ریاضی در اختیار پژوهشگران قرار می‌گیرد.
اهمیت چنین سامانه‌هایی در سال‌های اخیر افزایش یافته است، زیرا پژوهشگران در حال بررسی راه‌هایی برای استفاده از هوش مصنوعی در تولید اثبات‌های ریاضی و کمک به انجام وظایفی هستند که به استدلال‌های پیچیده نیاز دارند.
ابزارهای راستی‌آزمایی صوری می‌توانند به پژوهشگران کمک کنند تا میان استدلال‌هایی که هوش مصنوعی تولید کرده و در ظاهر قانع‌کننده به نظر می‌رسند، با اثبات‌هایی که الزامات دقیق منطق ریاضی را برآورده می‌کنند، تمایز قائل شوند.
بنیاد سایمونز پیش از این نیز کارگاه‌ها، سخنرانی‌ها و همکاری‌های پژوهشی متعددی را برای بررسی ارتباط میان هوش مصنوعی و ریاضیات سازمان‌دهی کرده است.
همکاری جدید با ترکیب حمایت مالی و فراهم کردن دسترسی به فناوری‌های هوش مصنوعی و زیرساخت‌های محاسباتی، دامنه این فعالیت‌ها را گسترش می‌دهد.
اگرچه سه سازمان از تعهد مشترک ۱۵ میلیون دلاری در قالب بودجه و منابع خبر داده‌اند، هنوز مشخص نکرده‌اند که سهم هر یک از شرکا چقدر خواهد بود یا این مبلغ چگونه میان کمک‌هزینه‌های پژوهشی، منابع محاسباتی و دیگر انواع حمایت تقسیم می‌شود.
در اطلاعیه منتشرشده همچنین جزئیاتی درباره مهلت ثبت درخواست‌ها، میزان کمک‌هزینه‌های اختصاص‌یافته به هر طرح و فرایند انتخاب دریافت‌کنندگان حمایت اعلام نشده است.
بنیاد سایمونز در سال ۱۹۹۴ به دست جیم و مریلین سایمونز تأسیس شد و مقر آن در شهر نیویورک قرار دارد. این بنیاد از طریق اعطای کمک‌هزینه، اجرای برنامه‌های پژوهشی داخلی و فعالیت‌های مرتبط با مشارکت عمومی، از تحقیقات در حوزه ریاضیات و علوم پایه حمایت می‌کند.
حوزه‌های مورد حمایت این بنیاد شامل ریاضیات و علوم فیزیکی، علوم زیستی، علوم اعصاب، پژوهش‌های مرتبط با اوتیسم و برنامه‌هایی است که میان علم، جامعه و فرهنگ ارتباط برقرار می‌کنند.
بنیاد سایمونز همچنین مؤسسه فلت‌آیرون (Flatiron Institute) را اداره می‌کند؛ یک مجموعه پژوهشی وابسته به بنیاد که بر توسعه و به‌کارگیری روش‌های محاسباتی برای پیشبرد اکتشافات علمی تمرکز دارد.
بنیاد سایمونز، آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی در قالب طرح جدید خود قصد دارند منابع لازم را در اختیار پژوهشگران قرار دهند تا بتوانند کاربردهای هوش مصنوعی در ریاضیات را بررسی کنند. در عین حال، این همکاری از ارزیابی فناوری و تدوین استانداردهایی حمایت خواهد کرد که هدایت آن‌ها بر عهده خود جامعه ریاضی است.
این مشارکت تلاشی هماهنگ برای کمک به ریاضی‌دانان در مواجهه با تحولات فناوری است؛ به‌گونه‌ای که هم‌زمان با بهره‌گیری از امکانات جدید، اصول بنیادین این حوزه، از جمله راستی‌آزمایی دقیق، پژوهش مستقل و درک انسانی از مفاهیم ریاضی، همچنان حفظ شوند.