راهنمای جامع دوره‌ها و گواهینامه‌های رایگان هوش مصنوعی مایکروسافت در سال ۲۰۲۶

دوره‌های هوش مصنوعی مایکروسافت در پلتفرم Microsoft Learn رایگان هستند؛ بستری آموزشی که این شرکت در اختیار همه کاربران دارای حساب مایکروسافت قرار داده است. تنها در صورتی هزینه پرداخت می‌کنید که بخواهید در آزمون گواهینامه شرکت کنید؛ هزینه آزمون‌های مقدماتی ۹۹ دلار است. تا اکتبر ۲۰۲۶، دوره‌های هوش مصنوعی این پلتفرم بر اساس نقش افراد دسته‌بندی شده‌اند: مدیران ارشد، کاربران کسب‌وکار، توسعه‌دهندگان و متخصصان فناوری اطلاعات. همچنین دو تغییر مهم در تابستان امسال اعمال شد: آزمون AI-900 در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ بازنشسته شد و آزمون AI-901 جای آن را گرفت؛ از سوی دیگر، گواهینامه‌های AB-730 و AB-731 امکان دریافت مدرک رسمی مایکروسافت را برای افرادی فراهم کردند که برنامه‌نویسی نمی‌کنند.

پیش از بررسی دوره‌ها، بهتر است چند اصطلاح پرکاربرد را بشناسیم. Microsoft Learn وب‌سایت آموزش فنی مایکروسافت است که محتوای آن در قالب ماژول‌ها، یعنی درس‌های کوتاه همراه با آزمون و تمرین، مسیرهای یادگیری شامل مجموعه‌ای از ماژول‌ها و دوره‌های آموزشی ارائه می‌شود. دوره‌ها در اصل برای آموزش‌های یک‌روزه حضوری طراحی شده‌اند. Azure سرویس رایانش ابری مایکروسافت است؛ مجموعه‌ای از سرورها و نرم‌افزارها که این شرکت از طریق اینترنت در اختیار مشتریان قرار می‌دهد. Microsoft Foundry پلتفرمی در Azure برای ساخت برنامه‌های هوش مصنوعی و عامل‌هاست؛ عامل‌ها برنامه‌هایی هستند که می‌توانند یک کار را در چند مرحله انجام دهند. Copilot دستیار هوش مصنوعی مایکروسافت است که در Word، Excel، Outlook، PowerPoint و Teams ادغام شده است. Credly سرویس صدور نشان‌های دیجیتال قابل‌اعتبارسنجی و Pearson VUE شرکت برگزارکننده آزمون‌های تحت نظارت است.

فهرست زیر در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، با بررسی جداگانه صفحات رسمی و اطلاعات مربوط به مدت دوره‌ها، زبان‌ها، هزینه آزمون‌ها و گواهینامه‌ها تهیه شده است. برای یادگیری هوش مصنوعی خارج از اکوسیستم مایکروسافت، می‌توانید به راهنمای دوره‌های رایگان هوش مصنوعی OpenAI و گوگل مراجعه کنید. دوره‌های Anthropic نیز در راهنمای آکادمی Claude معرفی شده‌اند.

دوره‌های هوش مصنوعی مایکروسافت چیست و در سال ۲۰۲۶ چه تغییراتی کرده است؟

آموزش‌های هوش مصنوعی مایکروسافت در سه بخش ارائه می‌شوند که به‌راحتی ممکن است با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. بخش نخست، مرکز آموزش هوش مصنوعی Microsoft Learn است که مسیرهای یادگیری را بر اساس سطح مهارت و نقش شغلی دسته‌بندی می‌کند و بخشی جداگانه نیز به عامل‌ها اختصاص داده است. بخش دوم، AI Skills Navigator است؛ پلتفرمی که محتوای آموزشی و گواهینامه‌های مایکروسافت، LinkedIn Learning و GitHub را در یک مکان گرد می‌آورد. بخش سوم، مخازن آموزشی مایکروسافت در گیت‌هاب است که رایگان‌اند و برای استفاده از آن‌ها نیازی به حساب کاربری نیست.

سه رویداد مهم در این مسیر قابل‌توجه‌اند. در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵، مایکروسافت در کنفرانس سالانه Ignite، ویژه توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها، نسخه جدید AI Skills Navigator را معرفی کرد. این نسخه به‌عنوان محیطی آموزشی با قابلیت‌های عامل‌محور توصیف شد؛ یعنی دستیار هوش مصنوعی می‌تواند دوره‌ها را پیشنهاد دهد و نقش مربی را ایفا کند. در ۳ مارس ۲۰۲۶، گواهینامه‌های جدید مرتبط با مشاغل هوش مصنوعی معرفی شدند و جدول زمان‌بندی بازنشستگی آزمون‌ها نیز پایان اعتبار آزمون‌های AI-900 و AI-102 را در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد. از ۸ تا ۱۲ ژوئن نیز رویداد AI Skills Fest برگزار شد؛ هفته‌ای از جلسات آنلاین که شرکت‌کنندگان در صورت تکمیل یک فهرست آموزشی می‌توانستند از آزمون رایگان بهره‌مند شوند.

مهم‌ترین تغییر برای کسانی است که برای آزمون AI-900 آماده می‌شدند. طبق اطلاعات Microsoft Learn، این آزمون در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ بازنشسته شد و اکنون برای دریافت گواهینامه Azure AI Fundamentals باید در آزمون AI-901 قبول شوید. نام گواهینامه تغییر نکرده، اما محتوای آزمون متفاوت است و این تفاوت قابل‌توجه محسوب می‌شود: ۵۵ تا ۶۰ درصد پرسش‌ها به پیاده‌سازی راهکارها با Microsoft Foundry اختصاص دارند و آشنایی با دستور زبان پایتون نیز پیش‌نیاز آزمون است.

