آمازون، یلپ، دلتا، جی‌پی مورگان و چارلز شواب مسدودسازی عامل‌های هوش مصنوعی را تأیید کردند
آمازون، یلپ، دلتا، جی‌پی مورگان چیس و چارلز شواب مانع فعالیت عامل‌های هوش مصنوعی در وب‌سایت‌های خود می‌شوند. وب‌سایت ورج در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، با کنار هم گذاشتن گزارش‌های کاربران درباره مسدود شدن دسترسی ابزارهایی مانند Meta Muse، گروک متعلق به xAI، dots شرکت OpenAI و Instinct در روزهای اخیر، ابعاد این مسئله را بررسی کرد.
عامل هوش مصنوعی برنامه‌ای است که در پاسخ به درخواستی که کاربر در یک گفت‌وگوی متنی وارد می‌کند، وب‌سایت‌ها را باز می‌کند، فرم‌ها را پر می‌کند، رزرو انجام می‌دهد و در برخی موارد حتی فرایند پرداخت را نیز به پایان می‌رساند. یلپ یک وب‌سایت آمریکایی برای ثبت نظر و رزرو در رستوران‌ها و کسب‌وکارهای محلی است. دلتا از شرکت‌های بزرگ هواپیمایی آمریکا به شمار می‌رود، جی‌پی مورگان چیس یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های این کشور است و چارلز شواب نیز کارگزاری‌ای است که بسیاری از آمریکایی‌ها برای سرمایه‌گذاری در بازار سهام از آن استفاده می‌کنند. کلادفلر که در ادامه به آن پرداخته می‌شود، شرکتی است که ترافیک ورودی بخش بزرگی از وب‌سایت‌ها را فیلتر می‌کند.
کدام وب‌سایت‌ها دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی را مسدود می‌کنند؟
در میان شرکت‌هایی که درباره این موضوع اظهارنظر کرده‌اند، آمازون اعلام کرده است که از ۲۰ سپتامبر دسترسی Muse را مسدود کرده است. یلپ فقط به عامل‌هایی اجازه دسترسی می‌دهد که برای دریافت مجوز استفاده از داده‌هایش هزینه می‌پردازند. دلتا با عامل‌های شخص ثالث توافق‌نامه‌ای ندارد و جی‌پی مورگان چیس و چارلز شواب نیز دسترسی این ابزارها به حساب‌های کاربران را ممنوع کرده‌اند. سایر موارد مطرح‌شده عمدتاً بر گزارش‌های کاربران متکی‌اند.
| وب‌سایت | اقدام یا موضع اعلام‌شده | وضعیت تأیید |
|---|---|---|
| آمازون | از ۲۰ سپتامبر دسترسی Muse را مسدود کرده و از متا خواسته است این وب‌سایت را از تجربه کار با این عامل حذف کند. | تأییدشده از سوی سخنگوی شرکت |
| یلپ | ترافیک غیرانسانی را نمی‌پذیرد، مگر آنکه عامل موردنظر در برنامه صدور مجوز استفاده از داده‌ها مشارکت داشته باشد و هزینه آن را بپردازد. | تأییدشده |
| دلتا | با عامل‌های شخص ثالث همکاری ندارد و برای محافظت از مشتریان در برابر فعالیت خودکار غیرمجاز اقدام می‌کند. | تأییدشده |
| جی‌پی مورگان چیس و چارلز شواب | به دلایل امنیتی، دسترسی عامل‌ها به حساب‌های کاربران را مسدود می‌کنند. | تأییدشده، به گزارش ورج |
| یونایتد ایرلاینز | به شرایط استفاده خود استناد می‌کند که ربات‌ها و فرایندهای خودکار غیرمجاز را ممنوع می‌کند. | مسدودسازی Muse تأیید نشده است. |
