اگر به‌جای جست‌وجوی گوگل از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده کنید، چه چیزی تغییر می‌کند؟
این روزها، به‌جای وارد کردن عبارت جست‌وجو در موتورهایی مانند گوگل و بررسی نتایج، کاربران بیشتری برای دریافت پاسخ‌های خلاصه به سراغ چت‌بات‌های هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Gemini می‌روند. طبق نتایج یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۶ از مرکز پژوهشی پیو، ۴۲ درصد از بزرگسالان آمریکایی برای جست‌وجو و جمع‌آوری اطلاعات از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند. همچنین، گزارش سال ۲۰۲۶ شرکت بین اند کامپنی نشان می‌دهد که ۱۶ درصد از مصرف‌کنندگان آمریکایی بیشتر از موتورهای جست‌وجو از این چت‌بات‌ها استفاده می‌کنند. هرچند وارد کردن پرسش در این رابط‌های گفت‌وگومحور آسان‌تر است، این راحتی بدون خطر نیست. بسته به میزان دقت و جزئیات دستور کاربر، برخی چت‌بات‌ها، از جمله Perplexity و Gemini، در صورت امکان منابع و ارجاع‌هایی را در پایان پاسخ‌های خود ارائه می‌کنند. بااین‌حال، چت‌بات‌های هوش مصنوعی اغلب به‌جای اطمینان از صحت کامل اطلاعات، بر ارائه پاسخ‌هایی باورپذیر تمرکز دارند؛ برای مثال، اطلاعات پیچیده را به زبانی ساده‌تر بازنویسی می‌کنند. در نتیجه، پاسخ‌های آن‌ها ممکن است ناقص باشند، پیگیری و بررسی منابعشان دشوار باشد یا، در موارد بدتر، اطلاعات را خارج از زمینه اصلی ارائه کنند.
معمولاً موتور جست‌وجو صفحه‌ای شامل لینک‌های مرتبط در اختیار کاربر قرار می‌دهد و این خود اوست که باید اطلاعات را مقایسه کند، اعتبار منابع را بسنجد و به نتیجه برسد. در مقابل، چت‌بات‌ها یافته‌ها را در قالب پاسخی واحد و خلاصه ارائه می‌کنند. در این روش، بخش مهمی از تلاش ذهنی کاربر، از تشخیص اطلاعات واقعی از جعلی و مطالب درست از نادرست گرفته تا درک شخصی و به خاطر سپردن اطلاعات به‌دست‌آمده از موتورهای جست‌وجو، به یک مدل زبانی بزرگ (LLM) واگذار می‌شود. وقتی تشخیص درستی اطلاعات را به چت‌بات هوش مصنوعی می‌سپارید، این پرسش نیز مطرح می‌شود که آیا ChatGPT شیوه عملکرد مغز شما را تغییر می‌دهد یا نه.
چگونه بدون مشاهده خلاصه‌های هوش مصنوعی از موتورهای جست‌وجو استفاده کنیم؟
روزانه میلیاردها نفر در سراسر جهان از گوگل استفاده می‌کنند و نام این شرکت به‌تدریج به فعلی رایج برای جست‌وجوی اطلاعات در اینترنت تبدیل شده است. گوگل در ماه مه ۲۰۲۴ نمایش خلاصه‌های تولیدشده با هوش مصنوعی را درست زیر فهرست نتایج جست‌وجو آغاز کرد؛ قابلیتی که تجربه معمول جست‌وجو را به‌طور چشمگیری تغییر داد. این ویژگی از آن زمان با انتقادهای زیادی روبه‌رو شده است؛ از سوی کاربران نسل زد که از هوش مصنوعی بیزارند گرفته تا افرادی که سال‌هاست با اینترنت سروکار دارند. بسیاری معتقدند این قابلیت، با وجود توانایی‌هایش، پنجره‌ای غیرضروری است که ممکن است اطلاعات نادرست نمایش دهد؛ آن هم در صفحه‌ای که کاربران به‌راحتی می‌توانند از طریق آن منابع مختلف را بررسی کنند. برای نمونه، لنس اولانوف، روزنامه‌نگاری که بیش از ۲۵ سال است از جست‌وجوی گوگل استفاده می‌کند، در یادداشتی در تک‌رادار نوشت: «وقتی نتایج فعلی تا این اندازه خوب و دقیق هستند، اساساً نیازی به نمایش خلاصه‌های هوش مصنوعی نیست.»
در حال حاضر، گوگل تنظیماتی ندارد که بتوان با استفاده از آن، خلاصه‌های هوش مصنوعی را در تمام جست‌وجوها غیرفعال کرد. بااین‌حال، چند راهکار جایگزین وجود دارد که کاربران می‌توانند امتحان کنند. برای مثال، با افزودن عبارت «-ai» به جست‌وجو می‌توان خلاصه تولیدشده با هوش مصنوعی را مستقیماً حذف کرد. راه دیگر این است که روی گزینه «More» در زیر نوار جست‌وجوی گوگل کلیک کنید و سپس گزینه «Web» را انتخاب کنید؛ با این کار، صفحه‌ای شامل لینک‌های متنی نمایش داده می‌شود. اگر هم از خلاصه‌های جست‌وجوی گوگل که با Gemini تولید می‌شوند خسته شده‌اید، تغییر موتور جست‌وجو نیز می‌تواند گزینه دیگری باشد. سرویس‌هایی مانند DuckDuckGo No-AI و Brave تنظیماتی در اختیار کاربران قرار می‌دهند که با استفاده از آن‌ها می‌توان خلاصه‌های هوش مصنوعی و قابلیت‌های مشابه مبتنی بر این فناوری را غیرفعال کرد.