پلتفرم‌های هوش مصنوعی مولد، همواره تعداد محدودی از برندها را پیشنهاد می‌کنند
نویسنده: ایپریل برتین
۱۶ اکتبر ۲۰۲۶
گزارش جدید پلتفرم تجارت الکترونیک کامرس‌وی3 (CommerceV3) نشان می‌دهد که در هر دسته‌بندی، تنها تعداد محدودی از برندها سهم عمده پیشنهادهایی را به خود اختصاص می‌دهند که پلتفرم‌های گفت‌وگومحور هوش مصنوعی مولد ارائه می‌کنند. کامرس‌وی۳ علاوه بر فعالیت در حوزه تجارت الکترونیک، خدمات افزایش دیده‌شدن برندها در هوش مصنوعی را نیز عرضه می‌کند.
بر اساس این گزارش، ۷۵ درصد جایگاه‌های پیشنهادی هوش مصنوعی به همان تعداد محدود از برندها اختصاص دارد. در واقع، ۷۸ درصد برندهای تجارت الکترونیک در دسته‌بندی مربوط به خود هیچ‌گاه در پیشنهادهای هوش مصنوعی ظاهر نمی‌شوند.
این گزارش نشان می‌دهد که چت‌جی‌پی‌تی، جمینای و پرپلکسیتی اغلب برندهای پیشتاز هر دسته‌بندی، بازارگاه‌ها و برندهایی را معرفی می‌کنند که از اعتبار و تأیید منابع تحریریه‌ای برخوردارند؛ در حالی که نام سایر برندها اصلاً مطرح نمی‌شود.
کامرس‌وی۳ بیش از یک میلیون درخواست مربوط به خرید را در آمریکا بررسی کرد که بین مارس و ژوئیه ۲۰۲۶ در چت‌جی‌پی‌تی، جمینای و پرپلکسیتی مطرح شده بودند. هر درخواست خرید پنج بار در هر موتور اجرا شد و برندهایی که مدل در پاسخ خود به آن‌ها اشاره کرده یا آن‌ها را پیشنهاد داده بود، ثبت شدند. کامرس‌وی۳ تنها زمانی یک برند را دارای قابلیت دیده‌شدن محسوب می‌کرد که نام آن در دست‌کم دو مورد از پنج اجرای یک درخواست ظاهر شده باشد. از جمله درخواست‌های نمونه می‌توان به «بهترین کفش‌های دویدن برای افرادی که کف پای صاف دارند» و «مقایسه برند الف با برند ب» اشاره کرد.
این بررسی هفت دسته‌بندی تجارت الکترونیک، حدود ۲۰۰ زیرشاخه و نزدیک به ۲۵ هزار برند را در بر می‌گرفت. کامرس‌وی۳ این فهرست را با استفاده از اطلاعات عمومی بازارگاه‌ها، فهرست‌های خرده‌فروشی و نمایه‌های اینترنتی تجارت در سطح دسته‌بندی‌ها گردآوری کرده بود.
هر پلتفرم به شیوه‌ای متفاوت اطلاعات را جمع‌آوری می‌کند. در پرپلکسیتی که به استنادهای زنده از وب متکی است، برندها در ۷۴ درصد درخواست‌های مربوط به دسته‌بندی‌ها حضور نداشتند؛ یعنی نرخ غیبت برندها در این پلتفرم ۷۴ درصد بود. این نرخ در جمینای، که از نمایه گوگل و گراف خرید آن استفاده می‌کند، به ۸۱ درصد می‌رسید. نرخ غیبت برندها در چت‌جی‌پی‌تی، که بیشتر به داده‌های آموزشی خود و قابلیت مرور وب متکی است، ۷۶ درصد بود.
احتمال غیبت برندها در درخواست‌هایی که برای حل یک مسئله مطرح می‌شدند، بیشتر از سایر انواع درخواست بود و به ۸۴ درصد می‌رسید. این نرخ برای درخواست‌های کلی جهت دریافت پیشنهاد نیز ۸۱ درصد بود. در دسته‌بندی‌هایی که از سازوکارهای قوی نقد و بررسی تحریریه‌ای برخوردارند، مانند لوازم الکترونیکی مصرفی و محصولات زیبایی، نرخ غیبت برندها پایین‌تر بود.