| ای‌بی | عامل‌های غیرمجاز و استخراج خودکار داده‌ها را محدود می‌کند، اما همه عامل‌های خرید را مسدود نمی‌کند. | تا حدی تأییدشده |
| زیلو | به عامل‌هایی که از طرف مصرف‌کنندگان فعالیت می‌کنند اجازه می‌دهد، اما سازوکارهای مقابله با استخراج داده‌ها مانع فعالیت برخی از آن‌ها می‌شوند. | تا حدی تأییدشده |
| والمارت | از شرکای Muse است، اما از بروز مشکلات ناخواسته خبر داده است. | اختلال فنی، نه ممنوعیت |
| Cars.com، آمتراک، آدیداس و پیتزا هات | برخی کاربران دیگر نمی‌توانند با استفاده از عامل‌های خود به این وب‌سایت‌ها دسترسی پیدا کنند. | فقط گزارش کاربران |
ورج در فهرست وب‌سایت‌هایی که دیگر به عامل‌ها پاسخ نمی‌دهند، این احتمال را نیز مطرح می‌کند که شرکت‌های دیگری هم بدون اعلام عمومی، دسترسی این ابزارها را مسدود کرده باشند. اطلاعات مربوط به Cars.com و آمتراک از گزارش کاربران به دست آمده است. آدیداس و پیتزا هات که نامشان در گزارش تک‌کرانچ آمده، به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداده‌اند.
این مشکل محصولات جدیدتر را نیز درگیر کرده است؛ از dots گرفته تا ChatGPT Work که از طرف کاربر وارد وب‌سایت‌ها می‌شود و همچنین عامل‌های xAI و گوگل که در مقایسه‌ای میان Gemini Agent، Autopilot، dots و Grok Bot بررسی شده‌اند. همه این ابزارها برای انجام کار به اجازه دسترسی وب‌سایت مقصد نیاز دارند.
چرا وب‌سایت‌ها راه را بر عامل‌های هوش مصنوعی می‌بندند؟
چهار دلیل اصلی برای این محدودیت‌ها وجود دارد و نباید آن‌ها را یک مسئله واحد دانست، زیرا هرکدام راه‌حل متفاوتی می‌طلبد. نخستین دلیل، مسائل مالی است. بخشی از درآمد آمازون از تبلیغات تأمین می‌شود و اگر مشتریان از طریق یک عامل خرید کنند، ممکن است یک وب‌سایت واسطه بخشی از فروش و درآمد تبلیغاتی آمازون را از آن خود کند. به روایت ورج، شرکت پرپلکسیتی در شکایت خود علیه آمازون آشکارا به همین مسئله اشاره کرده است. آمازون در مقابل استدلال دیگری مطرح می‌کند: برنامه‌هایی که از طرف مشتریان خرید می‌کنند باید «شفاف عمل کنند» و به انتخاب صاحبان وب‌سایت‌ها احترام بگذارند.
دلیل دوم، داده‌هاست. یلپ برنامه‌ای برای صدور مجوز دارد که در ازای دریافت هزینه، دسترسی به آرشیو نظرات کاربران را فراهم می‌کند. اگر یک عامل توافق‌نامه‌ای با این شرکت نداشته باشد، ممکن است نتواند قیمت‌ها را استعلام کند، در فهرست انتظار قرار بگیرد یا رزرو انجام دهد. دلیل سوم امنیت است. دلتا می‌گوید می‌خواهد مشتریان را از فعالیت خودکار غیرمجاز محافظت کند و در حال حاضر هیچ توافقی برای اجازه دادن به عامل‌های بیرونی جهت رزرو پرواز ندارد. جی‌پی مورگان چیس و چارلز شواب نیز برای محدود کردن دسترسی به حساب‌های بانکی و سرمایه‌گذاری، همین دلیل را مطرح می‌کنند.
