داده‌های ردیابی رتبه، برچسب‌های چت‌جی‌پی‌تی و لینک‌های جست‌وجوی هوش مصنوعی؛ نبض سئو
در این شماره از «نبض سئو»، بررسی می‌کنیم که تا چه اندازه می‌توان به داده‌های رتبه‌بندی و آمار ارجاع ترافیک از چت‌جی‌پی‌تی اعتماد کرد، گوگل و بینگ چگونه لینک‌ها و ارجاعات را در جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی نمایش می‌دهند و آگهی‌های استخدام گوگل درباره فعالیت‌های این شرکت در بخش دیسکاور چه اطلاعاتی ارائه می‌کنند.
در ادامه، مهم‌ترین نکاتی را می‌خوانید که برای کار و فعالیت حرفه‌ای شما اهمیت دارند.
بخش زیادی از سایت‌های همیشگی در برخی نتایج ردیابی‌شده گوگل ناپدید شدند
بر اساس تحلیل شرکت نازل (Nozzle)، از ۱۳ سپتامبر تا ۹ اکتبر، در ۸ درصد از صفحات نتایج گوگل که این شرکت ردیابی رتبه توانست آن‌ها را با سابقه نتایج هر کلمه کلیدی مقایسه کند، بیشتر سایت‌هایی که معمولاً برای آن کلمه کلیدی نمایش داده می‌شدند، حضور نداشتند؛ اما در بررسی‌های بعدی دوباره ظاهر شدند. نازل این داده‌ها را از طریق جست‌وجوهای خودکار جمع‌آوری کرده و در مجموع ۱۷٫۸ میلیون صفحه را بررسی کرده است.
مقایسه با دوره قبل و جزئیات دیگر، ابعاد این تغییر را روشن‌تر می‌کند. از ۲۰ اوت تا ۹ سپتامبر، سهم این صفحات فقط ۰٫۱۷ درصد بود. این میزان در روزهای ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر به حدود یک‌چهارم صفحات رسید و از اول اکتبر تاکنون، روزانه بین ۵ تا ۱۱ درصد نوسان داشته است. نازل این صفحات را نتایج «مسموم‌شده» می‌نامد و این الگو را به واکنش گوگل در برابر خزش محتوای مبتنی بر هوش مصنوعی نسبت می‌دهد. بااین‌حال، گزارش یادشده اظهارنظری از سوی گوگل در بر ندارد. در صفحاتی که انتظار می‌رفت سایت خود مشتری در رتبه‌بندی کلمه کلیدی حضور داشته باشد، این سایت در ۵۸٫۶ درصد از صفحات آسیب‌دیده در میان ۱۰ نتیجه اول دیده نمی‌شد؛ این رقم در دوره مبنا ۲٫۷ درصد بود.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
پیش از آنکه افت یک‌روزه رتبه در اواخر سپتامبر یا اکتبر را وارد گزارش مشتری کنید، وضعیت آن کلمه کلیدی را با سایت‌هایی مقایسه کنید که پیش از اواسط سپتامبر معمولاً در صفحه اول نتایج حضور داشتند؛ این همان دوره‌ای است که نازل به‌عنوان مبنا در نظر گرفته است. اگر داده‌های کنسول جست‌وجوی گوگل (Search Console) نیز برای همان عبارت جست‌وجو و همان صفحه، افت مشابهی را در میزان نمایش و کلیک نشان دهند، احتمال واقعی بودن کاهش بیشتر است.
گزارش کامل: تحلیل: آیا گوگل نتایج جست‌وجو را برای ابزارهای ردیابی رتبه مسموم می‌کند؟
افت ترافیک ارجاعی چت‌جی‌پی‌تی به لینک‌های فاقد برچسب رهگیری مربوط است
در این ماه، تعداد نشست‌هایی که در گوگل آنالیتیکس 4 (Google Analytics 4) به چت‌جی‌پی‌تی نسبت داده می‌شوند، به‌شدت کاهش یافت. تحلیلگران این افت را به لینک‌های درون‌متنی موجود در پاسخ‌های چت‌جی‌پی‌تی مرتبط می‌دانند که پس از انتشار GPT-6 دیگر برچسب رهگیری utm_source=chatgpt.com را به همراه نداشتند.
