افت ترافیک ورودی از ChatGPT ظاهراً ناشی از اختلال در ردیابی بازدیدهاست

• پس از انتشار GPT-6، ترافیک منتسب به ChatGPT در چند مجموعه داده تحلیلی به‌شدت کاهش یافته است.
• تحلیلگران این افت را به لینک‌هایی در متن پاسخ‌های ChatGPT نسبت می‌دهند که بدون برچسب ردیابی یا اطلاعات ارجاع‌دهنده باز می‌شوند.
• ممکن است بخشی از بازدیدهای ورودی از ChatGPT اکنون در دسته ترافیک مستقیم ثبت شوند؛ موضوعی که مقایسه گزارش‌های تحلیلی را دشوارتر می‌کند.

ترافیک منتسب به ChatGPT در چند مجموعه داده تحلیلی طی ماه جاری به‌شدت کاهش یافته است. تحلیلگران معتقدند این افت با تغییر نحوه باز شدن لینک‌های ChatGPT و حذف برچسب‌های ردیابی از آن‌ها ارتباط دارد.

ایتان اسمیت، مدیرعامل Graphite، در پستی در لینکدین اعلام کرد که از ۹ اکتبر، تعداد نشست‌های منتسب به ChatGPT در گوگل آنالیتیکس 4 (GA4) برای وب‌سایت‌هایی که Graphite رصد می‌کند و ترافیک قابل‌توجهی از کانال دستیارهای هوش مصنوعی دارند، بین ۲۲ تا ۵۷ درصد کاهش یافته است. به برآورد اسمیت، میانگین این افت نسبت به سطح معمول پیشین حدود ۴۵ درصد بوده است. LLM Pulse نیز گزارش داد که تعداد نشست‌های ورودی از ChatGPT در وب‌سایت‌های تحت نظارت این شرکت، طی روزهای ۹ تا ۱۱ اکتبر، در مقایسه با روزهای مشابه دو هفته قبل حدود ۴۶ درصد کمتر بوده است. بااین‌حال، مجموع ترافیک این وب‌سایت‌ها در همان دوره تقریباً ثابت مانده است.

به گفته اسمیت، ChatGPT به‌تازگی لینک‌های موجود در متن پاسخ‌ها را بدون پارامتر utm_source=chatgpt.com یا اطلاعات ارجاع‌دهنده (Referrer) باز می‌کند. در نتیجه، بازدیدهایی که از این لینک‌ها انجام می‌شوند ممکن است در GA4 به‌عنوان ترافیک مستقیم (Direct) ثبت شوند. بررسی‌های دیگری نیز از وقوع همین تغییر در ردیابی بازدیدها حکایت دارند، اما هنوز داده‌های کافی برای تشخیص اینکه آیا تعداد واقعی بازدیدها نیز کاهش یافته است یا نه، وجود ندارد.

بازدیدهای ChatGPT ظاهراً در کدام بخش آمار ثبت می‌شوند؟

سدریک هویسلر، مدیر ارشد مدیریت محصول در Adobe، داده‌های ۹ تا ۱۳ اکتبر را با هفته قبل مقایسه کرد. بررسی او حدود ۵۰۰ صفحه را در بر می‌گرفت که دست‌کم ۵ درصد بازدیدهایشان از ChatGPT تأمین می‌شد. او در لینکدین گزارش داد که بازدیدهای منتسب به ChatGPT در این صفحات روزانه حدود ۳۱ هزار مورد کاهش یافته، درحالی‌که بازدیدهای مستقیم روزانه حدود ۲۶ هزار مورد افزایش پیدا کرده است. ترافیک ورودی از موتورهای جست‌وجو نیز ۷ درصد کاهش داشته که با روند مشاهده‌شده در سایر بخش‌های جست‌وجو همخوانی دارد.

در دو سوم صفحاتی که با کاهش ترافیک ChatGPT مواجه شدند، بازدیدهای مستقیم افزایش یافت؛ درحالی‌که این نسبت در هفته قبل حدود نیمی از صفحات بود. هویسلر می‌گوید رفتار بازدیدکنندگان جدیدی که در دسته ترافیک مستقیم ثبت شده‌اند نیز به رفتار کاربران ورودی از ChatGPT شباهت دارد. در دستگاه‌های موبایل، سهم بازدیدکنندگان مستقیم که بنر دریافت رضایت کاربر را مشاهده کرده‌اند، از ۳۶ به ۴۴ درصد رسیده است. هویسلر نمایش این بنر را نشانه‌ای از نخستین بازدید کاربر می‌داند. این رقم به سهم ۵۵ درصدی مشاهده بنر در میان بازدیدکنندگان ورودی از ChatGPT نزدیک‌تر شده است. البته او تأکید می‌کند که این یافته‌ها مقدماتی هستند و تنها بر چهار روز داده نمونه‌برداری‌شده تکیه دارند.