آموزش هوش مصنوعی مایکروسافت به روایت اعداد؛ اکتبر ۲۰۲۶

• دوره‌ها رایگان‌اند، اما آزمون‌ها هزینه دارند. طبق اعلام Microsoft Learn، آموزش‌ها برای همه علاقه‌مندان رایگان است. هزینه آزمون‌های AI-901، AB-730 و AB-731 هرکدام ۹۹ دلار و هزینه آزمون AI-103 برابر با ۱۶۵ دلار است. این مبالغ در صفحات رسمی درج شده‌اند؛ هزینه نهایی به کشوری که آزمون در آن برگزار می‌شود بستگی دارد و مالیات در آن‌ها محاسبه نشده است.
• زبان دوره‌ها به پلتفرم بستگی دارد. آزمون‌ها و دوره‌های اصلی به ۱۲ یا ۱۳ زبان، از جمله انگلیسی، ارائه می‌شوند؛ اما AI Skills Navigator فقط انگلیسی است.
• زمان موردنیاز برای آموزش چندان زیاد نیست. دو مسیر رسمی آمادگی آزمون AI-901 به‌ترتیب ۳ ساعت و ۵۱ دقیقه و ۵ ساعت و ۳۷ دقیقه زمان می‌برند. محتوای آمادگی AB-731 نیز حدود ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه است.
• گواهینامه‌های مقدماتی تاریخ انقضا ندارند. گواهینامه‌های سطح Fundamentals دائمی‌اند، اما گواهینامه‌های سطوح بالاتر باید هر سال با شرکت در یک ارزیابی آنلاین رایگان تمدید شوند.
• حدنصاب قبولی ۷۰۰ امتیاز است. صفحه آزمون AI-901 این حدنصاب را اعلام کرده است. در صورت مردود شدن، می‌توان پس از ۲۴ ساعت دوباره در آزمون شرکت کرد.
• مهلت استفاده از طرح تابستانی رو به پایان است. آزمون‌های رایگان AI Skills Fest باید حداکثر تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شدند؛ بنابراین کسانی که هنوز برای آزمون خود وقت نگرفته‌اند، اکنون باید هزینه کامل آن را بپردازند.

از کجا شروع کنیم؟ اولین دوره متناسب با هر فرد

فهرست دوره‌ها گسترده است و نام بسیاری از آن‌ها شباهت زیادی به یکدیگر دارد. بنابراین، انتخاب مناسب بیشتر به سطح دانش و نقش شغلی شما بستگی دارد تا صرفاً موضوع دوره. جدول زیر پیشنهاد می‌کند از کجا شروع کنید و سپس سراغ چه مرحله‌ای بروید.

اگر شما...	از این دوره شروع کنید	سپس سراغ این گزینه بروید
کارمند اداری و کاربر Word، Excel و Outlook هستید	هوشمندانه‌تر کار کردن با هوش مصنوعی (۴۲ دقیقه)	نگارش، تحلیل و ارائه با Microsoft Copilot
بدون برنامه‌نویسی به دنبال گواهینامه هستید	دوره آمادگی AB-730	آزمون AB-730 با هزینه ۹۹ دلار
مدیر ارشد یا سرپرست تیم هستید	تحول کسب‌وکار با هوش مصنوعی (۲ ساعت و ۳۴ دقیقه)	هدایت تحول هوش مصنوعی در سازمان و سپس AB-731
دانشجو یا متخصص فنی تازه‌کار در حوزه هوش مصنوعی هستید	مفاهیم هوش مصنوعی برای توسعه‌دهندگان و متخصصان فناوری (۳ ساعت و ۵۱ دقیقه)	شروع کار با برنامه‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی در Azure و سپس آزمون AI-901
توسعه‌دهنده‌ای هستید که کمی پایتون می‌داند	ساخت نخستین عامل با Microsoft Foundry (۱ ساعت و ۱۴ دقیقه)	گواهینامه AI-103، ویژه توسعه‌دهندگان برنامه‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی در Azure
در محیط کار ابزارهای کم‌کدنویسی می‌سازید	ساخت عامل‌ها در Microsoft Copilot Studio (۳ ساعت و ۴۲ دقیقه)	گواهینامه مهارت کاربردی «ساخت یک عامل در Microsoft Copilot Studio»
دوره‌های گیت‌هاب را بدون ساخت حساب ترجیح می‌دهید	هوش مصنوعی مولد برای مبتدیان (۲۱ درس)	عامل‌های هوش مصنوعی برای مبتدیان (۱۸ درس)

فهرست کامل دوره‌های مایکروسافت در یک جدول

جدول زیر فهرست دوره‌ها را بر اساس حوزه مرتب کرده است. مدت‌زمان و سطح هر دوره مطابق اطلاعات درج‌شده در صفحه رسمی آن است و نام هر دوره به صفحه مایکروسافت پیوند دارد.

