سهم جست‌وجوی هوش مصنوعی مولد از ۵۰ درصد گذشت؛ شرکت‌ها به راهکارهای فوری برای مقابله با جست‌وجوهای بدون کلیک نیاز دارند
استفاده از جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای نخستین بار از مرز ۵۰ درصد عبور کرده است؛ تحولی که تغییرات اساسی در مدیریت وب‌سایت‌های شرکتی را رقم می‌زند. بهینه‌سازی برای موتورهای مولد (GEO)، یعنی آماده‌سازی محتوا به‌گونه‌ای که احتمال استناد سامانه‌های هوش مصنوعی به آن افزایش یابد، به چالشی تازه تبدیل شده و در کنار بهینه‌سازی سنتی برای موتورهای جست‌وجو (SEO) اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است. با خلاصه‌سازی اطلاعات به‌وسیله هوش مصنوعی، جست‌وجوهای بدون کلیک نیز به‌سرعت گسترش می‌یابند؛ جست‌وجوهایی که در آن‌ها کاربر بدون مراجعه به وب‌سایت منبع، پاسخ موردنیاز خود را دریافت می‌کند.
بر اساس نظرسنجی منتشرشده از سوی GEO Lab، بازوی پژوهشی شرکت سایبر‌ایجنت (CyberAgent)، سهم استفاده از جست‌وجوی هوش مصنوعی مولد در اوت ۲۰۲۶ به ۵۲٫۳ درصد رسید. این رقم در مه ۲۰۲۵، هم‌زمان با آغاز نظرسنجی، ۲۱٫۳ درصد بود؛ به این ترتیب، سهم این نوع جست‌وجو طی تنها ۱۵ ماه ۳۱ واحد درصد افزایش یافت. در همین حال، استفاده از موتورهای جست‌وجوی سنتی مبتنی بر کلیدواژه همچنان بالاست و به ۸۶٫۹ درصد می‌رسد، اما این رقم در مقایسه با ۹۱٫۹ درصد در دوره مشابه سال قبل کاهش یافته است. هوش مصنوعی مولد اکنون جایگاه خود را به‌عنوان دومین بستر جست‌وجو در کنار موتورهای جست‌وجوی متعارف تثبیت می‌کند.
این تغییر تأثیر چشمگیری بر وب‌سایت‌های شرکتی گذاشته است. هنگامی که هوش مصنوعی اطلاعات موجود در وب را جست‌وجو و خلاصه می‌کند و پاسخ را مستقیماً در اختیار کاربر می‌گذارد، ممکن است کاربر به همان خلاصه بسنده کند و دیگر روی پیوند وب‌سایت شرکتیِ ذکرشده در پاسخ کلیک نکند. این پدیده که «جست‌وجوی بدون کلیک» نام دارد، مستقیماً باعث کاهش ترافیک ورودی وب‌سایت‌ها می‌شود.
بر اساس گزارش شرکت تحلیل داده چارت‌بیت (Chartbeat)، ترافیک ورودی وب‌سایت‌ها از طریق جست‌وجوی گوگل در فاصله ژوئیه ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است. این تحلیل نشان می‌دهد که جست‌وجوی گوگل به‌تدریج از دروازه‌ای برای دسترسی به وب‌سایت‌های خبری به سامانه‌ای برای ارائه پاسخ‌های مبتنی بر هوش مصنوعی تبدیل شده است.
راهبردها و چالش‌های بهینه‌سازی برای موتورهای مولد
تلاش شرکت‌ها برای بهینه‌سازی محتوا جهت موتورهای مولد هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد. در عصر هوش مصنوعی، انتخاب ساده کلیدواژه‌ها دیگر کافی نیست. شرکت‌ها باید کاری کنند که سامانه‌های هوش مصنوعی آن‌ها را منبعی معتبر برای اطلاعات بشناسند، به محتوایشان استناد کنند و در نهایت، زمینه مراجعه کاربران به وب‌سایت اصلی را فراهم آورند.
سه راهبرد اصلی برای بهینه‌سازی در این حوزه مطرح است. نخست، انتشار «داده‌ها و اطلاعات اختصاصی» که هوش مصنوعی نتواند به‌آسانی آن‌ها را از وب‌سایت‌های دیگر جایگزین کند؛ از جمله داده‌های آماری، اطلاعات دست‌اول، نتایج نظرسنجی‌های اختصاصی، یافته‌های آزمایشی و جدول‌های قیمت. دوم، استفاده از دیدگاه‌ها و اظهارنظرهای پژوهشگران و متخصصان برای تقویت اعتبار محتوا و تثبیت جایگاه شرکت به‌عنوان منبعی قابل‌اعتماد. سوم، تنظیم محتوا در قالبی مختصر و روشن که درک آن برای سامانه‌های هوش مصنوعی آسان باشد؛ از جمله آغاز متن با تعریف‌های صریح و مشخص.