دلیل چهارم، خطای فنی است. والمارت یکی از شرکایی است که متا هنگام معرفی Muse از آن نام برد، اما یکی از کاربران گزارش داده است که نتوانسته خرید خود را تکمیل کند. به گفته سخنگوی والمارت، اگر فرایند تأیید هویت با گزینه «من ربات نیستم» در میانه کار متوقف شود، این مرحله عامل را دچار مشکل می‌کند؛ بنابراین مسدودسازی عمدی نبوده است. ممنوعیت واقعی و اختلال فنی ممکن است دقیقاً یک صفحه خطا را به کاربر نشان دهند. سامانه‌های ضدربات برای مقابله با هرزنامه و فعالیت‌های مخرب ساخته شده‌اند و نمی‌توانند همیشه عامل شخصی یک مشتری را از برنامه‌ای که صفحات وب‌سایت را به‌صورت انبوه کپی می‌کند، تشخیص دهند.
آمازون و Meta Muse؛ ماجرای ۲۰ سپتامبر چه بود؟
Muse، عامل شخصی متا که در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی شد، شامگاه یکشنبه ۲۰ سپتامبر با هشدار مسدودسازی در آمازون مواجه شد. کاربرانی که می‌خواستند از طریق این عامل خرید کنند، پیامی دریافت کردند که طبق آن، دسترسی عامل‌های غیرمجاز ناقض شرایط استفاده از وب‌سایت است. لارا هندریکسون، سخنگوی آمازون، به بلومبرگ گفت شرکت از متا خواسته بود آمازون را از تجربه کار با Muse حذف کند، اما متا این درخواست را نپذیرفت.
آمازون می‌گوید متا پیشاپیش این شرکت را از راه‌اندازی عامل مطلع نکرده بود، Muse هنگام مرور وب‌سایت هویت خود را اعلام نمی‌کند و به نظر می‌رسد اطلاعات ورود مشتریان را ذخیره می‌کند. متا در مقابل گفته است Muse به گذرواژه‌ها و روش‌های پرداخت کاربران دسترسی ندارد. دو روز بعد، در ۲۲ سپتامبر، پی‌پل از راه‌اندازی قابلیت پرداخت از طریق Muse در فروشگاه‌های طرف قرارداد خود خبر داد؛ در آن زمان آمازون از قبل دسترسی این عامل را مسدود کرده بود.
بررسی فایل robots.txt آمازون در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد این وب‌سایت دسترسی ChatGPT-User، Claude-User، Perplexity-User، GoogleAgent-Shopping، Manus-User و meta-externalagent را به تمام بخش‌های سایت مسدود کرده است. این فایل فهرستی است که وب‌سایت‌ها از آن برای اعلام محدودیت‌های دسترسی برنامه‌های خودکار استفاده می‌کنند. نام Muse در این فهرست دیده نمی‌شود. آمازون برای متوقف کردن آن به شرایط استفاده از وب‌سایت استناد کرده است. این شرکت در مقابل، در بازار داخلی خود رویکردی متفاوت دارد و از Alexa for Shopping استفاده می‌کند؛ دستیار خریدی که محصولات را مقایسه می‌کند و با قیمت تعیین‌شده از سوی کاربر خرید انجام می‌دهد، اما فقط در آمریکا در دسترس است.
اظهارات مدیرعامل آمازون نیز در این بحث اهمیت دارد. اندی جسی در آوریل گفت تجربه خرید از طریق عامل‌ها هنوز رضایت‌بخش نیست، زیرا این ربات‌ها اغلب قیمت‌ها و اطلاعات دیگر را اشتباه تشخیص می‌دهند. در حال حاضر، مصرف‌کنندگان بیشتر از عامل‌ها برای جست‌وجوی محصولات استفاده می‌کنند تا خرید آن‌ها. تأثیر این ابزارها بر درآمد شرکت‌ها فعلاً اندک است و رقابت اصلی بر سر آینده این فناوری شکل گرفته است.