چه تغییری در لینک‌های ChatGPT ایجاد شده است؟

به گفته هویسلر، پس از انتشار GPT-6، لینک‌های ChatGPT در زبانه جدید مرورگر و با تنظیماتی باز می‌شوند که از ارسال اطلاعات ارجاع‌دهنده جلوگیری می‌کند. همچنین پارامتر utm_source از این لینک‌ها حذف شده است؛ پارامتری که پیش‌تر در لینک‌های استنادی ChatGPT وجود داشت و از زمان راه‌اندازی قابلیت جست‌وجوی این سرویس در سال ۲۰۲۴ استفاده می‌شد.

اسمیت نیز توضیح داده است که لینک‌های قرارگرفته در متن پاسخ‌ها برچسب ردیابی خود را از دست داده‌اند، اما لینک‌های بخش منابع (Sources) و لینک‌های خرید همچنان این برچسب را دارند. او همچنین اعلام کرد که شناسایی منبع ۹۵ درصد بازدیدهای موبایلی ورودی از ChatGPT به وب‌سایت‌های تحت نظارت Graphite، صرفاً به همین برچسب وابسته بوده است. به همین دلیل، ترافیک ورودی از اپلیکیشن بیش از سایر بخش‌ها در معرض تأثیر این تغییر قرار گرفته است.

شرکت Profound این تغییر را به قالب جدید نمایش پاسخ‌ها مرتبط می‌داند. در میان پاسخ‌های دارای استناد که این شرکت از ChatGPT جمع‌آوری کرده، سهم پاسخ‌هایی که دست‌کم یک لینک منبع دارای برچسب ردیابی داشته‌اند، از حدود ۹۸ درصد در ۸ اکتبر به ۶۶ درصد در ۱۴ اکتبر کاهش یافته است. در همین بازه، سهم قالب Intelligent UI از کل پاسخ‌های گردآوری‌شده توسط Profound از ۲ درصد به حدود ۳۵ درصد رسیده است. Intelligent UI قالبی در ChatGPT برای نمایش نمودارها، مقایسه‌ها و ابزارهای کوچک است. بااین‌حال، لینک‌هایی که کاربران از طریق باز کردن پنل اطلاعات یا پنل محصول به آن‌ها دسترسی پیدا می‌کنند، همچنان برچسب ردیابی دارند.

زمانی که در ۷ اکتبر انتشار GPT-6 را پوشش دادم، اطلاعیه OpenAI توضیحی درباره نحوه نمایش منابع در این قالب‌های جدید ارائه نکرده بود. عرضه GPT-6 برای کاربران طرح‌های پولی از همان روز آغاز شد و از ۸ اکتبر نیز به کاربران طرح‌های Free و Go رسید. داده‌های LLM Pulse نشان می‌دهد که در ۷ اکتبر هنوز کاهشی در ترافیک مشاهده نشده بود.

رودزکی افزایش لینک‌های مستقیم در پاسخ‌های ChatGPT را اندازه‌گیری کرد

تومک رودزکی از شرکت Peec AI، یک میلیون پرامپت یکسان را ابتدا در فاصله ۲ تا ۷ اکتبر و سپس دوباره در بازه ۹ تا ۱۳ اکتبر آزمایش کرد. او مشاهده کرد که ChatGPT در ۴۲ درصد پاسخ‌ها نشانی مستقیم یک صفحه وب را قرار داده است؛ درحالی‌که این نسبت پیش‌تر حدود ۸ تا ۱۰ درصد بود. به گزارش رودزکی، ۵۴ درصد این نشانی‌ها به صفحه اصلی وب‌سایت‌ها اشاره دارند. او همچنین می‌گوید این لینک‌ها فاقد برچسب ردیابی و اطلاعات ارجاع‌دهنده هستند. البته این آمار صرفاً به لینک‌های نمایش‌داده‌شده در پاسخ‌های ChatGPT مربوط است و تعداد کلیک‌های واقعی کاربران روی آن‌ها را نشان نمی‌دهد.

داده‌های موجود چه چیزی را هنوز روشن نمی‌کنند؟

نویسندگان گزارش LLM Pulse اعلام کردند که افزایش ترافیک مستقیم را در وب‌سایت‌های بررسی‌شده مشاهده نکرده‌اند. بااین‌حال، به گفته آن‌ها، حجم ترافیک مستقیم بسیار بیشتر از ترافیک ChatGPT است و به همین دلیل، تشخیص افزایش نسبتاً اندک تعداد نشست‌ها در این دسته دشوار خواهد بود. آن‌ها همچنین توضیح دادند که تجمیعی بودن داده‌ها اجازه نمی‌دهد مشخص شود چه میزان از ترافیک واقعاً از دست رفته و چه میزان از آن صرفاً دیگر با برچسب ChatGPT شناسایی نمی‌شود.