ایتن اسمیت، مدیرعامل شرکت گرافیت (Graphite)، در لینکدین نوشت که در وب‌سایت‌هایی که گرافیت ردیابی می‌کند و سهم قابل‌توجهی از ترافیک آن‌ها در کانال دستیارهای هوش مصنوعی در GA4 ثبت می‌شود، نشست‌های منتسب به چت‌جی‌پی‌تی حدود ۴۵ درصد کاهش یافته بود. داده‌های بازدیدهایی که برچسب رهگیری نداشتند، ممکن بود در دسته «مستقیم» (Direct) ثبت شوند.
سدریک هویسلر از شرکت ادوبی نیز در توضیحی جداگانه اعلام کرد که اوپن‌ای‌آی در ۱۴ اکتبر وجود این نقص شناخته‌شده را به او تأیید کرده و از ۱۵ اکتبر انتشار اصلاحیه آن را آغاز کرده است. به گفته هویسلر، حدود ساعت ۹ صبح به وقت اقیانوس آرام در ۱۵ اکتبر، کلیک‌های چت‌جی‌پی‌تی که برچسب رهگیری داشتند، در هزاران وب‌سایتی که او بررسی می‌کرد، به حدود ۹۵ تا ۱۰۰ درصد میزان ثبت‌شده در همان ساعت از هفته قبل بازگشتند. در مقابل، گلن گیب، مشاور سئو، در پاسخ خود گفت که هنوز این تغییر را مشاهده نکرده است. همچنین، با وجود به‌روزرسانی یادداشت‌های انتشار اوپن‌ای‌آی در ۱۵ اکتبر، در آن‌ها اشاره‌ای به نقص یادشده یا راه‌حل آن نشده بود.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
هویسلر بازه زمانی متأثر از این مشکل را از ۸ تا ۱۵ اکتبر می‌داند. او و اسمیت توصیه می‌کنند این اختلال در گزارش‌ها ذکر شود تا کسی افت ثبت‌شده را با کاهش واقعی ترافیک اشتباه نگیرد. از آنجا که بیشتر کلیک‌های ناشی از چت‌جی‌پی‌تی همچنان بدون اطلاعات ارجاع‌دهنده (referrer) وارد وب‌سایت‌ها می‌شوند، هویسلر پیشنهاد می‌کند برای ردیابی آن‌ها از برچسب UTM استفاده شود.
گزارش کامل: افت ترافیک چت‌جی‌پی‌تی ظاهراً به مشکل رهگیری مربوط است
گوگل در حال نمایش لینک‌های درون‌متنی در بخش‌های بالاتری از پاسخ‌های هوش مصنوعی است
گوگل در حال تغییر نحوه نمایش لینک‌ها در حالت هوش مصنوعی (AI Mode) و مرورهای هوش مصنوعی (AI Overviews) است. بخشی از این تغییرات باعث می‌شود لینک‌های درون‌متنی در تعداد بیشتری از پاسخ‌ها و در موقعیت بالاتری نمایش داده شوند.