دوره	حوزه	مدت	سطح	آمادگی برای
هوشمندانه‌تر کار کردن با هوش مصنوعی	Copilot در محیط کار	۴۲ دقیقه	مبتدی	بدون آزمون
نگارش، تحلیل و ارائه با Microsoft Copilot	Copilot در محیط کار	۴ ساعت و ۱۸ دقیقه، ۷ ماژول	متوسط	بدون آزمون
تحول گردش‌کارهای کسب‌وکار با هوش مصنوعی مولد	گواهینامه کسب‌وکار	۲ مسیر؛ ۲ ساعت و ۲۰ دقیقه به‌علاوه ۴ ساعت و ۳۰ دقیقه	مبتدی	AB-730
تحول کسب‌وکار با هوش مصنوعی	مدیران ارشد	۲ ساعت و ۳۴ دقیقه، ۴ ماژول	مبتدی	بدون آزمون
هدایت تحول هوش مصنوعی در سازمان	مدیران ارشد	یک روز؛ ۲ مسیر ۱ ساعت و ۲ دقیقه‌ای و ۱ ساعت و ۸ دقیقه‌ای	مبتدی	AB-731
مفاهیم هوش مصنوعی برای توسعه‌دهندگان و متخصصان فناوری	مبانی هوش مصنوعی	۳ ساعت و ۵۱ دقیقه، ۷ ماژول	مبتدی	AI-901
شروع کار با برنامه‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی در Azure	مبانی هوش مصنوعی	۵ ساعت و ۳۷ دقیقه، ۷ ماژول	مبتدی	AI-901
مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی در Azure	مبانی هوش مصنوعی	یک روز	مبتدی	AI-901
مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی مولد و عامل‌ها	مبانی هوش مصنوعی	۷ بخش	مبتدی	بدون آزمون
ساخت نخستین عامل با Microsoft Foundry	عامل‌ها	۱ ساعت و ۱۴ دقیقه، ۸ بخش	مبتدی	بدون آزمون
ساخت عامل‌ها در Microsoft Copilot Studio	عامل‌ها	۳ ساعت و ۴۲ دقیقه، ۴ ماژول	متوسط	مهارت کاربردی؛ آزمایشگاه ۲ ساعته
هوش مصنوعی مولد برای مبتدیان	GitHub	۲۱ درس	مبتدی	بدون آزمون
عامل‌های هوش مصنوعی برای مبتدیان	GitHub	۱۸ درس	مبتدی	بدون آزمون
هوش مصنوعی برای مبتدیان	GitHub	۱۲ هفته، ۲۴ درس	مبتدی	بدون آزمون
MCP برای مبتدیان	GitHub	برنامه آموزشی متن‌باز	ویژه توسعه‌دهندگان	بدون آزمون

دوره‌های Copilot و هوش مصنوعی در محیط کار

این بخش برای افرادی است که برنامه‌نویسی نمی‌کنند. Copilot، دستیار هوش مصنوعی تعبیه‌شده در برنامه‌های Microsoft 365، یکی از مهم‌ترین محورهای آموزش مایکروسافت برای کاربران کسب‌وکار است. دوره‌ها روش استفاده مؤثر از این ابزار را آموزش می‌دهند و از نحوه نوشتن دستور یا پرامپت مناسب آغاز می‌شوند. درباره Copilot و عامل‌های آن، مطالب دیگری نیز منتشر شده است؛ از جمله Autopilot، عامل Copilot که به‌صورت مستقل کار می‌کند و استفاده از Copilot در ویندوز برای کار با فایل‌های محلی.

هوشمندانه‌تر کار کردن با هوش مصنوعی

این دوره کوتاه‌ترین نقطه شروع در فهرست آموزشی است. مسیر یادگیری آن تنها یک ماژول ۴۲ دقیقه‌ای دارد و توضیح می‌دهد هوش مصنوعی مولد چیست، چرا وقتی مدل بر اساس اسناد خود کاربر پاسخ می‌دهد نتایج بهتر می‌شوند و این روش چه نام دارد، چگونه می‌توان تشخیص داد چه زمانی انجام یک کار را به عامل هوش مصنوعی سپرد و چرا باید متن تولیدشده را پیش از ارسال بازبینی کرد. نسخه دوره‌ای این آموزش نیز با کد AI-3025 ارائه می‌شود که مایکروسافت مدت آن را یک روز اعلام کرده است.

نگارش، تحلیل و ارائه با Microsoft Copilot

این دوره در سطح متوسط برای کسانی طراحی شده است که قبلاً از Copilot استفاده کرده‌اند و می‌خواهند بهره بیشتری از آن ببرند. هفت ماژول آن با فعالیت‌های روزمره اداری هماهنگ شده‌اند: گفت‌وگو با Copilot درباره فایل‌ها، جلسات و ایمیل‌ها؛ ساخت اسلاید در PowerPoint با عامل Idea Coach؛ نگارش اسناد در Word با Writing Coach؛ مدیریت جلسات Teams با عامل Facilitator؛ و تحلیل داده‌ها در Excel.

آمادگی برای AB-730؛ گواهینامه متخصص کسب‌وکار در هوش مصنوعی

گواهینامه AB-730 توانایی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فعالیت‌های روزمره، از جمله Microsoft 365 Copilot و عامل‌هایی مانند Researcher و Analyst، را بدون نیاز به برنامه‌نویسی تأیید می‌کند. دوره آمادگی آن با عنوان تحول گردش‌کارهای کسب‌وکار با هوش مصنوعی مولد از دو مسیر تشکیل شده است: ایجاد مهارت‌های پایه هوش مصنوعی مولد به مدت ۲ ساعت و ۲۰ دقیقه و بهبود گردش‌کارهای کسب‌وکار با هوش مصنوعی به مدت ۴ ساعت و ۳۰ دقیقه. هر مسیر چهار ماژول دارد. آزمون سه حوزه را می‌سنجد: مبانی هوش مصنوعی مولد، مدیریت پرامپت و مکالمه، و نگارش محتوای کسب‌وکار. مایکروسافت اعلام کرده است که نسخه انگلیسی آزمون در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی می‌شود.

دوره‌های ویژه مدیران ارشد و مدیران اجرایی

این بخش برای تصمیم‌گیرندگانی طراحی شده است که بودجه هوش مصنوعی را تصویب می‌کنند، اما لزوماً مسئول پیکربندی فنی ابزارها نیستند. محتوای آموزشی بیشتر راهبردی است تا فنی و به مهارت برنامه‌نویسی نیاز ندارد.