کلادفلر چه ارتباطی با مسدود شدن عامل‌ها دارد؟
تا این لحظه ارتباطی اثبات‌شده وجود ندارد. بر اساس تغییراتی که در گزارش رسمی کلادفلر ثبت شده و در ورودی مربوط به اول ژوئیه آمده است، از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ دامنه‌های جدیدی که تحت حفاظت این سرویس قرار می‌گیرند، به‌طور پیش‌فرض دسترسی ربات‌های جمع‌آوری متن برای آموزش مدل‌ها و عامل‌هایی را که کاربر اجرا می‌کند، در صفحاتی که تبلیغات نمایش می‌دهند مسدود می‌کنند؛ اما خزنده‌های موتورهای جست‌وجو همچنان اجازه دسترسی دارند. کلادفلر همچنین کلید قدیمی «مسدودسازی ربات‌های هوش مصنوعی» را به سه تنظیم جداگانه تقسیم کرده است که هرکدام یکی از این رفتارها را کنترل می‌کند.
به نوشته PYMNTS، برای عامل‌ها فقط گزینه مسدودسازی وجود دارد و برخلاف خزنده‌های موتورهای جست‌وجو، دستورالعملی برای مستثنا کردن آن‌ها در نظر گرفته نشده است. برخی کاربران Muse احتمال می‌دهند که همین تغییر باعث توقف درخواست‌های آن‌ها شده باشد. کلادفلر اطلاعات مشخصی درباره مسدودسازی عامل‌های شخصی ندارد و طبق توضیحات گزارش تغییرات، تنظیمات پیش‌فرض نیز فقط درباره دامنه‌های جدید اعمال می‌شود. بنابراین، نسبت دادن مسدودسازی Muse به کلادفلر همچنان در حد فرضیه است. مورد قبلی، یعنی مسدودسازی پیش‌فرض خزنده‌های هوش مصنوعی و ارائه دسترسی پولی به آن‌ها، به ربات‌هایی مربوط می‌شد که صفحات را می‌خوانند، نه عامل‌هایی که به نمایندگی از کاربر اقدام می‌کنند.
آیا قانون از عامل‌های هوش مصنوعی حمایت می‌کند؟ پرونده پرپلکسیتی
تا اینجا، حمایت حقوقی از این ابزارها محدود بوده است. در ۴ اوت ۲۰۲۶، دادگاه تجدیدنظر حوزه نهم آمریکا دستور موقتی را که آمازون در ماه مارس گرفته بود و بر اساس آن می‌توانست مانع خرید از وب‌سایت خود به‌وسیله Comet، مرورگر عامل‌محور پرپلکسیتی، شود، لغو کرد. بر اساس تحلیل انگجت، قضات معتقد بودند در این وضعیت، این کاربر است که به رایانه‌های آمازون دسترسی پیدا می‌کند، نه پرپلکسیتی؛ بنابراین نمی‌توان قانون فدرال مقابله با تقلب و سوءاستفاده رایانه‌ای آمریکا (CFAA) را به این شکل علیه آن به کار گرفت.
درخواست آمازون برای رسیدگی مجدد در ۱۰ سپتامبر رد شد، اما پرونده همچنان ادامه دارد. این دعوا اکنون به دادگاه بدوی بازمی‌گردد؛ جایی که آمازون با شکایت اصلاح‌شده‌ای که در ۲۱ سپتامبر ثبت کرد، دامنه اتهامات خود را گسترش داده است. امکان پیگیری پرونده بر مبنای قرارداد و شرایط استفاده همچنان باز است؛ همان مبنایی که آمازون در هشدار نمایش‌داده‌شده به Muse به آن استناد می‌کند. رأی دادگاه همچنین به عاملی مربوط می‌شود که مانند Comet گام‌به‌گام تحت هدایت کاربر قرار دارد و مانع صدور احکام متفاوت درباره سامانه‌های خودمختارتر نمی‌شود.