گوگل همچنین قصد دارد نمایش بخشی را در بالای برخی پاسخ‌ها آزمایش کند که به صفحات رسمی مرتبط با انجام کارهای مشخص لینک می‌دهد. این شرکت در حال گسترش نمایش چرخ‌وفلکی مقاله‌های به‌روز و مرتبط با رویدادهای جاری به مناطق و زبان‌های بیشتری است. این چرخ‌وفلک‌ها منابعی را برجسته می‌کنند که کاربران به‌عنوان منابع ترجیحی خود انتخاب کرده‌اند، هرچند گوگل در اطلاعیه‌اش مناطق و زبان‌های موردنظر را مشخص نکرده است. افزون بر این، گوگل در همین هفته آزمایش نمایش نام تولیدکنندگان محتوا و ناشران را در نتایج ویدئویی حالت هوش مصنوعی آغاز کرد؛ این نام‌ها به نمایه‌های مربوط در جست‌وجوی گوگل لینک می‌شوند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
در کنسول جست‌وجو، موقعیت هر لینک در مرور هوش مصنوعی با موقعیت کلی همان مرور یکسان در نظر گرفته می‌شود. بنابراین، انتقال یک لینک درون‌متنی به بخش بالاتری از پاسخ، به‌خودی‌خود موقعیت گزارش‌شده آن را تغییر نمی‌دهد. با گسترش این چرخ‌وفلک‌ها، کاربرانی که سایت شما را به‌عنوان منبع ترجیحی انتخاب کرده‌اند، ممکن است آن را در تعداد بیشتری از این بخش‌ها به‌صورت برجسته ببینند. البته، برای آنکه سایت شما اصلاً واجد شرایط انتخاب به‌عنوان منبع ترجیحی باشد، باید در قابلیت‌های هوش مصنوعی مولد جست‌وجوی گوگل که در کنسول جست‌وجو ثبت می‌شوند حضور داشته باشد؛ این شرط در مستندات گوگل توضیح داده شده است.
گزارش کامل: گوگل لینک‌های درون‌متنی را در پاسخ‌های بیشتری از جست‌وجوی هوش مصنوعی بالاتر می‌برد
گزارش عملکرد هوش مصنوعی بینگ، موضوعات و عبارت‌های جست‌وجوی فرصت‌ساز را اضافه کرد
مایکروسافت قابلیت آزمایشی تازه‌ای با نام Topics Portfolio را به گزارش عملکرد هوش مصنوعی در ابزارهای وبمستر بینگ اضافه کرده است.
این قابلیت عبارت‌های جست‌وجویی را که سایت شما در پاسخ‌های هوش مصنوعی به آن‌ها ارجاع داده شده است، در قالب موضوعات گسترده‌تر دسته‌بندی می‌کند. برای هر موضوع، آمار تقریبی تعداد کل ارجاعات به سایت‌ها، تعداد سایت‌هایی که در پاسخ‌ها به آن‌ها استناد شده و تعداد عبارت‌های جست‌وجو ارائه می‌شود. این ابزار همچنین عبارت‌های جست‌وجوی فرصت‌ساز را فهرست می‌کند؛ یعنی مواردی که سایت‌های دیگر در پاسخ‌ها حضور دارند، اما سایت شما در آن‌ها دیده نمی‌شود. حجم ارجاعات برای این عبارت‌ها به‌صورت بازه نمایش داده می‌شود. این بخش تنها زمانی در دسترس است که بینگ داده کافی درباره سایت شما داشته باشد.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
فهرست عبارت‌های جست‌وجوی فرصت‌ساز در بینگ می‌تواند به تیم‌های تولید محتوا کمک کند تا موضوعاتی را شناسایی کنند که پوشش آن‌ها در سایتشان ناقص است. بااین‌حال، ممکن است این فهرست شامل عبارت‌هایی مرتبط با نام تجاری رقبا نیز باشد که برای وب‌سایت شما کاربردی ندارند. مایکروسافت تأکید می‌کند که معیارهای Topics Portfolio باید شاخص‌هایی تقریبی و جهت‌دهنده تلقی شوند، نه اعداد قطعی. بنابراین، این داده‌ها برای مقایسه موضوعات مختلف مناسب‌ترند، اما اگر به شمارش دقیق ارجاعات نیاز دارید، کارایی کمتری دارند.
گزارش کامل: ابزارهای وبمستر بینگ، عبارت‌های جست‌وجوی هوش مصنوعی را بر اساس موضوع دسته‌بندی می‌کنند
آگهی‌های استخدام گوگل از تولید محتوای هوش مصنوعی برای دیسکاور می‌گویند
آگهی‌های استخدام منتشرشده از سوی گوگل، از فعالیت تیم‌هایی خبر می‌دهند که محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را برای بخش دیسکاور تولید و پیشنهاد می‌کنند.
