چین در بحبوحه تشدید تنشهای تجاری با غرب، کنترل صادرات هوش مصنوعی، انرژی خورشیدی و زیستداروها را پیشنهاد کرد
پکن میگوید این سیاست با هدف قرار دادن کشور یا نهاد خاصی تدوین نشده است.
چین روز جمعه پیشنهاد کرد هوش مصنوعی، زیستداروها و فناوریهای فتوولتائیک را در فهرست کنترل صادرات خود قرار دهد؛ اقدامی که در بحبوحه تنشهای تجاری ادامهدار و تشدید رقابت با کشورهای غربی مطرح شده است.
وزارتخانههای بازرگانی و علوم و فناوری چین با ارائه این پیشنهاد، افزودن ۴۰ فناوری به فهرست کنترل صادرات را مطرح کردهاند. دولت از عموم مردم خواسته است تا ۱۵ نوامبر دیدگاههای خود را درباره این پیشنهاد ارائه کنند.
این پیشنهاد ۲۳ فناوری مرتبط با هوش مصنوعی را دربر میگیرد که از جمله آنها میتوان به مدلهای زبانی بزرگ، عاملهای هوشمند و خوشههای محاسباتی اشاره کرد؛ سه مؤلفه اساسی صنعت هوش مصنوعی چین.
همچنین درمانهای سلولی و ژنی، داروهای اسید نوکلئیک کوچک و فناوریهای مرتبط با تولید پلیسیلیکون، ویفرهای سیلیکونی و سلولهای خورشیدی در این فهرست قرار دارند.
با این حال، فناوریهایی که از طریق انتشار متنباز در دسترس عموم قرار گرفتهاند، همچنان از این محدودیتها معاف خواهند بود.
این دو وزارتخانه تأکید کردند که پیشنهاد مذکور با هدف قرار دادن کشور، منطقه یا نهاد خاصی ارائه نشده و بخشی از مدیریت معمول تجارت فناوری است.
چین همزمان برای فناوریهای مرتبط، نظام موقت ثبت پیش از صادرات را نیز اجرا میکند. این الزام که از روز جمعه اجرایی شده است، انتقال مالکیت فناوری و قراردادهای صدور مجوز با نهادهای خارجی را شامل میشود و همچنین بر معاملات صادراتیای اعمال میشود که آغاز شدهاند اما هنوز به پایان نرسیدهاند.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده است که رقابت چین با ایالات متحده و تنشهای ژئوپلیتیکی میان دو کشور افزایش یافته است.
پکن اعلام کرد بازنگری در این فهرست به این دلیل پیشنهاد شده که کاربرد فناوریهای مرتبط در حوزههای حساس بهطور مداوم در حال گسترش است.
چین گفت: «در سالهای اخیر، فناوریهای هوش مصنوعی، زیستدارویی و فتوولتائیک بیش از پیش در حوزههای حساس به کار گرفته شدهاند و همین امر موجب شده اقتصادهای بزرگ، کنترلهای صادراتی را با درجات متفاوتی اعمال کنند.»
این پیشنهاد با هدف «کاهش خطر خارج شدن فناوریها از کنترل یا اشاعه نامناسب آنها، در عین تضمین تداوم مبادلات و همکاریهای عادی بینالمللی در حوزه فناوری» ارائه شده است.
چین از اول ژوئیه اجرای مقررات جدیدی را آغاز کرد که کنترل بر سرمایهگذاری در خارج از کشور و انتقال برونمرزی فناوری، دادهها و تخصص مرتبط را بهطور چشمگیری تشدید میکند. این اقدام پس از یک مناقشه حقوقی بر سر معامله ۲ میلیارد دلاری متا برای خرید شرکت چینی Manus، سازنده یک عامل هوش مصنوعی خودمختار انجام شد. چین این خرید را به دلایل امنیت ملی مسدود کرد.
ایالات متحده، اروپا و ژاپن نیز کنترلهایی بر صادرات فناوری اعمال میکنند که عمدتاً معطوف به چین تلقی میشوند. این محدودیتها فناوریهایی مانند نیمهرساناها و تجهیزات تولید نیمهرسانا را دربر میگیرد.
پکن نیز در واکنش، کنترل صادرات مواد معدنی حیاتی را اجرا میکند.
