هوش مصنوعی: نمایش آمادگی آنتروپیک برای عرضه اولیه سهام، بازگشت تبلیغات OpenAI، شگفتی متا و تحولات دیگر | AI-RTZ شماره ۱۲۴۲
هفته منتهی به جمعه ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶
۱. آماده‌سازی غول هوش مصنوعی آنتروپیک برای عرضه اولیه سهام؛ از توان محاسباتی تا عملکرد مالی: آنتروپیک در نشستی ویژه فعالان صنعت مالی، عملکرد مالی و سرمایه‌گذاری‌های پیش‌روی خود در زیرساخت محاسباتی هوش مصنوعی را تشریح کرد. این شرکت در روز سرمایه‌گذاران در سان‌فرانسیسکو اعلام کرد درآمدش در سه‌ماهه سوم به ۱۶٫۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که تقریباً ۵۰ درصد بیشتر از دوره قبل است. آنتروپیک همچنین برای دومین فصل متوالی به سودآوری تعدیل‌شده دست یافته و جریان نقدی مثبت داشته است. به گفته شرکت، به ازای هر یک دلار هزینه محاسباتی، ۱٫۷۰ دلار درآمد ایجاد می‌شود. جزئیات بیشتر درباره رشد مالی این شرکت و سرمایه‌گذاری‌هایش در زیرساخت محاسباتی هوش مصنوعی منتشر شده است.
با این حال، پس از آنکه درآمد در سه‌ماهه دوم بیش از دو برابر شد، آهنگ رشد اکنون کندتر شده است. این مسئله بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر گذاشته و برخی از آن‌ها ارزش احتمالی آنتروپیک در عرضه اولیه سهام را حدود ۱٫۵ تریلیون دلار برآورد می‌کنند؛ رقمی کمتر از برآورد قبلی حدود ۲ تریلیون دلار. گزارش‌های مربوط به کند شدن رشد سریع آنتروپیک و تعدیل انتظارات ارزش‌گذاری عرضه اولیه نیز به این موضوع پرداخته‌اند.
در سوی زیرساخت، آنتروپیک قراردادهای اجاره‌ای به ارزش حدود ۵۳۰ میلیارد دلار برای دستیابی به ظرفیت ۱۵ گیگاواتی امضا کرده است. شرکت‌های ابری نوظهور موسوم به نئوکلاود و استخراج‌کنندگان سابق بیت‌کوین نیز برای ساخت این ظرفیت با یکدیگر رقابت می‌کنند. هر ماه زودتر وارد مدار شدن یکی از مراکز جدید، مانند پردیس تازه آنتروپیک در لوئیزیانا، می‌تواند بیش از ۱٫۳ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند.
برداشت من در قسمت ۱۸۶ پادکست ARD این است که آنتروپیک دقیقاً همان کاری را انجام می‌دهد که یک شرکت باید پیش از عرضه اولیه سهام انجام دهد: انتظارات را هم از سمت خوش‌بینی بیش از حد و هم از سمت بدبینی تعدیل کند؛ کاری که در دهه ۱۹۹۰، زمانی که مسئولیت تحقیقات اینترنت در گلدمن ساکس را بر عهده داشتم، ما نیز انجام می‌دادیم. روند رشد همچنان صعودی است، اما کند شدن آن احتمالاً بیش از آنکه اصل سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی را زیر سؤال ببرد، بر قیمت عرضه اولیه سهام اثر خواهد گذاشت. جزئیات بیشتر در این مطلب آمده است.
۲. ازسرگیری تلاش‌های OpenAI برای کسب درآمد از تبلیغات: برنامه OpenAI برای افزایش درآمد تبلیغاتی دوباره شتاب گرفته و شمار تبلیغ‌دهندگان آن به ده‌ها هزار کسب‌وکار رسیده است؛ درآمد تبلیغاتی نیز به نرخ سالانه یک میلیارد دلار رسیده است. تعداد تبلیغ‌دهندگان در ChatGPT از حدود ۲۰ هزار مورد در اواخر اوت به نزدیک ۶۰ هزار مورد در اوایل اکتبر افزایش یافته است. هزینه هر کلیک در این پلتفرم حدود ۵ دلار است، درحالی‌که این رقم در گوگل بین ۳۰ تا ۵۰ دلار برآورد می‌شود. اکنون حدود ۱۴۰ نفر در تیم تبلیغات فعالیت می‌کنند که تقریباً نیمی از آن‌ها از ماه ژوئیه به بعد استخدام شده‌اند. متا بزرگ‌ترین منبع جذب نیرو برای این تیم بوده است. گزارش د اینفورمیشن درباره شتاب گرفتن تلاش تبلیغاتی OpenAI جزئیات بیشتری ارائه می‌دهد.
