عقب‌نشینی در معاملات هوش مصنوعی، سهام برترین تأمین‌کنندگان تجهیزات این صنعت در آسیا را تحت فشار گذاشت
تشدید موج فروش سهام شرکت‌های فناوری آمریکا، آسیب‌پذیری تازه‌ای را در معاملات مرتبط با هوش مصنوعی در آسیا آشکار کرده است: افزایش هزینه تأمین مالی ممکن است سرمایه‌گذاری‌های لازم برای تداوم رونق این صنعت را محدود کند و سودآوری شرکت‌های زنجیره تأمین را که نقش مهمی در رشد بازارهای سهام منطقه داشته‌اند، به خطر بیندازد.
فشارها هفته گذشته تشدید شد؛ زمانی که قیمت نفت برای نخستین بار از ماه مه به ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید و نگرانی‌ها درباره تورم را افزایش داد. هم‌زمان، توجه سرمایه‌گذاران به تریلیون‌ها دلار بدهی جلب شد که برای ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی گرفته شده است. سهام شرکت‌های نیمه‌رسانای آمریکا طی هشت جلسه معاملاتی پیاپی سقوط کرد؛ طولانی‌ترین روند نزولی از سال ۲۰۰۸. در این مدت، شاخص معیار این بخش حدود ۱۶ درصد افت کرد و شاخص نزدک ۱۰۰ نیز بدترین عملکرد هفتگی خود از آوریل ۲۰۲۵ را ثبت کرد.
این تحولات برای آسیا، جایی که تراشه‌سازان و تأمین‌کنندگان سخت‌افزار، از تولیدکنندگان بردهای مدار چاپی و قطعات دقیق گرفته تا سازندگان تجهیزات تولید، از بزرگ‌ترین برندگان تب‌وتاب هوش مصنوعی بوده‌اند، می‌تواند با آغاز معاملات روز دوشنبه پیامدهای قابل‌توجهی داشته باشد.
سبد سهام سخت‌افزاری مرتبط با هوش مصنوعی در منطقه که گلدمن ساکس گروپ آن را دنبال می‌کند، هفته گذشته ۱۱ درصد سقوط کرد؛ شدیدترین افت از اواسط ژوئیه. با وجود چشم‌انداز مثبت شرکت تولید نیمه‌رسانای تایوان (TSMC) درباره درآمدهای آینده، نشانه چندانی از فروکش‌کردن موج فروش دیده نشد. این وضعیت نشان می‌دهد نگرانی‌ها درباره هزینه‌کرد در حوزه هوش مصنوعی به بخش‌های مختلف زنجیره تأمین سخت‌افزار سرایت کرده است.
برخی از درخشان‌ترین سهام آسیا در این آشفتگی بیش از دیگران آسیب دیدند. سهام شرکت نان‌یا پلاستیکس (Nan Ya Plastics Corp.)، تولیدکننده مواد مورد استفاده در بردهای مدار چاپی و بهترین سهم شاخص ام‌اس‌سی‌آی آسیا-اقیانوسیه از ابتدای سال، از رکورد خود ۱۲ درصد افت کرد. شرکت رقیب آن، یونی‌میکرون تکنولوژی (Unimicron Technology Corp.) که دومین عملکرد برتر را در این شاخص داشت، طی یک هفته ۱۴ درصد کاهش یافت. سهام سامسونگ الکترو-مکانیکس (Samsung Electro-Mechanics Co.)، تولیدکننده مجموعه‌ای از قطعات الکترونیکی، نیز ۲۳ درصد سقوط کرد.
جیان شی کورتیسی، مدیر صندوق در شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری گام (GAM Investment Management) در زوریخ، گفت: «هزینه تأمین مالی مانند نیروی جاذبه‌ای برای رونق هوش مصنوعی عمل می‌کند. افزایش هزینه استقراض می‌تواند تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی را دشوارتر کند و سرمایه‌گذاری‌ها را به تأخیر بیندازد. حتی یک تأخیر هم ممکن است به بازنگری در انتظارات سودآوری و ارزش‌گذاری شرکت‌های تأمین‌کننده آسیایی منجر شود.»
نگرانی دیگر صرفاً این نیست که آیا تقاضا برای تراشه‌های هوش مصنوعی ادامه خواهد یافت یا خیر؛ مسئله این است که آیا شرکت‌های ابرمقیاس و اپراتورهای زیرساخت ابری نسل جدید، موسوم به نئوکلاود، می‌توانند تأمین مالی زیرساخت‌های موردنیاز برای به‌کارگیری این تراشه‌ها را ادامه دهند و آیا بازده مورد انتظار، چنین حجم عظیمی از سرمایه‌گذاری را توجیه می‌کند.
اوراق قرضه شرکت کورویو (CoreWeave Inc.)، ارائه‌دهنده خدمات نئوکلاود، هفته گذشته به سطوحی سقوط کرد که نشانه‌ای از فشار مالی شدید بود. این اتفاق در پی تردید سرمایه‌گذاران درباره توان تقاضا و درآمدهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از بدهی‌های مربوط به توسعه فعالیت‌های شرکت رخ داد. سهام کورویو روز جمعه ۱۲ درصد افت کرد و با کاهش ۲۵ درصدی در مجموع هفته، بدترین عملکرد هفتگی خود از نوامبر را ثبت کرد. این رویداد خطرهای تأمین مالی در رونق هوش مصنوعی را برجسته‌تر کرد؛ آن هم در شرایطی که افزایش شدید قیمت نفت به نگرانی‌ها درباره تداوم هزینه‌های بالای استقراض در پی فشارهای تورمی دامن زده است.
