شکایت‌های تازه علیه OpenAI بر سر ایمنی ChatGPT؛ والدین چه نکاتی را باید بدانند؟
نویسنده: جف ماس
شرکت OpenAI با موج تازه‌ای از شکایت‌های حقوقی درباره ایمنی ChatGPT روبه‌رو شده است؛ شکایت‌هایی که به‌ویژه بر خطرات احتمالی این چت‌بات برای کودکان و دیگر کاربران آسیب‌پذیر تمرکز دارند. در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا شامل آریزونا، آرکانزاس، آیداهو، آیووا، کانزاس، مونتانا، نبراسکا و ویرجینیای غربی، هرکدام به‌طور جداگانه علیه این شرکت شکایت کردند. آن‌ها OpenAI را متهم کرده‌اند که خانواده‌ها را درباره خطرات این فناوری گمراه کرده و اجازه داده است تعاملات آسیب‌زا در ChatGPT رخ دهد.
به گزارش شبکه NBC News، این ایالت‌ها مدعی‌اند که ChatGPT در برخی تعاملات، کاربران را به رفتارهای خطرناک تشویق کرده، باورهای هذیانی آن‌ها را تقویت کرده و درباره خودآزاری یا خشونت، راهنمایی‌های آسیب‌زا ارائه داده است. البته این موارد در حال حاضر ادعاهای مطرح‌شده در پرونده‌های حقوقی در دست رسیدگی هستند و هنوز هیچ دادگاهی صحت آن‌ها را تأیید نکرده است.
در این شکایت‌ها همچنین این پرسش مطرح شده که آیا OpenAI به‌اندازه کافی درباره خطرات احتمالی ChatGPT به والدین هشدار داده است یا خیر. برنا برد، دادستان کل ایالت آیووا، این شرکت را به «آسیب رساندن به کودکان» متهم کرده و گفته است تدابیر ایمنی موجود نتوانسته‌اند به‌اندازه کافی از کاربران کم‌سن‌وسال محافظت کنند.
این شکایت‌ها چه پیامدهایی ممکن است برای OpenAI داشته باشند؟
این پرونده‌های حقوقی ممکن است به جریمه‌های مالی، الزام OpenAI از سوی دادگاه به تغییر سازوکارهای ایمنی ChatGPT و نظارت سخت‌گیرانه‌تر بر روند توسعه محصولات هوش مصنوعی منجر شوند. برخی از ایالت‌ها همچنین خواستار تقویت تدابیر حفاظتی برای افراد زیر سن قانونی و اعمال محدودیت بر آزمایش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی در شرایطی هستند که اقدامات ایمنی آن‌ها به‌طور معتبر تأیید نشده است.
به گزارش پولیتیکو، این پرونده‌ها در شرایطی فشار بر OpenAI را افزایش می‌دهند که قانون‌گذاران همچنان درباره چگونگی تنظیم مقررات برای فناوری هوش مصنوعی، که به‌سرعت در حال پیشرفت است، بحث می‌کنند. اگر دادگاه‌ها علیه OpenAI رأی دهند، نتایج این پرونده‌ها ممکن است بر استانداردهای ایمنی در سراسر صنعت هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
OpenAI اعلام کرده است که هم‌اکنون تدابیر حفاظتی متناسب با سن کاربران، ابزارهای کنترل والدین و یادآورهایی برای استراحت و فاصله گرفتن از چت‌بات ارائه می‌دهد و برای بهبود ایمنی محصولات خود به همکاری با متخصصان ادامه خواهد داد. این شرکت تأکید دارد که هیچ سامانه‌ای بی‌نقص نیست و در عین حال می‌گوید تقویت تدابیر ایمنی همچنان بخشی از فعالیت‌های مستمر آن است.
والدین چگونه می‌توانند به استفاده ایمن‌تر کودکان از هوش مصنوعی کمک کنند؟
نخستین قدم برای والدین این است که با فرزندان خود صریح و روشن درباره توانایی‌ها و محدودیت‌های چت‌بات‌ها گفت‌وگو کنند. کودکان باید بدانند که هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند یا اطلاعات گمراه‌کننده ارائه دهد و نباید جایگزین بزرگسالان مورد اعتماد، معلمان یا متخصصان پزشکی شود.
والدین بهتر است پیش از اجازه دادن به فرزندان برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، شرایط سنی استفاده از آن‌ها و امکانات کنترل والدین را بررسی کنند. همچنین باید به کودکان آموزش دهند که اطلاعات شخصی و حساس خود، مانند نشانی منزل، رمزهای عبور، اطلاعات مربوط به مدرسه یا مسائل خصوصی خانوادگی را با این ابزارها در میان نگذارند.
در نهایت، والدین باید از فرزندان خود بخواهند هر زمان گفت‌وگو با یک سامانه هوش مصنوعی باعث ناراحتی آن‌ها شد، آن‌ها را به پنهان‌کاری تشویق کرد یا پیشنهاد خطرناکی مطرح شد، موضوع را با والدین در میان بگذارند. حفظ ارتباط با کودکان، توجه به تجربه‌های آن‌ها و علاقه‌مندی به نحوه استفاده‌شان از این فناوری می‌تواند به خانواده‌ها کمک کند از قابلیت‌های آموزشی هوش مصنوعی بهره ببرند و در عین حال تشخیص دهند چه زمانی کودک به حمایت افراد واقعی در زندگی خود نیاز دارد.