در آگهی استخدام مهندس ارشد یادگیری ماشین در حوزه پیشنهاد محتوا برای فید جست‌وجو و دیسکاور آمده است که تیم پیشنهاد محتوای فید دیسکاور «با پیشنهاد محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی (AIGC)، برای پاسخ‌گویی به علایق کاربران فعالیت می‌کند». این آگهی همچنین از جریان‌های کاری عامل‌محور سخن می‌گوید که برای آنچه در متن آگهی «سطوح پیش‌دستانه» نامیده شده است محتوا تولید می‌کنند؛ دیسکاور و اعلان‌ها از جمله نمونه‌های ذکرشده هستند.
در آگهی دیگری برای سمت مدیریتی ارشد طراحی تجربه کاربری در حوزه جست‌وجو و دیسکاور، هدف این است که دیسکاور به «تجربه‌ای شبیه دستیار شخصی پیش‌دستانه و به‌شدت شخصی‌سازی‌شده» تبدیل شود. در این آگهی به همکاری با تیم‌های یوتیوب، شاپینگ، کروم و اندروید نیز اشاره شده است.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
هیچ‌یک از این دو آگهی استخدام، زمان‌بندی اجرای برنامه‌ها یا سهمی را که محتوای هوش مصنوعی در فید دیسکاور به خود اختصاص خواهد داد، مشخص نمی‌کند. برای مشاهده داده‌های مربوط به نمایش سایت شما در دیسکاور از طریق قابلیت‌های هوش مصنوعی، باید به گزارش هوش مصنوعی مولد دیسکاور در کنسول جست‌وجو مراجعه کنید. طبق توضیحات صفحه راهنمای گوگل، تنها معیار گزارش‌شده در این بخش تعداد نمایش‌هاست.
گزارش‌های کامل: گوگل برای تولید محتوای هوش مصنوعی در دیسکاور نیرو استخدام می‌کند و دیسکاور گوگل در آستانه تغییرات گسترده
موضوع این هفته: هر عددی را از منبعی دیگر هم بررسی کنید
این هفته، هم داده‌های ابزارهای ردیابی رتبه و هم آمار ترافیک ارجاعی چت‌جی‌پی‌تی تغییر کردند؛ تغییراتی که به شیوه جمع‌آوری و ثبت داده‌ها مربوط بودند. نازل دریافت که در برخی از صفحات نتایج گوگل که ردیابی می‌کرد، بیشتر سایت‌های معمول حضور نداشتند. از سوی دیگر، بخشی از بازدیدهای چت‌جی‌پی‌تی برچسب رهگیری خود را از دست داده بودند؛ برچسبی که به ابزارهای تحلیلی امکان می‌داد منبع ورود کاربران را تشخیص دهند.
هر پلتفرم در گزارش‌دهی محدودیت‌هایی دارد. برای مثال، اگر لینک درون‌متنی در یک مرور هوش مصنوعی بالاتر نمایش داده شود، در کنسول جست‌وجو همچنان همان موقعیت کلی مرور برای آن ثبت می‌شود. بینگ نیز آمار فرصت‌های جست‌وجو را به‌صورت بازه ارائه می‌کند. گزارش هوش مصنوعی دیسکاور، طبق صفحه راهنمای گوگل، فقط تعداد نمایش‌ها را محاسبه می‌کند و آگهی‌های استخدام گوگل نیز از برنامه این شرکت برای جذب نیرو جهت تولید محتوای هوش مصنوعی در فید دیسکاور خبر می‌دهند.
در نتیجه، برای اطمینان از صحت اعداد درج‌شده در گزارش مشتریان، باید داده‌های کنسول جست‌وجو را در کنار اطلاعات ابزارهای ردیابی رتبه بررسی کرد و هنگام تحلیل ترافیک چت‌جی‌پی‌تی نیز داده‌های ثبت‌شده در بخش «مستقیم» را در کنار آمار منتسب به چت‌جی‌پی‌تی در نظر گرفت.