انتظار می‌رود شاخص‌های ارزیابی عملکرد وب‌سایت‌ها نیز تغییر کنند. بر این اساس، تعداد دفعاتی که در پاسخ‌های هوش مصنوعی به یک شرکت یا محتوای آن استناد می‌شود، می‌تواند به شاخصی کلیدی تبدیل شود و جایگاه معیار سنتی حجم ترافیک وب‌سایت را به چالش بکشد.
تشدید رقابت در بازار هوش مصنوعی مولد
رقابت در بازار هوش مصنوعی مولد نیز رو به افزایش است. داده‌های شرکت تحلیل ترافیک وب سیمیلاروب (Similarweb) نشان می‌دهد که بازدید از وب‌سایت ChatGPT پس از نوسان‌های نیمه نخست سال ۲۰۲۶، طی سه ماه گذشته روندی صعودی داشته است. تعداد بازدیدها در سپتامبر به بالاترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۵ رسید.
بر اساس داده‌های این شرکت، ChatGPT با در اختیار داشتن ۵۷ درصد از مجموع بازدیدهای هشت پلتفرم بزرگ هوش مصنوعی که تحت بررسی قرار دارند، همچنان در رتبه نخست است. با این حال، سهم آن در مقایسه با اوج ۸۵٫۱ درصدی خود در نوامبر ۲۰۲۴ به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است؛ زیرا رقبای آن توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار به دست آورند. این سهم در ژانویه ۲۰۲۶ دوباره به حدود ۶۴ درصد رسید، اما تا ژوئن به ۵۳ درصد کاهش یافت؛ روندی که نوسان مداوم رقابت در این بازار را نشان می‌دهد.
رقبای ChatGPT نیز با سرعت در حال گسترش فعالیت‌های خود هستند. شرکت آنتروپیک (Anthropic) در ژانویه ۲۰۲۶ ابزار «Claude Cowork» را معرفی کرد و فعالیت خود را از چت‌بات‌ها و ابزارهای برنامه‌نویسی فراتر برد تا مجموعه‌ای جامع از ابزارهای بهره‌وری ارائه دهد. گوگل نیز در مارس قابلیتی را عرضه کرد که انتقال داده‌ها از ChatGPT به جمینای (Gemini) را امکان‌پذیر می‌کند.
در بازار اپلیکیشن‌ها، ChatGPT در ژوئن ۲۰۲۶ به سریع‌ترین اپلیکیشن مصرف‌کننده در تاریخ تبدیل شد که به یک میلیارد کاربر فعال ماهانه دست یافته است. بر اساس داده‌های شرکت سنسور تاور (Sensor Tower)، این اپلیکیشن همچنین در سال ۲۰۲۵ بیشترین تعداد دانلود را در سراسر جهان ثبت کرد. با این حال، هم‌زمان با بلوغ بیشتر اپلیکیشن، رشد دانلود آن در مقایسه با رقبا کندتر شده است. در سال ۲۰۲۶، تعداد دانلودهای اپلیکیشن کلود با فاصله قابل‌توجهی سریع‌تر از سایر رقبا افزایش یافته و جمینای و متا اِی‌آی (Meta AI) نیز رشد سالانه چشمگیری را تجربه کرده‌اند.
درباره «Muse»، عامل هوش مصنوعی شخصی شرکت متا که در اوایل سپتامبر معرفی شد، هنوز برای نتیجه‌گیری بر اساس داده‌های اولیه زود است؛ هرچند گزارش‌ها از استقبال اولیه قابل‌توجه کاربران حکایت دارند.
اکنون که سهم استفاده از جست‌وجوی هوش مصنوعی مولد از مرز ۵۰ درصد گذشته است، راهبردهای شرکت‌ها برای انتشار و عرضه اطلاعات به نقطه عطفی رسیده‌اند. با کاهش اثربخشی روش‌های متکی بر سئوی سنتی در جذب ترافیک، طراحی محتوا با هدف جلب استناد سامانه‌های هوش مصنوعی، در آستانه تبدیل شدن به محور اصلی راهبردهای آینده وب قرار دارد.