سیانان و گوگل توافقی چندساله برای استفاده از هوش مصنوعی مولد در جستوجو امضا کردند

شبکه سیانان ۱۵ اکتبر اعلام کرد که توافقی چندساله با گوگل امضا کرده است. بر اساس این توافق، گوگل حقوق گستردهتری برای استفاده از محتوای سیانان در قابلیتهای آزمایشی محصولات خود دریافت میکند. این همکاری ارتباطی با زیرساخت مرکز داده گوگل در نبراسکا ندارد. بااینحال، هیچیک از دو شرکت جزئیات مالی قرارداد، محصولات مشخص گوگل که مشمول این توافق میشوند یا دامنه استفاده از محتوا را اعلام نکردهاند. هنوز روشن نیست که این قرارداد امکان استفاده از محتوای سیانان برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی را نیز فراهم میکند یا صرفاً به بازیابی و نمایش محتوا محدود است.
سم فلیکس، معاون ارشد سیانان در بخش مشارکتهای راهبردی و توسعه کسبوکار، این توافق را راهی برای گسترش دسترسی مخاطبان به محتوای خبری و دریافت حق استفاده از آن توصیف کرد. او گفت: «این همکاری مسیرهای تازهای برای دسترسی مخاطبان به روزنامهنگاری بیهمتای سیانان فراهم میکند و درعینحال تضمین میکند که در ازای ارائه و استفاده از مالکیت فکری منحصربهفرد ما در محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی، حقالزحمه دریافت کنیم.»
چالش رسانهها که این توافق آشکار میکند
خلاصههای تولیدشده با هوش مصنوعی در نتایج جستوجو میتوانند بدون هدایت کاربران به وبسایت اصلی خبر، پاسخ پرسشهای آنها را ارائه دهند. خطر کاهش بازدید ناشی از این قابلیت، به یکی از مسائل اصلی در مذاکرات صنعت خبر با شرکتهای فناوری تبدیل شده است.
ریشه این چالش به ساختار جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی بازمیگردد. وقتی کاربر پاسخ پرسش خود را مستقیماً در قالب خلاصهای تولیدشده با هوش مصنوعی در صفحه نتایج جستوجو دریافت میکند، ممکن است دیگر نیازی به مراجعه به منبع اصلی نداشته باشد. در چنین شرایطی، رسانه منتشرکننده خبر نهتنها بازدیدکننده و فرصت نمایش تبلیغات را از دست میدهد، بلکه ارتباط مستقیمش با مخاطب نیز تضعیف میشود.
به گزارش ورایتی، طرح آزمایشی گوگل برای استفاده از هوش مصنوعی در حوزه خبر پیشتر رسانههایی مانند اشپیگل، الپائیس، گاردین، تایمز آو ایندیا، واشنگتن اگزمینر و واشنگتن پست را در بر گرفته است. بنابراین، به نظر میرسد سیانان به طرحی میپیوندد که اجرای آن از قبل آغاز شده است. تلاشهای حقوقی برای به چالش کشیدن این شیوه نیز تاکنون چندان موفق نبودهاند. به نوشته ورایتی، شرکت پنسکی مدیا، مالک این نشریه، در ارتباط با اختلافات مربوط به ترافیک وب علیه گوگل شکایت کرد، اما یک قاضی فدرال پرونده را بدون منع طرح مجدد دعوا مختومه کرد.
رویکرد سیانان ترکیبی از همکاری و تقابل حقوقی است. این شبکه از یک سو میکوشد از طریق توافقی مشخص و قانونمند، امکان دسترسی گوگل به محتوای خود را فراهم کند و از سوی دیگر، همزمان درگیر دعوایی حقوقی علیه شرکت پرپلکسیتی ایآی است. سیانان پس از شکست مذاکرات مربوط به صدور مجوز استفاده از محتوا، با طرح اتهام استفاده بدون مجوز از مطالب روزنامهنگاری خود، علیه پرپلکسیتی شکایت کرد.
این توافق چه تأثیری بر مخاطبان دارد؟
جزئیات اعلامنشده توافق سیانان و گوگل تعیین خواهد کرد که آیا ابزارهای هوش مصنوعی برای یافتن اخبار، کاربران را به پلتفرمهای سیانان هدایت میکنند یا عملاً جای مراجعه به این رسانه را میگیرند.
این همکاری ممکن است نحوه دسترسی مخاطبان به گزارشهای سیانان را تغییر دهد، هرچند ابعاد دقیق این تغییر هنوز مشخص نیست. قابلیتهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند مطالب خبری را سریعتر در اختیار کاربران قرار دهند، اما درعینحال ممکن است با خلاصهسازی بیشازحد، بخشی از زمینه و جزئیات ضروری خبر را حذف کنند. همچنین، این ابزارها لایهای از تفسیر و پردازش را میان مخاطب و اثر اصلی روزنامهنگاری قرار میدهند.
هنوز به پرسشهای مهمی که مشخص میکنند این توافق به سود مخاطبان خواهد بود یا به زیان آنها، پاسخی داده نشده است. برای مثال، معلوم نیست تجربههای خبری مبتنی بر هوش مصنوعی کاربران را به پلتفرمهای سیانان هدایت خواهند کرد یا جایگزین مراجعه مستقیم به آنها میشوند. همچنین، هیچیک از دو شرکت بهطور عمومی توضیح ندادهاند که نام منبع و پیوندهای ارجاع به مطالب اصلی با چه میزان برجستگی نمایش داده خواهند شد یا خطاها و خلاصههای حاوی اطلاعات قدیمی چگونه اصلاح میشوند.
توافق سیانان و گوگل ممکن است با گسترش هوش مصنوعی مولد و تغییر شیوه جستوجوی اطلاعات، به الگویی برای همکاری دیگر ناشران خبری با شرکتهای فناوری تبدیل شود. بااینحال، اینکه چنین توافقی به تداوم فعالیت روزنامهنگاری کمک میکند یا آن را تضعیف خواهد کرد، به مفادی بستگی دارد که هیچیک از دو شرکت تاکنون منتشر نکردهاند. پاسخ نهایی را باید در آمار و رفتار واقعی مخاطبان جستوجو کرد، نه در بیانیههای مطبوعاتی شرکتها.
