خون خشک‌شده برای میدان نبرد، باتری‌های هیبریدی و بازداشت مهندس OpenAI به دست اف‌بی‌آی
نویسنده: جورج تساگکاراکیس | ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶
در فوریه ۲۰۰۷، یک بالگرد نظامی آمریکا که در حال انتقال خون به بیمارستانی صحرایی در عراق بود، هدف قرار گرفت و سرنگون شد. هر هفت سرنشین آن جان باختند. اکنون، نزدیک به دو دهه پس از آن حادثه، پنتاگون ۷۳ میلیون دلار به طرحی اختصاص داده است که هدف آن از میان بردن نیاز به چنین مأموریت‌های اضطراری و پرخطری برای انتقال خون است.
در چارچوب برنامه آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا (دارپا)، پژوهشگران در تلاش‌اند پلاسما، پلاکت‌ها و گلبول‌های قرمزی تولید کنند که بتوان آن‌ها را برای مدت طولانی و بدون از دست رفتن پایداری نگهداری کرد. هدف این است که فرآورده‌های خونی خشک‌شده برای دوره‌های طولانی قابل ذخیره‌سازی باشند و هنگام نیاز، به‌سرعت به میدان نبرد ارسال شوند. خون معمولی ماندگاری محدودی دارد و اغلب نیز با کمبود آن مواجه هستیم. حادثه سال ۲۰۰۷ نشان داد که انتقال خون به مناطق جنگی تا چه اندازه می‌تواند پرهزینه و مرگبار باشد.
دارپا جدول زمانی فشرده‌ای برای این طرح تعیین کرده و می‌خواهد تا سال ۲۰۲۹ کیسه‌های حاوی فرآورده‌های خونی خشک‌شده را در میدان نبرد به کار بگیرد. بااین‌حال، بهتر است به تحقق این موعد با احتیاط نگاه کنیم. هنوز پرسش‌های مهمی درباره ایمنی جایگزین‌های مصنوعی خون و اثربخشی واقعی آن‌ها بی‌پاسخ مانده و اجرای موفقیت‌آمیز کل این طرح نیز کار دشواری خواهد بود.
باتری‌هایی که راه میانه را انتخاب کرده‌اند
شرکت چینی WeLion New Energy معتقد است برای دستیابی به جهش بعدی در فناوری باتری، لزومی ندارد باتری‌ها کاملاً حالت‌جامد شوند. این شرکت روی راهکاری میانه سرمایه‌گذاری کرده است: سلول‌های هیبریدی مایع‌ـ‌جامد که با هدف ذخیره انرژی بیشتر در خودروهای برقی، قایق‌ها و پهپادها طراحی شده‌اند.
این ادعا بی‌پشتوانه نیست. در سال ۲۰۲۳، شرکت WeLion با همکاری خودروساز برقی نیو (Nio)، مجموعه باتری‌ای عرضه کرد که امکان پیمودن بیش از هزار کیلومتر را با یک بار شارژ فراهم می‌کرد. فناوری هیبریدی در مقایسه با باتری‌های لیتیوم‌یونی معمولی، به‌طور بالقوه می‌تواند ایمنی بیشتری داشته باشد و چگالی انرژی بالاتری ارائه دهد.
این شرکت اکنون روی ساخت سلول‌هایی با چگالی انرژی حتی بالاتر کار می‌کند. البته در صنعت باتری، دستیابی به نتیجه مطلوب در آزمایشگاه معمولاً دشوارترین بخش ماجرا نیست. چالش اصلی، افزایش مقیاس تولید و رقابت از نظر هزینه تمام‌شده است؛ دو حوزه‌ای که WeLion همچنان با موانع بزرگی در آن‌ها روبه‌روست.
آیا داروی کاهش وزن می‌تواند سرعت پیری را کم کند؟
شرکت‌های داروسازی ایلای لیلی و نوو نوردیسک می‌گویند بیمارانی که داروهای گروه GLP-1 آن‌ها را مصرف می‌کنند، با سرعت کمتری پیر می‌شوند. مبنای این نتیجه‌گیری، ابزارهای مولکولی موسوم به «ساعت‌های پیری» است که تغییرات DNA یا سطح برخی پروتئین‌های کلیدی را بررسی می‌کنند.
این یافته‌ها گمانه‌زنی‌هایی را برانگیخته‌اند مبنی بر اینکه داروهای GLP-1 شاید بر عوامل زیربنایی پیری اثر بگذارند و واقعاً بتوان از آن‌ها برای افزایش طول عمر استفاده کرد. اما هنوز برای تغییر برنامه‌های دوران بازنشستگی‌تان زود است. این ادعاها از سوی خود شرکت‌های سازنده دارو مطرح شده‌اند و هنوز روشن نیست نتایج به‌دست‌آمده تا چه اندازه واقعاً چنین چیزی را اثبات می‌کنند.