تحول کسب‌وکار با هوش مصنوعی

این دوره چهار ماژول درباره وارد کردن هوش مصنوعی به سازمان دارد. ابتدا ابزارهای ارائه‌شده در Azure را معرفی می‌کند، سپس به تبدیل پروژه‌های آزمایشی به نتایج قابل‌اندازه‌گیری می‌پردازد. در ادامه، اصول هوش مصنوعی مسئولانه، یعنی قواعد و رویه‌های استفاده اخلاقی و ایمن از این فناوری، بررسی می‌شوند و دوره با موضوع گسترش استفاده از هوش مصنوعی در سازمان، از جمله راهبرد، پاسخ‌گویی و آموزش کاربران، پایان می‌یابد. مدت این مسیر ۲ ساعت و ۳۴ دقیقه است.

هدایت تحول هوش مصنوعی در سازمان؛ آمادگی برای AB-731

این دوره برای آمادگی دریافت گواهینامه رهبر تحول هوش مصنوعی طراحی شده است؛ مدرکی ویژه تصمیم‌گیرندگانی که هدایت پذیرش هوش مصنوعی در سازمان را با استفاده از Microsoft 365 Copilot، Azure AI و Foundry بر عهده دارند. آموزش به شناسایی فرصت‌ها، هم‌راستا کردن سرمایه‌گذاری‌ها با اهداف کسب‌وکار و پشتیبانی از استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی می‌پردازد. دوره یک روز طول می‌کشد و از دو مسیر تشکیل شده است: بررسی ارزش تجاری راهکارهای هوش مصنوعی مولد به مدت ۱ ساعت و ۲ دقیقه و ایجاد ارزش تجاری با راهکارهای هوش مصنوعی به مدت ۱ ساعت و ۸ دقیقه. آزمون نیز سه حوزه را می‌سنجد: ارزش تجاری هوش مصنوعی مولد، فرصت‌های موجود در محصولات مایکروسافت و راهبرد پذیرش این فناوری.

مبانی هوش مصنوعی در Azure و Foundry

این بخش برای کسانی است که می‌خواهند سازوکار هوش مصنوعی را بفهمند و بر پایه آن ابزار یا برنامه‌ای بسازند. مسیر آمادگی آزمون AI-901 در این بخش قرار دارد و محتوای آن برای افرادی در نظر گرفته شده است که دست‌کم دانش فنی مقدماتی دارند.

مسیرهای آمادگی آزمون AI-901

مایکروسافت در صفحه آزمون، دو مسیر آموزشی رایگان معرفی کرده است. مسیر نخست، مفاهیم هوش مصنوعی برای توسعه‌دهندگان و متخصصان فناوری، شامل هفت ماژول و ۳ ساعت و ۵۱ دقیقه آموزش است. این دوره مفاهیم و اصطلاحات پایه را پوشش می‌دهد؛ از هوش مصنوعی مولد و عامل‌ها گرفته تا بینایی ماشین، گفتار، تحلیل متن و استخراج اطلاعات. در پایان نیز به RAG یا تولید تقویت‌شده با بازیابی می‌پردازد؛ روشی که در آن مدل پیش از پاسخ‌گویی، اسناد مرتبط را بررسی می‌کند. مسیر دوم، شروع کار با برنامه‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی در Azure، ۵ ساعت و ۳۷ دقیقه طول می‌کشد و بیشتر بر تمرین عملی متمرکز است. این دوره به آشنایی مقدماتی با پایتون، یکی از پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسی در هوش مصنوعی، نیاز دارد و شامل تمرین‌های عملی در Microsoft Foundry است.

مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی در Azure و ماژول هوش مصنوعی مولد

همین محتوای آموزشی در قالب یک دوره نیز ارائه می‌شود: AI-901T00، مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی در Azure که مایکروسافت مدت آن را یک روز اعلام کرده است. اگر می‌خواهید پیش از شروع یک مسیر کامل، آشنایی اولیه با موضوع پیدا کنید، ماژول مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی مولد و عامل‌ها گزینه مناسبی است. این ماژول هفت بخش دارد و نحوه کار مدل‌های زبانی بزرگ یا LLM، شیوه نوشتن پرامپت مؤثر و مفهوم عامل را توضیح می‌دهد.

عامل‌های هوش مصنوعی با Foundry و Copilot Studio

عامل‌ها یکی از مهم‌ترین محورهای آموزشی مایکروسافت هستند؛ به‌حدی که این شرکت مرکز آموزشی مستقلی برای آن‌ها ایجاد کرده است. در این مرکز، عامل‌ها در سه سطح دسته‌بندی می‌شوند: عامل‌های آماده که بدون کدنویسی قابل استفاده‌اند، عامل‌های کم‌کدنویسی که با ابزارهای بصری ساخته می‌شوند و عامل‌هایی که با برنامه‌نویسی توسعه می‌یابند. دوره‌های آموزشی نیز همین مسیر را دنبال می‌کنند.

ساخت نخستین عامل با Microsoft Foundry

این ماژول مباحث نظری را به ساخت نخستین عامل عملی پیوند می‌دهد. ابتدا عامل را در درگاه Foundry ایجاد می‌کنید، سپس با استفاده از کیت‌های توسعه نرم‌افزار یا SDKها در Visual Studio Code، ویرایشگر رایگان کد مایکروسافت، آن را توسعه می‌دهید و در نهایت برنامه‌ای می‌نویسید که بتواند از عامل پرس‌وجو کند. برای این کار باید درک روشنی از هوش مصنوعی و مقداری تجربه برنامه‌نویسی، ترجیحاً با پایتون، داشته باشید. این آموزش بخش اصلی فهرست یادگیری توسعه‌دهندگان در رویداد AI Skills Fest ماه ژوئن بود.

