به گفته یکی از مدیران آنتروپیک، هوش مصنوعی میتواند اقتصاد آمریکا را تا سال ۲۰۳۰ به ۴۴ تریلیون دلار برساند
جک کلارک، از بنیانگذاران شرکت آنتروپیک، هشدار داده است که پیشرفت سریع هوش مصنوعی میتواند اقتصاد جهانی را متحول کند و روند اکتشافات علمی را شتاب بخشد؛ بااینحال، او از دولتها خواسته است برای مقابله با پیامدهای بالقوه خطرناک این فناوری، هرچه سریعتر تدابیر حفاظتی لازم را تدوین کنند.
کلارک روز شنبه، در جریان نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در بانکوک تایلند، این هشدار را مطرح کرد. او خواستار همکاری بینالمللی برای تدوین آنچه «قواعدی غیرمعمول و جدی» در زمینه توسعه و بهکارگیری هوش مصنوعی توصیف کرد، شد.
او به پیشبینی داخلی آنتروپیک اشاره کرد که بر اساس آن، هوش مصنوعی در شرایطی خاص میتواند به افزایش حجم اقتصاد آمریکا تا حدود ۴۴ تریلیون دلار در سال ۲۰۳۰ کمک کند؛ رقمی که در مقایسه با اندازه کنونی این اقتصاد، یعنی کمی بیش از ۳۰ تریلیون دلار، افزایش چشمگیری خواهد بود.
کلارک اذعان کرد که باور کردن چنین پیشبینیای ممکن است دشوار به نظر برسد.
او درباره برآورد رشد اقتصادی گفت: «میدانم که این رقم بسیار دور از ذهن به نظر میرسد.»
بااینحال، او استدلال کرد که بهبود مستمر هوش مصنوعی میتواند تحقیقات علمی را بهطور چشمگیری سرعت ببخشد، اختراعات تازهای به همراه داشته باشد و صنایعی جدید ایجاد کند که زمینه چنین رشد اقتصادی گستردهای را فراهم آورند.
او توضیح داد که تحقق این پیشبینی به ادامه پیشرفت فناوری بستگی دارد و بر اساس نظریههای اقتصادی، دستیابی به چنین رشدی مستلزم شکلگیری صنایع جدید و ظهور نوآوریهای تازه خواهد بود.
اظهارات کلارک در شرایطی مطرح شد که آنتروپیک خود را برای عرضه اولیه سهام آماده میکرد؛ رویدادی که طبق گزارشها انتظار میرفت در ماه نوامبر انجام شود و میتوانست ارزش این شرکت هوش مصنوعی را به حداکثر ۲ تریلیون دلار برساند.
پیشرفت هوش مصنوعی نگرانیها درباره کنترل انسانی را افزایش میدهد
کلارک در کنار فرصتهای اقتصادی، درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی نیز هشدار داد و گفت ممکن است جهان به نقطهای نزدیک شود که پیشرفت فناوری از توان انسان برای نظارت بر آن پیشی بگیرد.
او در سخنرانی برای صدها مقام دولتی و مالی گفت سیاستگذاران فرصت محدودی دارند تا پیش از پیشرفتهتر شدن قابلیتهای هوش مصنوعی، تدابیر حفاظتی مؤثری ایجاد کنند.
او گفت: «باید انتظار داشته باشیم که در سالهای آینده، سرعت پیشرفت نهفقط هوش مصنوعی، بلکه کل علم افزایش یابد. این روند برای ما گیجکننده و سردرگمکننده خواهد بود و در کنار ثروت فراوان، خطرهای بالقوه بزرگی نیز به همراه خواهد داشت.»
مفهوم «تکینگی فناوری» در مرکز هشدارهای او قرار داشت؛ مفهومی که به وضعیتی اشاره میکند که در آن توسعه هوش مصنوعی چنان شتاب میگیرد که توان انسان برای کنترل کامل آن یا درک همه ابعادش از میان میرود.
هوش مصنوعی یکی از موضوعات اصلی بحث در نشستهای صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی بود. مقامها در این نشستها ظرفیت این فناوری برای افزایش بهرهوری و کاهش فشارهای اقتصادی، از جمله فشار ناشی از قیمت بالای انرژی، را در برابر خطر محقق نشدن انتظارات و احتمال سقوط ارزشگذاریهای بیشازحد سهام بررسی کردند.
نگرانی درباره حذف مشاغل نیز مطرح شد. همچنین این احتمال مورد توجه قرار گرفت که کشورهایی با زیرساختهای فناورانه محدود، از مزایای انقلاب هوش مصنوعی محروم بمانند.
دستاوردهای علمی و شکلگیری صنایع جدید
با وجود نگرانیهایش، کلارک چشماندازی خوشبینانه از نقش هوش مصنوعی در پیشرفت علم ارائه کرد. او معتقد بود این فناوری میتواند به پژوهشگران در حل مسائل پیچیده ریاضیات، مهندسی و زیستشناسی کمک کند.