در همین حال، پژوهشگران در تلاش‌اند از همین گروه دارویی برای درمان اختلالات مغزی نیز استفاده کنند. آزمایش‌های بالینی تازه‌ای برای بررسی تأثیر داروهای GLP-1 بر اعتیاد و افسردگی در جریان است، درحالی‌که دانشمندان همچنان مشغول شناسایی و بررسی عوارض جانبی این داروها هستند.
یک مهندس OpenAI، دستگاهی ۱۳٫۹۹ دلاری و اف‌بی‌آی
اف‌بی‌آی یکی از مهندسان OpenAI را که به جاسوسی و جمع‌آوری مخفیانه اطلاعات متهم شده، بازداشت کرده است. این فرد که تبعه عربستان سعودی است، ظاهراً یک دستگاه ضبط مخفیانه نصب کرده بود؛ وسیله‌ای مجهز به دوربین و میکروفون که با قیمت ۱۳ دلار و ۹۹ سنت به‌صورت آنلاین فروخته می‌شود. بنا بر گزارش‌ها، این دستگاه درحالی کشف شد که به درگاه USB یک تلویزیون متصل بود.
دو نکته در این پرونده جلب توجه می‌کند. گزارش شده است که متهم برای برنامه‌ریزی ضبط مخفیانه از چت‌بات‌ها کمک گرفته بود. از سوی دیگر، OpenAI اعلام کرده که مدل‌های هوش مصنوعی خود این شرکت در شناسایی کارمند مظنون نقش داشته‌اند. درباره این چرخه عجیب استفاده از هوش مصنوعی، خودتان قضاوت کنید.
پهپادها، مراکز داده و زنجیره‌های تأمین بدون قطعات چینی
بزرگ‌ترین مرکز داده روسیه هدف حمله پهپادهای اوکراینی قرار گرفته است؛ هرچند بانک اسبربانک اعلام کرده که سامانه‌ها و خدماتش در نتیجه این حمله دچار اختلال نشده‌اند. حملات اوکراین به مراکز داده، آشفتگی‌هایی در روسیه ایجاد کرده است، اما شبکه‌های حساب‌های رباتی روسی همچنان به فعالیت‌های تحریک‌آمیز و مزاحمت‌آفرینی خود در فضای مجازی ادامه می‌دهند.
در همین حال، استارتاپ‌های دفاعی آمریکا برای ساخت پهپادهایی که به قطعات چینی وابسته نباشند، به سراغ تایوان رفته‌اند. از سال ۲۰۲۵ تاکنون دست‌کم ۱۳ توافق همکاری مشترک در این زمینه امضا شده است. این توافق‌ها در شرایطی شکل گرفته‌اند که پرسش‌ها درباره تضعیف احتمالی «سپر سیلیکونی» تایوان رو به افزایش است؛ همان مزیت راهبردی ناشی از جایگاه مهم این جزیره در صنعت نیمه‌رساناها.
در رویدادی جداگانه، یک رزمایش شبیه‌سازی‌شده نشان داد که رقابت تسلیحاتی بر سر مهندسی زمین با استفاده از تابش خورشیدی تا چه اندازه می‌تواند آشفته و غیرقابل‌کنترل شود. شرکت‌کنندگان درباره قواعد مربوط به کاهش نور خورشید با یکدیگر اختلاف پیدا کردند. گذشته از مناقشات سیاسی، اجرای عملی چنین ایده‌ای نیز با موانع جدی روبه‌روست.
تسلا، Character.ai و سرمایه‌گذاری اپل روی سیری
نهادهای نظارتی آمریکا در حال بررسی ادعاهایی هستند مبنی بر اینکه تاکسی‌های رباتیک تسلا هنگام عبور از محدوده مدارس، سرعت مجاز را رعایت نکرده‌اند. در خبری دیگر، گزارش شده است که قابلیت‌های امنیتی خودروهای تسلا توانسته‌اند تلاش یک نهاد فدرال برای ردیابی را ناکام بگذارند.
شرکت Character.ai پس از مواجهه با اتهاماتی درباره سرقت محتوا و آسیب رساندن به کودکان، درخواست ورشکستگی داده است. دیزنی پیشنهاد پرداخت ۲۰ میلیون دلار برای فناوری چت‌بات این شرکت را مطرح کرده و اسناد پرونده ورشکستگی نیز مشکلاتی را آشکار کرده‌اند که در بسیاری از مدل‌های کسب‌وکار مبتنی بر هوش مصنوعی مشترک هستند.