ساخت عامل در Microsoft Copilot Studio و گواهینامه مهارت کاربردی

Copilot Studio ابزار کم‌کدنویسی مایکروسافت برای ساخت دستیارهای کسب‌وکار بدون نیاز به نوشتن برنامه‌های کامل است. مسیر ساخت عامل‌ها در Microsoft Copilot Studio سه ساعت و ۴۲ دقیقه طول می‌کشد و چهار ماژول دارد که مبانی Copilot Studio، طراحی گفت‌وگوهای مبتنی بر موضوع، ساخت عامل‌هایی با دانش و ابزارها و خودکارسازی ساختاریافته را آموزش می‌دهند. در پایان، یک ارزیابی عملی با عنوان Applied Skills انجام می‌شود؛ گواهینامه‌ای که با تکمیل وظایف واقعی در یک آزمایشگاه تعاملی به دست می‌آید. آزمون دو ساعت طول می‌کشد، به زبان انگلیسی برگزار می‌شود و پس از هر بار شرکت، برای تلاش مجدد باید ۷۲ ساعت صبر کرد.

دوره‌های متن‌باز مایکروسافت در گیت‌هاب

مایکروسافت چهار برنامه آموزشی رایگان را با مجوز MIT در گیت‌هاب منتشر کرده است؛ مجوزی که به همه اجازه می‌دهد محتوا را آزادانه استفاده و اصلاح کنند. برای دسترسی به این دوره‌ها نه حساب مایکروسافت لازم است و نه کارت اعتباری. دو مخزن نخست ترجمه‌هایی به ده‌ها زبان، از جمله هر ۱۴ زبان این وب‌سایت، دارند که با ابزار Co-op Translator تولید شده‌اند. تعداد ستاره‌ها، که نشان‌دهنده میزان استقبال کاربران از مخازن است، مربوط به ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ است.

• هوش مصنوعی مولد برای مبتدیان شامل ۲۱ درس برای شروع ساخت برنامه‌های هوش مصنوعی مولد است و با ۱۲۱٬۵۲۱ ستاره، پرطرفدارترین مخزن این مجموعه محسوب می‌شود.
• عامل‌های هوش مصنوعی برای مبتدیان شامل ۱۸ درس درباره عامل‌هاست و ۷۷٬۳۴۱ ستاره دارد.
• هوش مصنوعی برای مبتدیان طولانی‌ترین دوره مجموعه است و طی ۱۲ هفته، ۲۴ درس ارائه می‌کند. این مخزن ۶۹٬۹۱۳ ستاره دارد و آخرین بار در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است.
• MCP برای مبتدیان پروتکل Model Context Protocol را آموزش می‌دهد؛ استانداردی که مدل‌ها را به برنامه‌ها و داده‌ها متصل می‌کند. مثال‌های این دوره با زبان‌های .NET، Java، TypeScript، JavaScript، Rust و Python ارائه شده‌اند و مخزن آن ۱۷٬۴۶۷ ستاره دارد.

برای شروع کافی است وارد مخزن شوید؛ ثبت‌نام لازم نیست. بااین‌حال، هیچ‌یک از این دوره‌ها به دریافت نشان دیجیتال یا شرکت در آزمون منتهی نمی‌شود. اگر به دنبال آموزش فنی رایگان بیشتری هستید، می‌توانید مجموعه ۲۸ دوره برای تحصیل رایگان در رشته علوم کامپیوتر را نیز بررسی کنید.

AI Skills Navigator و رویداد AI Skills Fest

AI Skills Navigator با هدف پایان دادن به پراکندگی فهرست‌های آموزشی مختلف طراحی شده است. این پلتفرم مسیرهای یادگیری و گواهینامه‌های مایکروسافت، LinkedIn Learning، یعنی مجموعه دوره‌های آموزشی لینکدین، و گیت‌هاب را گرد هم می‌آورد. همچنین بر اساس نقش شغلی و اهداف کاربران دوره پیشنهاد می‌کند، در کنار ویدئوهای آموزشی مدرس‌محور یک مربی هوش مصنوعی ارائه می‌دهد و می‌تواند از محتوای آموزشی پادکست تولید کند. کاربران نیز امکان ساخت فهرست‌های آموزشی قابل‌اشتراک‌گذاری دارند. این قابلیت‌ها در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ و در قالب پیش‌نمایش عمومی معرفی شدند.

این وب‌سایت در حال حاضر سه محدودیت دارد که همگی در بخش پرسش‌های متداول آن ذکر شده‌اند. برای ورود به حساب مایکروسافت شخصی یا کاری و تحصیلی نیاز دارید؛ زبان سایت فقط انگلیسی است و استفاده از آن با تلفن همراه پشتیبانی نمی‌شود، بنابراین باید از رایانه استفاده کنید. از ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ برای ورود دیگر نیازی به داشتن نمایه Microsoft Learn نیست، اما برای دریافت و مدیریت گواهینامه‌ها همچنان به آن نیاز دارید. ارزیابی آزمایشی، که پرسش‌های آزمون واقعی را شبیه‌سازی می‌کند، پس از ورود به حساب در همین پلتفرم در دسترس است.