شرکت‌هایی مانند TSMC، اس‌کی هاینیکس (SK Hynix Inc.) و سامسونگ الکترونیکس (Samsung Electronics Co.) تراشه‌ها و حافظه موردنیاز پردازش‌های هوش مصنوعی را تأمین می‌کنند، اما سودآوری آن‌ها در نهایت به ادامه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی وابسته است که از این محصولات استفاده می‌کنند. تولیدکنندگان قطعات و تأمین‌کنندگان تجهیزات نیز با همین خطر بنیادی روبه‌رو هستند و ممکن است دید کمتری نسبت به زمان‌بندی اجرای پروژه‌های مشخص داشته باشند.
کوین نت، مدیر سبد سرمایه‌گذاری در شرکت فینانسیه دو لِکیه (Financiere de l’Echiquier) در پاریس، گفت: «فشارهای مالی در تأمین سرمایه هوش مصنوعی برای شرکت‌هایی که در مراحل پایین‌دستی زنجیره از این رونق بهره می‌برند، چالش بزرگ‌تری نسبت به بخش اصلی پردازش محاسباتی ایجاد می‌کند. به بیان ساده، هرچه از خود تراشه دورتر شویم، احتمال مواجهه با تأخیر در زمان‌بندی پروژه‌ها بیشتر می‌شود.»
هشدارها درباره خطرهای تأمین مالی از سوی مدیران صنعت نیز مطرح شده است. از جمله، هاک تان، مدیرعامل برودکام (Broadcom Inc.)، گفته است که سرمایه و منابع مالی، نه کمبود تراشه‌های حافظه یا ظرفیت تولید، به بزرگ‌ترین محدودیت رشد هوش مصنوعی تبدیل خواهند شد.
شرکت گارتنر (Gartner Inc.) هشدار داده است که بیش از ۳٫۵ تریلیون دلار از هزینه‌های زیرساختی هوش مصنوعی ممکن است تا سال ۲۰۳۰ در معرض کاهش ارزش قرار گیرد؛ زیرا احتمال دارد سرمایه‌گذاری‌ها از درآمدهایی که برای توجیه آن‌ها لازم است، پیشی بگیرند.
وی-سرن لینگ، مدیرعامل اجرایی در یونیون بانکر پریوه (Union Bancaire Privee)، گفت: «اگر شرکت‌های ابرمقیاس و نئوکلاودها نتوانند سرمایه‌گذاری‌های خود در مراکز داده را تأمین مالی کنند، سفارش‌های شرکت‌های آسیایی تأمین‌کننده این صنعت، مانند TSMC، سامسونگ و اس‌کی هاینیکس، کاهش خواهد یافت. با توجه به حساسیت بالای بازار، پیامد این وضعیت برای شرکت‌های تأمین‌کننده تجهیزات و قطعات صنعت نیمه‌رسانا بسیار منفی خواهد بود.»
اهمیت این موضوع برای بازار سهام آسیا به‌ویژه زیاد است؛ زیرا توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی سرمایه‌گذاری در منطقه تبدیل شده است. بر اساس داده‌های گردآوری‌شده توسط بلومبرگ، شرکت‌های TSMC، سامسونگ و اس‌کی هاینیکس در مجموع نزدیک به یک‌سوم شاخص ام‌اس‌سی‌آی آسیا به‌جز ژاپن و حدود یک‌پنجم شاخص گسترده‌تر آسیایی این ارائه‌دهنده شاخص را تشکیل می‌دهند. شرکت‌های تأمین‌کننده این سه غول نیز وابستگی بازار منطقه به همین چرخه سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهند.
هشت شرکت از میان ۱۰ شرکت برتر شاخص ام‌اس‌سی‌آی آسیا-اقیانوسیه از نظر عملکرد سهام در سال جاری، تولیدکنندگان قطعات هستند و ارزش سهام هر یک دست‌کم ۲۳۶ درصد افزایش یافته است. این رشد چشمگیر باعث شده است که در صورت کندشدن روند افزایش هزینه‌کرد یا به تعویق افتادن پروژه‌ها، انتظارات سودآوری و ارزش‌گذاری این شرکت‌ها در برابر افت آسیب‌پذیر باشد.
با این حال، تاکنون شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد فشارهای تأمین مالی به کاهش سفارش‌ها منجر شده است. برخی سرمایه‌گذاران همچنان اطمینان دارند که تقاضای قدرتمند، از این بخش حمایت خواهد کرد.
کونجال گالا، رئیس بخش بازارهای نوظهور جهانی در شرکت فدریتد هرمس (Federated Hermes Ltd.) در لندن، گفت: «با توجه به تداوم تقاضای قوی برای هوش مصنوعی، نگران موج فروش فعلی سهام تراشه‌سازان نیستیم.» صندوق تحت مدیریت گالا سهم بیشتری از وزن معیار خود را به بازار کره جنوبی اختصاص داده و سهام TSMC را نیز در اختیار دارد.
با همکاری سانی بانگیا.
© ۲۰۲۶ بلومبرگ ال‌پی.