اپل در حال عرضه مجموعه تازه‌ای از محصولات خانه هوشمند است که محور اصلی آن‌ها نسخه بازطراحی‌شده دستیار صوتی سیری خواهد بود. دستگاه HomeView نمایشگری هفت‌اینچی را با فناوری تشخیص چهره ترکیب می‌کند و مجموعه Home Collection نیز شامل دوربین‌ها، قفل‌ها و ترموستات‌های هوشمند است. همه این محصولات بر هوش مصنوعی سیری متکی هستند؛ فناوری‌ای که هنوز ثابت نکرده به‌اندازه کافی هوشمند است تا بتوان یک خانواده کامل از محصولات را بر پایه آن بنا کرد. این همان چالشی است که دستیار صوتی اپل در طول سال‌های گذشته بارها با آن روبه‌رو بوده است.
پرسش بی‌پاسخ درباره نظارت گسترده
اختلاف علنی میان وزارت دفاع آمریکا و شرکت آنتروپیک، پرسشی را دوباره مطرح کرده که ظاهراً باید پاسخ ساده‌ای داشته باشد، اما در عمل چنین نیست: آیا دولت آمریکا از نظر قانونی اجازه دارد شهروندان این کشور را به‌صورت گسترده و جمعی تحت نظارت قرار دهد؟
بیش از ده سال از زمانی می‌گذرد که ادوارد اسنودن برنامه آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) برای جمع‌آوری انبوه فراداده تماس‌های تلفنی شهروندان آمریکایی را افشا کرد. بااین‌حال، هنوز میان تصور عموم مردم از حدود اختیارات دولت و آنچه قانون واقعاً مجاز می‌داند، فاصله وجود دارد. اکنون هوش مصنوعی توانایی‌های نظارتی را به‌شدت افزایش داده، درحالی‌که چارچوب‌های قانونی از سرعت پیشرفت فناوری عقب مانده‌اند. استفاده پنتاگون از هوش مصنوعی نیز به‌خوبی نشان داده است که این حوزه تا چه اندازه با ابهام‌های حقوقی روبه‌روست.
با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، انتشار اطلاعات نادرست نیز به یکی دیگر از نگرانی‌های جدی تبدیل شده است. دنیل سیترون، استاد حقوق دانشگاه ویرجینیا، گفته است توانایی ایلان ماسک در تقویت و گسترش نظریه‌های توطئه در شبکه اجتماعی ایکس می‌تواند نفوذ اطلاعات نادرست را به سطحی بی‌سابقه برساند.
چند خبر متفرقه
بررسی دوباره یک فسیل صدساله نشان داده است که این نمونه به گونه‌ای تازه از دایناسورها تعلق دارد. گونه Invictibellatrix amberina ممکن است نخستین مگاراپتور شناخته‌شده در اروپا باشد. در خبری دیگر، تازه‌ترین پرتاب موشک اسپیس‌ایکس پدیده‌ای موسوم به «عروس دریایی فضایی» ایجاد کرد؛ منظره‌ای که در آن گازهای خروجی موشک در ارتفاعات بالای جو گسترش یافتند و به شکل شاخک‌هایی نورانی درآمدند.
در دیگر تحولات، ۲۲ کشور خواستار تشکیل نهادی جهانی و جدید برای نظارت بر هوش مصنوعی شده‌اند. OpenAI نیز به دلیل نگرانی‌های ایمنی، بخشی از فعالیت‌های مربوط به توسعه مدل‌های خود را متوقف کرده است. این شرکت همچنین ۳۷۷ یافته جدید در حوزه ریاضیات منتشر کرده که بار دیگر جامعه فعالان این حوزه را تحت تأثیر قرار داده است. شرکت متا نیز برای حل‌وفصل یک پرونده حقوقی مهم درباره ایمنی کودکان، تا ۱۸ میلیارد دلار پرداخت خواهد کرد.
اگر بعد از این همه خبر به کمی استراحت نیاز دارید، بد نیست بدانید راکون‌های کوتوله یاد گرفته‌اند چگونه با کاغذ و شن برای خود اسباب‌بازی بسازند و این مهارت را به یکدیگر آموزش داده‌اند. از طرف دیگر، ابزاری به نام Stowaway وجود دارد که شما را به‌صورت مجازی روی صندلی کنار پنجره هر هواپیمایی می‌نشاند که همین حالا از بالای سرتان عبور می‌کند. هرچه فکر کردم راه مفیدتری برای گذراندن بعدازظهرتان پیدا کنم، چیزی به ذهنم نرسید.