رویداد AI Skills Fest امکان شرکت رایگان در آزمون‌ها را فراهم کرد. این رویداد از ۸ تا ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ برگزار شد و برای نقش‌های مختلف فهرست‌های آموزشی جداگانه داشت: استفاده از عامل‌های Copilot در محیط کار برای متخصصان کسب‌وکار، ساخت نخستین عامل با Microsoft Foundry برای توسعه‌دهندگان و رهبری در مرزهای نوآوری برای مدیران ارشد. هرکسی که تا ۱۲ ژوئن یک فهرست را تکمیل می‌کرد، نشان Credly دریافت می‌کرد و در صورت ارسال به‌موقع فرم درخواست، امکان دریافت کد تخفیف کامل آزمون گواهینامه را داشت. Pearson کدها را از ۱۹ ژوئن تا ۱۰ ژوئیه ارسال کرد؛ رزرو آزمون باید تا ۱۸ اوت انجام می‌شد و خود آزمون نیز باید حداکثر تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شد. می‌توان فهرست‌های نیمه‌تمام را در AI Skills Navigator ادامه داد، اما فرم درخواست کد آزمون بسته شده است. از جمله برنامه‌های این رویداد، جلسه‌ای از Anthropic درباره ساخت برنامه‌ها و عامل‌ها در Foundry با مدل‌های این شرکت، سازنده Claude Academy، بود. راهنمای این آکادمی در این صفحه در دسترس است.

آزمون‌ها و گواهینامه‌ها؛ هزینه دریافت مدرک چقدر است؟

در این مرحله باید هزینه پرداخت کنید. محتوای آموزشی Learn رایگان است، اما آزمون گواهینامه رایگان نیست. خود آزمون محتوای آموزشی ارائه نمی‌کند و بخش اصلی یادگیری در ماژول‌ها انجام می‌شود. جدول زیر گواهینامه‌های مرتبط با هوش مصنوعی و قیمت درج‌شده در صفحات رسمی آن‌ها در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد.

گواهینامه	آزمون	هزینه	مخاطبان	زبان انگلیسی
مبانی هوش مصنوعی Azure	AI-901	۹۹ دلار	تازه‌کاران فنی؛ آشنایی پایه با پایتون لازم است.	بله
متخصص کسب‌وکار در هوش مصنوعی	AB-730	۹۹ دلار	کاربران Copilot در محیط کار، بدون نیاز به برنامه‌نویسی	بله
رهبر تحول هوش مصنوعی	AB-731	۹۹ دلار	مدیران ارشد و تصمیم‌گیرندگان	بله
توسعه‌دهنده همکار برنامه‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی Azure	AI-103	۱۶۵ دلار	توسعه‌دهندگان در سطح متوسط؛ آشنایی با پایتون و Foundry لازم است.	بله
مهارت‌های کاربردی (Applied Skills)	آزمایشگاه عملی	در صفحه درج نشده است.	افرادی که می‌خواهند یک وظیفه واقعی را انجام دهند.	آزمایشگاه به زبان انگلیسی

آزمون AI-901 مناسب‌ترین گزینه برای افراد دارای دانش فنی مقدماتی است. طبق صفحه رسمی، داوطلب باید در ابتدای مسیر حرفه‌ای توسعه راهکارهای هوش مصنوعی باشد و دستور زبان پایتون و منابع Azure را بشناسد. حدنصاب قبولی ۷۰۰ امتیاز است و پرسش‌ها میان دو حوزه تقسیم می‌شوند: مفاهیم و قابلیت‌های هوش مصنوعی با سهم ۴۰ تا ۴۵ درصد و راهکارهای Foundry با سهم ۵۵ تا ۶۰ درصد. نسخه انگلیسی آزمون در ۱۵ آوریل ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد. همان صفحه هشدار می‌دهد که نسخه‌های ترجمه‌شده حدود هشت هفته بعد منتشر می‌شوند و ممکن است با تأخیر بیشتری همراه باشند.

آزمون AI-103 مرحله بعدی برای توسعه‌دهندگان است. مایکروسافت آن را جایگزین AI-102 معرفی می‌کند که این آزمون نیز در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ بازنشسته شد. AI-103 در سطح متوسط قرار دارد و پنج حوزه را پوشش می‌دهد: برنامه‌ریزی و مدیریت راهکار هوش مصنوعی در Azure، هوش مصنوعی مولد و عامل‌محور، بینایی ماشین، تحلیل متن و استخراج اطلاعات. هزینه آزمون ۱۶۵ دلار است و آن را می‌توان به ۱۰ زبان، از جمله انگلیسی، گذراند.

رزرو آزمون‌ها از طریق Pearson VUE انجام می‌شود. دانش‌آموزان و معلمان می‌توانند از طریق Certiport اقدام کنند. مایکروسافت توصیه می‌کند هنگام ثبت‌نام از حساب شخصی استفاده کنید، نه حساب کاری؛ زیرا پس از ترک شرکت ممکن است دسترسی به سابقه آزمون‌ها برای همیشه از بین برود. در صورت مردود شدن، امکان شرکت مجدد پس از ۲۴ ساعت وجود دارد، اما فاصله زمانی برای تلاش‌های بعدی بسته به نوبت متفاوت است.

نشان‌های دیجیتال و تمدید گواهینامه

پس از قبولی، گواهی دیجیتال دریافت می‌کنید که همراه با نشان رسمی آن می‌توان در لینکدین به اشتراک گذاشت. گواهینامه‌های سطح Fundamentals، مانند Azure AI Fundamentals، منقضی نمی‌شوند. اما گواهینامه‌های Associate، Expert و Specialty باید هر سال تمدید شوند. برای تمدید، باید در یک ارزیابی آنلاین رایگان، بدون نظارت و با امکان استفاده از منابع، در بازه‌ای شش‌ماهه قبول شوید. جزئیات این قانون در صفحه تمدید گواهینامه‌ها آمده است.