در ماه اوت، درآمد تبلیغاتی OpenAI به نرخ سالانه یک میلیارد دلار رسیده بود؛ رقمی که در مقایسه با درآمد کلی نزدیک به ۵۰ میلیارد دلاری شرکت هنوز کوچک است. تیم تبلیغات نیز از فوریه تاکنون هفت بار بازسازمان‌دهی شده است. به همین دلیل، این احتمال وجود دارد که OpenAI به هدف درآمد تبلیغاتی ۲٫۴ میلیارد دلاری خود برای سال ۲۰۲۶ که به سرمایه‌گذاران اعلام کرده بود، نرسد.
برداشت من در قسمت ۱۸۵ پادکست ARD این است که OpenAI هم‌زمان در چندین جبهه هر کاری از دستش برمی‌آید انجام می‌دهد: از کدنویسی با هوش مصنوعی و خدمات سازمانی گرفته تا عامل‌های هوش مصنوعی با نام Dots و اکنون بازگشت به تبلیغات؛ حوزه‌ای که برای تمرکز بر رقابت با آنتروپیک کنار گذاشته بود. ChatGPT حدود ۱٫۲ میلیارد کاربر هفتگی دارد و کمتر از ۵ درصد آن‌ها هزینه اشتراک می‌پردازند. بنابراین، بخش بزرگی از درآمد بالقوه باقی‌مانده می‌تواند از تبلیغات تأمین شود؛ الگویی مشابه مسیری که گوگل و متا برای ساخت کسب‌وکارهای خود پیموده‌اند. پیشرفت در این زمینه تدریجی اما پیوسته است و در آستانه عرضه اولیه سهام شرکت اهمیت دارد؛ عرضه‌ای که اکنون به اوایل سال آینده موکول شده است. اطلاعات بیشتر در این مطلب و این گزارش درباره آزمایش تبلیغات در ChatGPT در دسترس است.
۳. عرضه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی Muse Wonder از سوی متا: مارک زاکربرگ و الکساندر وانگ با عرضه مدل‌های هوش مصنوعی Muse Wonder که به سطح پیشرفته‌ترین مدل‌های روز نزدیک‌اند، دستاورد تازه متا را به نمایش گذاشتند. این مدل‌ها در مرکز داده پرومتئوس متا، با ظرفیت در مقیاس گیگاوات، آموزش دیده‌اند. مدل Muse Wonder Full در شاخص هوش Artificial Analysis امتیاز ۵۶ را کسب کرده و پس از Claude Opus 5.5 آنتروپیک با امتیاز ۵۸ قرار گرفته است. این مدل از GPT-6 Astra شرکت OpenAI، Gemini 4 Argon گوگل و Claude Fable 5.1 که همگی امتیاز ۵۳ دارند، جلوتر است. جزئیات عرضه در گزارش اکسیوس درباره مدل‌های جدید متا آمده است.
متا این مدل‌ها را برای استفاده در عامل‌های شخصی هوش مصنوعی طراحی کرده و قابلیت‌هایی با نام‌های «حافظه فعال» و «تمرکز فعال» در آن‌ها گنجانده است. بااین‌حال، هزینه انجام هر وظیفه با این مدل‌ها از هزینه مدل‌های OpenAI و گوگل بیشتر است. چند روز بعد، متا رویکردی بازتر نیز در پیش گرفت و مدل Muse Spark Open را معرفی کرد که به‌صورت محلی روی رایانه‌های Mac Studio اپل اجرا می‌شود؛ موضوعی که در قسمت ۱۸۵ پادکست ARD نیز به آن اشاره کردم. جزئیات فنی مدل‌های تازه در وبلاگ پژوهشی متا درباره Muse Wonder منتشر شده است.
برداشت من این است که زاکربرگ و وانگ شایسته تحسین‌اند؛ آن‌ها تنها در ۱۴ ماه از اعلام یک «بازسازی کامل تیم استعدادها» به عرضه مدل‌هایی در سطح پیشرفته‌ترین محصولات بازار رسیده‌اند. برای کاربران عادی، قابلیت‌های حافظه و تمرکز بسیار ملموس‌تر از امتیازهای آزمون‌های معیار خواهد بود. بااین‌حال، همان‌طور که د اینفورمیشن اشاره می‌کند، اکنون تقریباً همه شرکت‌ها مدعی حضور در مرز فناوری‌اند و کاربران نیز به سمت مدل‌های ارزان‌تر و «به‌اندازه کافی خوب» حرکت می‌کنند. مدل‌هایی که امروز در خط مقدم فناوری قرار دارند، مبنای ساخت مدل‌های ارزان‌تر و به‌اندازه کافی توانمند سال آینده خواهند بود. اطلاعات بیشتر در این مطلب آمده است.