در دسته‌بندی‌های تخصصی و بازارهای گوشه‌ای با تقاضای محدودتر، مانند لوازم سرگرمی‌های تخصصی و مواد غذایی، نرخ غیبت برندها بسیار بالاتر بود.
بر اساس این گزارش، ذکر نشدن نام یک برند در پاسخ‌های هوش مصنوعی می‌تواند بیش از رتبه پایین آن در جست‌وجوی گوگل به برند آسیب بزند. در گوگل، برندی که در نیمه پایین صفحه نخست یا در صفحه دوم و سوم نتایج قرار دارد، همچنان می‌تواند بخشی از ترافیک ورودی را دریافت کند.
در گزارش آمده است: «یک دستیار هوش مصنوعی سه تا پنج گزینه پیشنهاد می‌کند؛ سایر برندها هیچ سهمی دریافت نمی‌کنند؛ نه دیده می‌شوند، نه کلیکی می‌گیرند و نه حتی نشانه‌ای وجود دارد که نشان دهد اصلاً مورد بررسی قرار گرفته‌اند.»
این مسئله با توجه به افزایش استفاده مصرف‌کنندگان از این پلتفرم‌ها برای خرید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. طبق داده‌های شرکت ادوبی، در ژوئیه ۲۰۲۶ تعداد بازدیدهای وب‌سایت‌های خرده‌فروشی آمریکا که از منابع هوش مصنوعی هدایت شده بودند، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۶۲ درصد افزایش یافت.
پلتفرم‌های هوش مصنوعی مولد اطلاعات را از کجا پیدا می‌کنند؟
بخش عمده پیشنهادهای هوش مصنوعی به منابع شخص ثالث متکی است؛ از جمله نقد و بررسی‌های تحریریه‌ای، انجمن‌های اینترنتی و بازارگاه‌ها.
سهم منابع مورد استناد هوش مصنوعی
- وب‌سایت‌های تحریریه‌ای و نقد و بررسی: ۳۴ درصد
- ردیت و انجمن‌های اینترنتی: ۲۲ درصد
- بازارگاه‌ها: ۱۸ درصد
- وب‌سایت‌های رسمی برندها: ۱۴ درصد
- محتوای ویدئویی: ۷ درصد
- سایر منابع: ۵ درصد
از آنجا که هوش مصنوعی تنها در ۱۴ درصد موارد اطلاعات خود را از وب‌سایت‌های رسمی برندها دریافت می‌کند، برندها باید اطمینان حاصل کنند که وب‌سایت‌ها و منابع شخص ثالث نیز درباره آن‌ها محتوا منتشر می‌کنند.
برندهایی که هوش مصنوعی به آن‌ها استناد می‌کند، ویژگی‌های ساختاری مشابهی دارند. محتوای آن‌ها شامل مطالبی است که پاسخ را به شکلی روشن و مستقیم ارائه می‌کنند؛ برای مثال، صفحاتی کوتاه با ساختار پرسش‌وپاسخ که هوش مصنوعی مولد می‌تواند پاسخ مورد نیاز را مستقیماً از آن‌ها استخراج کند. این برندها همچنین از نشانه‌گذاری اسکیما استفاده می‌کنند تا خواندن و درک محتوا برای هوش مصنوعی آسان‌تر شود. افزون بر این، هویت برند و حوزه فعالیت آن را به‌روشنی توضیح می‌دهند تا هوش مصنوعی مجبور نباشد اطلاعات را صرفاً از قرائن و نشانه‌های متنی استنباط کند. آن‌ها همچنین اطلاعات مربوط به برند را در سراسر اینترنت یکسان و سازگار نگه می‌دارند.
بر اساس این گزارش، برندها می‌توانند با سرمایه‌گذاری زمان و نیروی متخصص، دیده‌شدن خود در پلتفرم‌های هوش مصنوعی را افزایش دهند، بی‌آنکه لزوماً به بودجه تبلیغاتی بیشتری نیاز داشته باشند.