دوره‌های مایکروسافت به چه زبان‌هایی ارائه می‌شوند؟

برای کاربران انگلیسی‌زبان، مسئله زبان ساده است، زیرا محتوای اصلی از ابتدا به انگلیسی در دسترس است. Claude Academy نیز فقط به زبان انگلیسی ارائه می‌شود و از این نظر تفاوتی با مایکروسافت ندارد. دوره «هوشمندانه‌تر کار کردن با هوش مصنوعی» به ۱۲ زبان ارائه می‌شود؛ در مقابل، دوره‌های AI-901T00 و AB-731T00 به ۱۳ زبان، از جمله روسی، در دسترس‌اند. صفحه دوره AI-901T00 نیز به انگلیسی و زبان‌های دیگر فهرست‌شده ارائه شده است. آزمون‌های AI-901، AB-730 و AB-731 به ۱۳ زبان، از جمله انگلیسی، و AI-103 به ۱۰ زبان، از جمله انگلیسی، برگزار می‌شوند.

سه استثنا را باید در نظر گرفت. AI Skills Navigator فقط انگلیسی است و آزمون Applied Skills مربوط به Copilot Studio نیز به همین زبان برگزار می‌شود. ترجمه‌های دو مخزن گیت‌هاب، یعنی «هوش مصنوعی مولد برای مبتدیان» و «عامل‌های هوش مصنوعی برای مبتدیان»، به‌صورت خودکار با ابزار Co-op Translator تولید می‌شوند؛ بنابراین اگر از نسخه ترجمه‌شده استفاده می‌کنید، بهتر است اصطلاحات فنی را با متن اصلی مقایسه کنید.

مقایسه مایکروسافت با Claude Academy، OpenAI و گوگل

جدول زیر Microsoft Learn را با Claude Academy، پلتفرم آموزشی رایگان Anthropic که در راهنمای آکادمی Claude معرفی شده است، مقایسه می‌کند. داده‌های دو پلتفرم به‌ترتیب در ۱۷ اکتبر و ۶ اکتبر ۲۰۲۶ گردآوری شده‌اند.

معیار	Microsoft Learn	Claude Academy
هزینه دوره‌ها	رایگان؛ آزمایشگاه‌های Azure به اشتراک نیاز دارند.	رایگان؛ ۲۷ دوره
زبان	۱۲ یا ۱۳ زبان، از جمله انگلیسی	فقط انگلیسی
مناسب برای افراد بدون مهارت برنامه‌نویسی	مسیرهای Copilot و گواهینامه‌های AB-730 و AB-731	Claude 101 و Cowork
گواهینامه	آزمون تحت نظارت با هزینه ۹۹ دلار برای گواهینامه‌های مقدماتی	نشان‌های رایگان و آزمون پولی Claude Certified Architect

تفاوت اصلی در عمل به یک نکته برمی‌گردد: برای کاربر انگلیسی‌زبان، زبان مانعی در هیچ‌یک از این دو پلتفرم نیست و انتخاب بیشتر به نوع گواهینامه موردنیاز بستگی دارد. مایکروسافت مسیر دریافت گواهینامه از طریق آزمون تحت نظارت را ارائه می‌دهد و دو مدرک آن برای افرادی مناسب‌اند که برنامه‌نویسی نمی‌کنند. Anthropic نیز دوره‌های اختصاصی درباره Claude Code و عامل‌های فرعی یا subagentها دارد. دوره‌های OpenAI و گوگل در راهنمای دوره‌های رایگان هوش مصنوعی OpenAI و گوگل گردآوری شده‌اند. برای دریافت گواهینامه گوگل می‌توانید راهنمای گواهینامه حرفه‌ای گوگل را ببینید و برای گواهینامه فنی Anthropic نیز راهنمای Claude Certified Architect در دسترس است. برای یادگیری نوشتن پرامپت‌های بهتر در کنار هر دوره‌ای، راهنمای مهندسی پرامپت و نوشتن دستورهای مؤثر را مطالعه کنید. دانشجویان نیز می‌توانند این دوره‌ها را با اشتراک‌های رایگان هوش مصنوعی ویژه دانشجویان همراه کنند.

پرسش‌های متداول

۱. آیا می‌توانم بدون کارت اعتباری در دوره‌های مایکروسافت شرکت کنم؟

بله، برای درس‌ها و آزمون‌های داخل دوره. مایکروسافت اعلام کرده است که آموزش‌های Learn رایگان‌اند. بااین‌حال، آزمایشگاه‌های Azure به اشتراک این سرویس نیاز دارند، زیرا محیط‌های آزمایشی رایگان تعطیل شده‌اند. صفحه پرسش‌های متداول، دوره آزمایشی رایگان ۳۰روزه یا پرداخت بر اساس میزان مصرف را به‌عنوان گزینه‌های جایگزین معرفی می‌کند. دوره‌های Copilot و دوره‌های ویژه مدیران به چنین آزمایشگاه‌هایی نیاز ندارند.

۲. اگر قبلاً آزمون AI-900 را قبول شده باشم، باید دوباره آزمون بدهم؟

خیر. آزمون AI-900 در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ بازنشسته شد و اکنون گواهینامه Azure AI Fundamentals از طریق آزمون AI-901 دریافت می‌شود. بااین‌حال، گواهینامه‌های سطح Fundamentals منقضی نمی‌شوند؛ بنابراین مدرکی که قبلاً گرفته‌اید همچنان معتبر است و نیازی به تمدید ندارد.