۴. راهبرد «کاستکوی هوش مصنوعی» مایکروسافت برای Copilot: چارلز لامانا، مدیر فعلی Copilot و یکی از گزینه‌های احتمالی جانشینی ساتیا نادلا، جان تازه‌ای به راهبردهای هوش مصنوعی مایکروسافت بخشیده است. لامانا در سال ۲۰۲۵ نادلا را متقاعد کرد برای بهبود Copilot به آنتروپیک پول بپردازد؛ تصمیمی که در آن زمان اقدامی برخلاف رویکرد رایج شرکت تلقی می‌شد. او همچنین Copilot را از آنچه «تک‌مدل‌گرایی» می‌نامد، دور کرد. گزارش د اینفورمیشن درباره نقش لامانا به این تغییرات پرداخته است.
تعداد کاربران سازمانی Copilot در سال جاری بیش از دو برابر شده و از ۳۰ میلیون نفر فراتر رفته است. اکنون یک سامانه مسیریابی مدل، ارزان‌ترین مدلی را انتخاب می‌کند که توان انجام وظیفه موردنظر را داشته باشد. مایکروسافت همچنین در مسیر پرداخت بیش از ۲ میلیارد دلار در سال به آنتروپیک قرار دارد. این هفته، شرکت مدل اختصاصی MAI-Base-2 را نیز معرفی کرد؛ مدلی با ۲٫۸ تریلیون پارامتر که بر پایه داده‌های خود مایکروسافت ساخته شده است. به این ترتیب، مایکروسافت نیز مانند متا و انویدیا، گزینه‌ای با وزن‌های باز در برابر مدل‌های چینی عرضه کرده است. جزئیات این مدل در اعلامیه رسمی مایکروسافت درباره پیش‌آموزش مدل‌های پیشرفته آمده است. من نیز این موضوع را در قسمت ۱۸۶ پادکست ARD بررسی کردم.
برداشت من این است که مایکروسافت در دوران مدیریت نادلا، برخلاف بسیاری از شرکت‌های باسابقه که با ظهور موج فناوری جدید از میدان به در می‌شوند، توانسته خود را با شرایط تازه تطبیق دهد. این شرکت از اتکا به یک مدل به استفاده از ترکیبی از مدل‌ها روی آورده و اکنون می‌کوشد با ارائه مجموعه‌ای از خدمات و مدل‌ها، بر مبنای ارزش و صرفه اقتصادی رقابت کند. اما هر وظیفه‌ای که به مدل یک شرکت دیگر سپرده شود، برای مایکروسافت هزینه است، نه حاشیه سود؛ ضمن آنکه آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی نیز عامل‌های اختصاصی خود را به همان مشتریان سازمانی می‌فروشند. اطلاعات بیشتر در این مطلب ارائه شده است.
۵. بازگشت Gemini 4 Argon گوگل به جمع مدل‌های پیشرفته: گوگل با عرضه مدل تازه Gemini 4 Argon بار دیگر برای حضور در خط مقدم هوش مصنوعی تلاش کرده است. این نخستین عرضه مهم یک مدل پیشرفته از سوی گوگل پس از Gemini 3 در اواخر سال گذشته است. گوگل می‌گوید Argon در حوزه‌های کدنویسی، علوم، امور مالی و حقوق از GPT-6 Astra شرکت OpenAI و مدل‌های Fable 5.1 و Opus 5.5 آنتروپیک عملکرد بهتری دارد. اما ارزیابی‌های مستقل تصویر محتاطانه‌تری ارائه می‌کنند: شاخص Artificial Analysis به Argon امتیاز ۵۳ داده است؛ امتیازی برابر با Astra و پایین‌تر از Opus 5.5 و Muse Wonder Full متا. این مقایسه را در گزارش AI-RTZ شماره ۱۲۳۸ شرح داده‌ام. جزئیات عرضه نیز در گزارش ورج درباره انتشار Gemini 4 Argon آمده است.
گوگل برای رقابت قیمتی وارد میدان شده و فعلاً قیمت Argon را حدود یک‌پنجم قیمت Astra و Fable تعیین کرده است. این مدل تنها یک روز پس از Wonder متا عرضه شد؛ در نتیجه، طی دو روز دو مدل پیشرفته جدید معرفی شدند.