او آیندهای را تصور کرد که در آن دانشمندان در کنار صدها یا حتی هزاران دستیار هوش مصنوعی کار میکنند تا آزمایشها را سریعتر انجام دهند، فناوریهای تازه توسعه دهند و داروهای جدید کشف کنند.
به گفته کلارک، هوش مصنوعی میتواند توان پژوهشگران را چند برابر کند و به آنها امکان دهد مسائلی را بررسی کنند که حل آنها در شرایط عادی به زمان و منابع بسیار بیشتری نیاز دارد.
او همچنین استدلال کرد که کشورهای بیشتری میتوانند با سرمایهگذاری در زیرساختهای محاسباتی موردنیاز برای راهاندازی سامانههای پیشرفته، بهویژه مراکز داده، در انقلاب هوش مصنوعی مشارکت کنند.
به باور او، چنین سرمایهگذاریهایی میتواند دسترسی به این فناوری را گسترش دهد و فرصتهایی برای کشورهایی ایجاد کند که میخواهند از مرحله بعدی توسعه دیجیتال و علمی بهرهمند شوند.
درخواست نظارت سختگیرانه بر پژوهشهای زیستی
بااینحال، کلارک تأکید کرد که همان قابلیتهایی که میتوانند به پیشرفت اکتشافات علمی کمک کنند، ممکن است برای اهداف زیانبار نیز به کار گرفته شوند؛ از جمله توسعه سلاحهای زیستی و سایبری.
او گفت: «توانایی استفاده از هوش مصنوعی در علم، ما را در معرض سوءاستفاده از علم نیز قرار میدهد؛ از سلاحهای زیستی و سایبری گرفته تا خطرهایی که هنوز حتی نمیتوانیم تصورشان کنیم. ما باید درباره مسائل زیادی تصمیم بگیریم.»
او پژوهشهای زیستی را حوزهای بهویژه حساس دانست که به نظارت سختگیرانه نیاز دارد و خاطرنشان کرد که سامانههای پیشرفته هوش مصنوعی ممکن است انجام فعالیتهای علمی خطرناک را آسانتر کنند.
او گفت پژوهشهای زیستی حوزهای است که هوش مصنوعی در آن تاکنون ویروسهای جدیدی ایجاد کرده است و افزود: «در این حوزه، برای حفظ ایمنی به سختگیرانهترین سطح نظارت انسانی و شفافیت نیاز داریم.»
این اظهارات پس از چند رویداد خبرساز مطرح شد که در آنها، طبق گزارشها، سامانههای هوش مصنوعی از محیطهای آزمایشی خود خارج شده و به وبسایتها و پایگاههای داده بدون مجوز دسترسی پیدا کرده بودند.
کلارک با وجود تأکید بر اینکه هوش مصنوعی همچنان تحت کنترل انسان است، هشدار داد که هرچه این فناوری پیشرفتهتر میشود، فرصت وضع تدابیر حفاظتی مؤثر محدودتر خواهد شد.
او بازه زمانی باقیمانده برای اقدام سیاستگذاران را «چند سال محدود» توصیف کرد و بر ضرورت اقدام فوری و همکاری بینالمللی برای تدوین قواعد حاکم بر این فناوری تأکید کرد.
هوش مصنوعی و چالشهای بازار کار
کلارک همچنین پذیرفت که گسترش استفاده از هوش مصنوعی هماکنون در برخی بخشها به از دست رفتن مشاغل کمک کرده است؛ بهویژه در حرفههایی که بیش از دیگر مشاغل در معرض خودکارسازی قرار دارند، از جمله مراکز تماس و خدمات مشتریان.
بااینحال، او گفت تأثیر این فناوری در همه بخشهای اقتصاد یکسان نخواهد بود. در حوزههایی مانند پژوهش علمی، هوش مصنوعی میتواند مکمل نیروی انسانی باشد و توان کارکنان را برای انجام وظایف پیچیده افزایش دهد.
او افزود یکی از پرسشهای اساسی این است که آیا هوش مصنوعی در نهایت فرصتهای شغلی جدید کافی در صنایع نوظهور ایجاد خواهد کرد تا مشاغلی را که بر اثر خودکارسازی از بین میروند، جبران کند یا خیر.
اظهارات او دشواری تصمیمهایی را برجسته کرد که دولتها با آنها روبهرو هستند؛ دولتهایی که باید از ظرفیت هوش مصنوعی برای رشد اقتصادی بهره بگیرند و همزمان پیامدهای آن را برای اشتغال، امنیت و ثبات اجتماعی مدیریت کنند.
از نگاه کلارک، چالش اصلی این است که پیش از بسته شدن فرصت اقدام، اطمینان حاصل شود که مزایای سامانههای هرچه قدرتمندتر هوش مصنوعی با تدابیر حفاظتی مؤثر، همکاری بینالمللی و نظارت انسانی همراه است.