اسمیت این تغییر را ناشی از یک باگ در سمت OpenAI دانست و نوشت که انتظار دارد این شرکت مشکل را «خیلی زود» برطرف کند. هویسلر نیز اکنون می‌گوید OpenAI در ۱۴ اکتبر به او تأیید کرده که این مشکل یک باگ بوده است. او در پست دیگری نوشت که انتشار اصلاحیه از ساعات اولیه ۱۵ اکتبر آغاز شده و تا ساعت ۹ صبح به وقت اقیانوس آرام آمریکا، تعداد کلیک‌های دارای برچسب ردیابی از ChatGPT در هزاران دامنه‌ای که او زیر نظر دارد، به حدود ۹۵ تا ۱۰۰ درصد تعداد ثبت‌شده در همان ساعت از هفته قبل بازگشته است. بااین‌حال، گلن گیب، مشاور سئو، در پاسخ به او گفت که هنوز چنین تغییری را در حساب‌های پولی یا رایگان مشاهده نمی‌کند. شرکت Profound نیز اعلام کرده که اطلاعیه رسمی درباره رفع مشکل ندیده است. همچنین در یادداشت‌های انتشار ChatGPT از ۱ تا ۱۵ اکتبر، اشاره‌ای به موضوع ردیابی لینک‌ها نشده است.

شرکت‌های Graphite، LLM Pulse، Profound و Peec AI خدمات و ابزارهایی در حوزه بهینه‌سازی موتورهای جست‌وجو (SEO) یا جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه می‌کنند و هویسلر نیز در Adobe فعالیت دارد. گزارش‌های منتشرشده از سوی LLM Pulse و Profound اندازه نمونه‌های بررسی‌شده را مشخص نکرده‌اند.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

کاهش حدود ۵۰ درصدی ترافیک ارجاعی از ChatGPT در GA4 طی تنها یک هفته، لزوماً به معنای کاهش واقعی علاقه کاربران به بازدید از وب‌سایت شما نیست و ممکن است بیش از هر چیز ناشی از تغییر در نحوه ثبت و گزارش داده‌های ردیابی باشد. اسمیت و هویسلر هر دو پیشنهاد می‌کنند که تاریخ ۸ اکتبر را در گزارش‌های تحلیلی خود علامت‌گذاری کنید تا پیش از بررسی دقیق‌تر، این تغییر به‌اشتباه کاهش واقعی ترافیک تفسیر نشود. هویسلر اکنون بازه زمانی این اختلال را ۸ تا ۱۵ اکتبر در نظر می‌گیرد.

علاوه بر این، تا زمان روشن شدن کامل وضعیت، بهتر است ترافیک ChatGPT و ترافیک مستقیم را برای هر صفحه‌ای که پیش‌تر از ChatGPT بازدیدکننده دریافت می‌کرده، در کنار یکدیگر بررسی کنید. صفحه اصلی وب‌سایت را نیز در این بررسی بگنجانید؛ زیرا طبق یافته‌های رودزکی، بیش از نیمی از لینک‌های مستقیمی که او مشاهده کرده به صفحه اصلی وب‌سایت‌ها اشاره داشته‌اند.

زمانی که گوگل آنالیتیکس در ماه مه کانال دستیار هوش مصنوعی (AI Assistant) را معرفی کرد، توضیح دادم که اگر کاربران از طریق یک دستیار هوش مصنوعی وارد محتوای وب‌سایت شوند، اما اطلاعات ارجاع‌دهنده همراه بازدید آن‌ها نباشد، نشستشان در کانال ترافیک مستقیم ثبت خواهد شد. برچسب مخصوص ChatGPT راهی برای شناسایی این ترافیک اضافی فراهم می‌کرد؛ به‌ویژه برای بازدیدهای موبایلی. به گفته اسمیت، اگر در کلیک‌های حاصل از تبلیغات ChatGPT از پارامترهای UTM اختصاصی خود استفاده کرده باشید، این کلیک‌ها نباید تحت تأثیر مشکل اخیر قرار گرفته باشند.

چشم‌انداز پیش رو

اکنون پرسش اصلی این است که برچسب‌های ردیابی با چه سرعتی برای تمام حساب‌های کاربری بازمی‌گردند؛ به‌خصوص که OpenAI هنوز در یادداشت‌های انتشار خود به رفع این مشکل اشاره نکرده است. شرکت Profound یادآور می‌شود که بازگرداندن این برچسب‌ها می‌تواند به بهبود گزارش‌های آینده کمک کند، اما امکان بازیابی اطلاعات انتساب ترافیکی را که پیش‌تر از دست رفته است، فراهم نخواهد کرد. در مقابل، Gemini دو هفته پیش مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و پارامترهای UTM را به لینک‌های خود اضافه کرد؛ تغییری که راجر مونتی درباره آن گزارش داده است.

تصویر شاخص: تتیانا یورچنکو / Shutterstock