برداشت من در قسمت ۱۸۳ پادکست ARD این است که برتری در سطح پیشرفته‌ترین مدل‌ها همچنان میان شرکت‌ها جابه‌جا خواهد شد. این رقابت یک بازی بی‌پایان است، نه مسابقه‌ای با یک خط پایان مشخص. گوگل جایگاهی منحصربه‌فرد دارد، زیرا زنجیره‌ای عمودی و یکپارچه از تراشه‌ها تا میلیاردها کاربر را در اختیار گرفته است؛ بنابراین می‌تواند دیرتر وارد رقابت شود و در عین حال قیمت پایین‌تری ارائه کند. هدف اصلی این شرکت همچنان ساخت مدل‌هایی است که برای میلیاردها نفر به‌اندازه کافی خوب باشند؛ نکته‌ای که در قسمت ۱۷۵ پادکست ARD نیز مطرح کردم. در عین حال، Argon به مشتریان سازمانی نشان می‌دهد که گوگل همچنان توان رقابت شانه‌به‌شانه با پیشتازان این حوزه را دارد. جزئیات بیشتر در این مطلب آمده است.
موضوعات تکمیلی
۱. صنعت نشر به نمونه‌ای از مرحله «واداشتن کارکنان به استفاده از هوش مصنوعی» تبدیل شده است؛ مرحله‌ای که در آن استفاده از این فناوری به کارکنان تحمیل می‌شود و با مقاومت آن‌ها روبه‌رو است. جزئیات در گزارش وایرد درباره استفاده فزاینده ناشران کتاب از هوش مصنوعی و اعتراض کارکنان و این مطلب آمده است.
۲. مسیر توسعه جنگ‌افزارهای پهپادی مبتنی بر هوش مصنوعی همچنان طولانی است. گزارش وال‌استریت ژورنال درباره آزمایش فناوری‌های ارتش آمریکا در بیابان و این تحلیل به چالش‌های این مسیر می‌پردازند.
یادداشت تکمیلی: مجموعه AI Ramblings اکنون به پادکستی روزانه در روزهای کاری با نام AI Ramblings Daily یا ARD تبدیل شده است. این برنامه محتوایی متفاوت از خبرنامه روزانه صبحگاهی AI-Reset to Zero (AI-RTZ) دارد؛ خبرنامه‌ای که همچنان منتشر می‌شود و اکنون بیش از ۱۲۴۰ یادداشت تحلیلی با عنوان «برداشت‌های من» درباره رویدادها و مسائل مهم هوش مصنوعی را در بر می‌گیرد. پادکست AI Ramblings Daily معمولاً برنامه‌ای ۲۰ دقیقه‌ای در بعدازظهر است که به بررسی برداشت من از دیگر تحولات هوش مصنوعی در طول روز اختصاص دارد. این دو قالب روزانه معمولاً موضوعات متفاوتی را بررسی می‌کنند و اشتراک در هر دو رایگان است. می‌توانید برنامه‌های این هفته را دنبال کنید: قسمت ۱۸۲ با عنوان «راه‌های متعدد» درباره OpenAI، آنتروپیک و توان محاسباتی هوش مصنوعی؛ قسمت ۱۸۳ با عنوان «رقابتی پرتنش» درباره گوگل، SpaceXSI و ارزیاب‌های هوش مصنوعی؛ قسمت ۱۸۴ با عنوان «مواظب سرتان باشید» درباره OpenAI، CoreWeave و ASML؛ قسمت ۱۸۵ با عنوان «انجام هر کاری که لازم است» درباره OpenAI، متا و TSMC؛ و قسمت ۱۸۶ با عنوان «نمایش و ارائه» درباره آنتروپیک، مایکروسافت و تسلا. پیوند قسمت‌ها به‌ترتیب عبارت‌اند از: قسمت ۱۸۲، قسمت ۱۸۳، قسمت ۱۸۴، قسمت ۱۸۵ و قسمت ۱۸۶.
یکشنبه، نسخه تازه‌ای از مجموعه «تصویر بزرگ‌تر» منتشر خواهد شد. تا آن زمان می‌توانید شماره هفته گذشته این مجموعه را از اینجا بخوانید. منتظر باشید.
توجه: مطالب این مجموعه صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی منتشر می‌شوند و در هیچ زمانی نباید توصیه سرمایه‌گذاری تلقی شوند. از همراهی شما سپاسگزارم. برای آشنایی بیشتر، این صفحه را ببینید.