مجمع جهانی اقتصاد: کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا باید مراکز داده هوش مصنوعی را در ردیف بارهای حیاتی قرار دهند و برنامه‌ریزی برق را بازنگری کنند
مجمع جهانی اقتصاد (WEF) از کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) خواسته است مراکز داده هوش مصنوعی را در دسته «بارهای پویای حیاتی» قرار دهند و برنامه‌ریزی انرژی خود را به‌طور اساسی بازنگری کنند. این نهاد هشدار داده است که افزایش تقاضای برق، کمبود منابع آب و گرمای شدید ممکن است جاه‌طلبی‌های این منطقه برای تبدیل شدن به قطب جهانی زیرساخت‌های هوش مصنوعی را با تهدید روبه‌رو کند.
در گزارش این نهاد آمده است که ظرفیت برق منطقه باید تا سال ۲۰۳۰ به میزان ۴۰ درصد افزایش یابد، اما پیش‌بینی‌های فعلی تنها از رشد ۱۵ درصدی حکایت دارند. این فاصله نگرانی‌هایی درباره توان شبکه‌های برق برای پشتیبانی از گسترش سریع تأسیسات هوش مصنوعی، که مصرف انرژی بالایی دارند، ایجاد کرده است.
در این گزارش آمده است: «مسئله دیگر صرفاً این نیست که آیا باید زیرساخت‌های دیجیتال را گسترش داد یا نه؛ مسئله این است که چگونه می‌توان این کار را در مقیاس گسترده، با بهره‌وری بالا، به‌شکلی پایدار و با تاب‌آوری مناسب انجام داد.»
مجمع جهانی اقتصاد توصیه کرده است دولت‌ها مراکز داده هوش مصنوعی را از مصرف‌کنندگان متعارف برق در بخش‌های صنعتی و تجاری متمایز کنند، ارائه پیش‌بینی‌های تقاضای انرژی را الزامی سازند و سازوکارهایی برای هماهنگی میان توسعه‌دهندگان، شرکت‌های خدمات برق، اپراتورهای شبکه و نهادهای تنظیم‌گر ایجاد کنند.
همچنین پیشنهاد شده است پروژه‌های مراکز داده با بار مصرفی فناوری اطلاعات بیش از ۱۰ مگاوات، هنگام ارائه درخواست اتصال به شبکه، پیش‌بینی‌های تفصیلی مصرف برق خود را ارائه دهند.
این گزارش با اشاره به فشار فزاینده ناشی از پردازش‌های هوش مصنوعی می‌گوید توان مصرفی رک‌های سرور هوش مصنوعی بین ۳۰ تا ۱۰۰ کیلووات است؛ درحالی‌که این میزان برای بارهای کاری متعارف وب بین ۳ تا ۱۰ کیلووات قرار دارد. نوسان‌های ناگهانی تقاضا می‌تواند شبکه‌های برق را بی‌ثبات کند، به‌ویژه زمانی که چندین مرکز داده به‌طور هم‌زمان از شبکه جدا شوند یا دوباره به آن متصل شوند.
نیاز به آب و سامانه‌های خنک‌کننده نیز چالش دیگری است. بر اساس گزارش، خنک‌سازی بیش از ۴۰ درصد برق مصرفی مراکز داده در این منطقه را به خود اختصاص می‌دهد. در همین حال، دمای بسیار بالا و دسترسی محدود به آب، هزینه‌های عملیاتی و فشار بر منابع را افزایش می‌دهند.
مجمع جهانی اقتصاد برای مقابله با این خطرها، چهار محور اقدام را معرفی کرده است: طراحی هوشمندانه‌تر زیرساخت‌ها، یکپارچه‌سازی سامانه‌های انرژی، استفاده از فناوری‌های پیشرفته خنک‌سازی و مدیریت آب، و تدوین مقررات آینده‌نگرانه.
این نهاد استفاده گسترده‌تر از انرژی خورشیدی همراه با ذخیره‌سازی باتری، تولید برق در محل، مدیریت انرژی مبتنی بر هوش مصنوعی، سامانه‌های خنک‌سازی مدار بسته و پساب تصفیه‌شده را توصیه کرده است. رآکتورهای هسته‌ای کوچک ماژولار و سامانه‌های پیشرفته زمین‌گرمایی نیز می‌توانند در بلندمدت گزینه‌هایی برای تأمین برق باشند؛ هرچند توجیه‌پذیری تجاری آن‌ها همچنان محدودیت ایجاد می‌کند.
در این گزارش آمده است که تولید برق در پشت کنتور، یعنی تأمین برق در محل و مستقل از اتصال متعارف به شبکه، می‌تواند با کاهش وابستگی به اتصال شبکه شرکت‌های خدمات برق، راه‌اندازی مراکز داده را بین ۱۲ تا ۳۶ ماه تسریع کند.
این نهاد همچنین از دولت‌های منطقه خواسته است استانداردهای مقرراتی را هماهنگ کنند و همکاری‌های فرامرزی را برای افزایش بهره‌وری زیرساخت‌ها و تقویت اطمینان سرمایه‌گذاران گسترش دهند.
بر اساس گزارش، این توصیه‌ها چارچوبی عملی برای پنج سال آینده فراهم می‌کنند؛ دوره‌ای که در آن، با تشدید تقاضای ناشی از هوش مصنوعی، تصمیم‌گیری درباره تأمین برق، خنک‌سازی و مقررات بیش از پیش بر توان رقابتی منطقه در عرصه دیجیتال تأثیر خواهد گذاشت.