۳. آیا می‌توان بدون دانستن برنامه‌نویسی در آزمون AI-901 شرکت کرد؟

این کار توصیه نمی‌شود. صفحه آزمون انتظار دارد داوطلب با دستور زبان پایتون و منابع Azure آشنا باشد. همچنین ۵۵ تا ۶۰ درصد پرسش‌ها به پیاده‌سازی راهکارها با Foundry مربوط می‌شوند. اگر برنامه‌نویسی نمی‌کنید، AB-730 برای کاربران Copilot و AB-731 برای مدیران ارشد طراحی شده‌اند؛ مایکروسافت این دو گواهینامه را مناسب افرادی می‌داند که برنامه کاربردی توسعه نمی‌دهند.

۴. تفاوت AB-730 و AB-731 چیست؟

AB-730 برای کسانی است که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و AB-731 برای کسانی که پذیرش آن را در سازمان هدایت می‌کنند. آزمون نخست توانایی مدیریت پرامپت و مکالمه و نگارش محتوا با Copilot و عامل‌هایی مانند Researcher و Analyst را می‌سنجد. آزمون دوم بر راهبرد، ارزش تجاری و پذیرش مسئولانه هوش مصنوعی تمرکز دارد. هزینه هر دو آزمون ۹۹ دلار است و می‌توان آن‌ها را به زبان انگلیسی گذراند.

۵. آیا نشان AI Skills Fest به‌اندازه گواهینامه رسمی اعتبار دارد؟

خیر؛ این دو مدرک یکسان نیستند. نشان Credly تکمیل یک فهرست آموزشی را تأیید می‌کند، اما دریافت گواهینامه رسمی مستلزم قبولی در آزمون تحت نظارت است. کد ارائه‌شده در AI Skills Fest امکان شرکت در یک آزمون واقعی را فراهم می‌کرد، اما مهلت‌ها به پایان رسیده‌اند. درخواست کد باید تا ۱۲ ژوئن ثبت می‌شد و آزمون نیز باید حداکثر تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شد.

۶. آمادگی برای آزمون AI-901 چقدر زمان می‌برد؟

حدود ۹ ساعت و نیم محتوای آموزشی رسمی. دو مسیر پیشنهادی صفحه آزمون به‌ترتیب ۳ ساعت و ۵۱ دقیقه و ۵ ساعت و ۳۷ دقیقه طول می‌کشند. علاوه بر این، باید زمان لازم برای آزمایشگاه‌های عملی و مرور پایتون را نیز در نظر بگیرید، به‌ویژه اگر مدتی از کار با این زبان گذشته باشد. دوره AI-901T00 نیز به‌صورت یک دوره یک‌روزه ارائه می‌شود.

۷. آیا دوره‌های گیت‌هاب واقعاً رسمی و متعلق به مایکروسافت هستند؟

بله؛ این دوره‌ها در سازمان رسمی مایکروسافت در گیت‌هاب منتشر شده‌اند و مجوز MIT دارند. بااین‌حال، به آزمون یا گواهینامه منتهی نمی‌شوند. مخازن مرتب به‌روزرسانی می‌شوند. سه مخزن از چهار مخزن در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ تغییراتی دریافت کردند، درحالی‌که مخزن «هوش مصنوعی برای مبتدیان» از ۱۶ سپتامبر بدون تغییر مانده بود.

۸. تفاوت Applied Skills با گواهینامه رسمی چیست؟

Applied Skills با انجام وظایف واقعی در یک آزمایشگاه به دست می‌آید، اما گواهینامه رسمی مستلزم قبولی در آزمون تحت نظارت است. مایکروسافت Applied Skills را مجموعه‌ای از مدارک انعطاف‌پذیر معرفی می‌کند که افراد می‌توانند با سرعت دلخواه خود دریافت کنند. این ارزیابی‌ها یک مهارت عملی مشخص، مانند ساخت عامل در Copilot Studio، را می‌سنجند و برای کسانی مناسب‌اند که می‌خواهند توانایی خود را در یک کار مشخص اثبات کنند، بدون آنکه در یک آزمون جامع شرکت کنند.

جمع‌بندی

نقطه قوت مایکروسافت گستردگی آموزش‌هاست. برای یادگیری هوش مصنوعی، از آشنایی مقدماتی تا آمادگی آزمون، مسیرهای آموزشی مستند و مشخصی وجود دارد و سرانجام برای افرادی که برنامه‌نویسی نمی‌کنند نیز گواهینامه‌های اختصاصی در نظر گرفته شده است. نقطه ضعف این مجموعه پراکندگی آن است؛ زیرا Microsoft Learn، AI Skills Navigator و گیت‌هاب سه نقطه ورود جداگانه‌اند. پلتفرمی که برای یکپارچه‌سازی این منابع طراحی شده، فقط به زبان انگلیسی در دسترس است و با تلفن همراه کار نمی‌کند. بنابراین، این طرح هنوز به‌طور کامل به هدف خود نرسیده است.

پیشنهاد عملی این است که با توجه به نقش شغلی خود یک مسیر آموزشی انتخاب کنید، نخستین ماژول را به پایان برسانید و بعد تصمیم بگیرید که آیا پرداخت ۹۹ دلار برای آزمون ارزش دارد یا خیر. برای کارمندان اداری، «هوشمندانه‌تر کار کردن با هوش مصنوعی» نقطه شروع مناسبی است؛ توسعه‌دهندگان می‌توانند با «ساخت نخستین عامل با Microsoft Foundry» آغاز کنند و مدیران تیم‌ها نیز بهتر است سراغ «تحول کسب‌وکار با هوش مصنوعی» بروند.

آیا یکی از این مسیرهای آموزشی را گذرانده‌اید یا در یکی از آزمون‌ها شرکت کرده‌اید؟ می‌توانید تجربه خود را از طریق فرم پایین صفحه با نویسنده در میان بگذارید.