چین با اشاره به خطرات امنیت ملی، از محدودیت صادرات فناوری از جمله هوش مصنوعی خبر داد
هنگ‌کنگ (آسوشیتدپرس) — چین روز جمعه اعلام کرد قصد دارد صادرات ۴۰ فناوری، از جمله فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی، تراشه‌ها و انرژی خورشیدی را محدود یا ممنوع کند. این تصمیم در شرایطی مطرح شده است که رقابت فناورانه این کشور با ایالات متحده و دیگر کشورها شدت گرفته است.
وزارت بازرگانی و وزارت علوم و فناوری چین به‌طور مشترک پیش‌نویس سندی را منتشر کردند که در آن اصلاحات پیشنهادی برای فهرست فناوری‌های مشمول ممنوعیت یا محدودیت صادرات این کشور ارائه شده است.
سخنگوی وزارت بازرگانی چین در بیانیه‌ای این اقدام را «ضروری» دانست و امنیت ملی را یکی از دلایل آن اعلام کرد.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده است که چین و آمریکا در گفت‌وگوهای خود درباره ایمنی و حکمرانی هوش مصنوعی پیشرفت‌هایی داشته‌اند و برای ایجاد سازوکاری جهت اطلاع‌رسانی میان دو قدرت درباره حوادث مرتبط با هوش مصنوعی که ممکن است امنیت ملی را تهدید کنند، در حال مذاکره‌اند.
بر اساس اعلام وزارتخانه‌های چین، فهرست منتشرشده در روز جمعه شامل ۲۳ فناوری مرتبط با هوش مصنوعی است؛ از مدل‌های زبانی بزرگ و پیشرفته گرفته تا عامل‌های هوش مصنوعی.
محدودیت‌هایی که آمریکا و متحدانش در سال‌های اخیر اعمال کرده‌اند، صادرات برخی فناوری‌های پیشرفته به چین را محدود کرده است. در نتیجه، این کشور از دسترسی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی جهان و تجهیزات پیشرفته ساخت این تراشه‌ها محروم شده است.
بر اساس پیشنهاد چین، صادرات فناوری‌های اصلی به‌کاررفته در مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی که با استفاده از داده‌های حساس ملی آموزش دیده‌اند، ممنوع خواهد شد. این ممنوعیت همچنین عامل‌های هوش مصنوعی طراحی‌شده برای استفاده در محیط‌های بسیار حساس، مانند حوزه دفاع ملی و زیرساخت‌های حیاتی اطلاعاتی، را در بر می‌گیرد.
در بیانیه وزارت بازرگانی آمده است: «دولت چین این اقدامات ضروری را با هدف تقویت خط قرمزهای امنیتی، جلوگیری از استفاده نادرست و سوءاستفاده و اطمینان از باقی ماندن هوش مصنوعی تحت کنترل انسان اجرا می‌کند.»
در همین حال، صادرات مدل‌های هوش مصنوعی با دو تریلیون پارامتر یا بیشتر، یا مدل‌هایی که از برخی قابلیت‌های پیشرو در جهان برخوردارند، ممکن است مشمول محدودیت شود. تعداد پارامترهای یک مدل هوش مصنوعی یکی از معیارهای مهم برای سنجش ظرفیت یادگیری آن است.
مدل‌های هوش مصنوعی چینی، از جمله Kimi K3 متعلق به شرکت مون‌شات و Qwen 3.8-Max متعلق به علی‌بابا، از جمله مدل‌هایی هستند که تعداد پارامترهایشان از دو تریلیون فراتر می‌رود. با این حال، در پیشنهاد روز جمعه نام هیچ مدل مشخصی ذکر نشده است.
چندین فناوری طراحی تراشه نیز در فهرست پیشنهادی محدودیت‌های صادراتی قرار دارند؛ از جمله فناوری‌های مربوط به طراحی برخی تراشه‌های پردازش هوش مصنوعی و تراشه‌های حافظه.
دوازده فناوری مرتبط با انرژی خورشیدی نیز در این فهرست گنجانده شده‌اند. این موارد شامل فناوری‌های تولید پلی‌سیلیکون، یکی از مواد اولیه اصلی زنجیره تأمین صنعت خورشیدی، است. همچنین پنج فناوری زیست‌پزشکی، از جمله فناوری‌های مرتبط با درمان‌های سلولی و ژنی، مشمول پیشنهاد شده‌اند.
لیان جی سو، تحلیلگر ارشد گروه پژوهشی و مشاوره فناوری اومدیا، گفت این اقدام را «می‌توان واکنشی به تعیین الزامات حاکمیتی از سوی کشورهای غربی در حوزه هوش مصنوعی، رباتیک، مخابرات و دیگر فناوری‌های کلیدی دانست». به گفته او، هدف این اقدام می‌تواند تنظیم و کنترل دقیق‌تر دسترسی به فناوری‌های چینی باشد.
وزارت بازرگانی آمریکا در ماه ژوئن از شرکت آنتروپیک خواسته بود به اتباع خارجی اجازه ندهد از برخی از قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت، یعنی Fable 5 و Mythos 5، استفاده کنند. این درخواست با استناد به نگرانی‌های امنیت ملی مطرح شد، اما محدودیت‌ها بعداً لغو شدند.
گری انگ، اقتصاددان ارشد بانک فرانسوی نَتیکسیس، نیز گفت هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای برای چین و آمریکا اهمیت راهبردی پیدا می‌کند. او افزود: «جهان در حوزه تجارت و سرمایه‌گذاری، و همچنین در زمینه دسترسی به فناوری‌ها، هر روز پراکنده‌تر می‌شود.»