چه میزان از ترافیک عامل‌های هوش مصنوعی مسدود می‌شود؟
تازه‌ترین آمار موجود به ماه مه مربوط است. طبق گزارش شرکت HUMAN Security که PPC Land به آن استناد کرده، سهم ترافیک عامل‌ها که وب‌سایت‌ها در مه ۲۰۲۶ متوقف یا فیلتر کردند، از ۸٫۲ درصد در آوریل به نزدیک ۹ درصد رسید؛ در همین حال، حجم کلی ترافیک عامل‌ها ۴٫۳ درصد کاهش یافت. مرورگر Comet سهمی معادل ۴۷ درصد و مرورگر Atlas متعلق به OpenAI سهمی برابر با ۲۰٫۳ درصد از این ترافیک داشتند. گزارش تأکید می‌کند که گردانندگان وب‌سایت‌ها، با وجود کاهش حجم ترافیک، از شدت بررسی‌های خود نکاسته‌اند.
متا، والمارت و استرایپ در حال تدوین یک استاندارد هستند
در سوی شرکت‌های توسعه‌دهنده عامل‌ها، گروهی به رهبری متا در حال پیشبرد یک طرح مشترک است. متا به همراه والمارت، استرایپ، سیرا، جنسیس، راکت، NiCE و دکگون روی تدوین استانداردی باز کار می‌کند که نحوه ارتباط عامل‌ها با کسب‌وکارها را مشخص می‌کند. این استاندارد با تمرکز بر تجارت الکترونیکی طراحی شده و هدف آن تمایز دادن ربات‌های مجاز از ربات‌های مخرب است. متا موضعی قاطع در این زمینه دارد و استدلال می‌کند که رد کردن یک عامل شخصی به معنای رد کردن مشتری‌ای است که پشت آن قرار دارد. با این حال، فهرست «اتصال‌دهنده‌ها» یا شرکای موجود در برنامه Muse هنوز بسیاری از شرکت‌هایی را که به‌تازگی نامشان اعلام شده است، شامل نمی‌شود.
محدودیت‌هایی که باید در نظر داشت
- درباره Cars.com، آمتراک، آدیداس و پیتزا هات، تعلیق حساب‌های ای‌بی و مورد مسدود شدن دسترسی Instinct به جیمیل، فقط گزارش کاربران در دست است. بنابراین، تعداد واقعی وب‌سایت‌هایی که عامل‌ها را مسدود می‌کنند مشخص نیست و اطلاعات قطعی به شرکت‌هایی محدود می‌شود که درباره موضوع اظهارنظر کرده‌اند.
- مسدود شدن دسترسی همیشه به معنای ممنوعیت نیست. والمارت شریک Muse است و مشکل گزارش‌شده در این وب‌سایت به فرایند ضدرباتی مربوط می‌شود که کار عامل را متوقف می‌کند. بنابراین، صرف اینکه کاربری نتواند وارد وب‌سایتی شود، ثابت نمی‌کند آن وب‌سایت با عامل‌ها مخالف است.
- داده‌های HUMAN Security درباره نرخ مسدودسازی مربوط به ماه مه و پیش از تغییرات سپتامبر است. تنظیمات پیش‌فرض کلادفلر نیز برای دامنه‌های جدید اعمال می‌شود. در نتیجه، نسبت دادن مسدودسازی Muse به کلادفلر تا امروز فرضیه‌ای اثبات‌نشده است.
پرسش‌های متداول
۱. آیا وب‌سایت‌ها از نظر قانونی می‌توانند استفاده از عامل هوش مصنوعی را ممنوع کنند؟
در عمل، بله؛ آن‌ها می‌توانند از طریق شرایط استفاده این محدودیت را اعمال کنند. در آمریکا، دادگاه تجدیدنظر حوزه نهم به‌صورت مقدماتی اعلام کرده است که استفاده از عاملی که کاربر آن را هدایت می‌کند، لزوماً ناقض قانون فدرال مقابله با تقلب رایانه‌ای نیست. با این حال، پرونده آمازون و پرپلکسیتی همچنان باز است و مسئله حقوقی مربوط به قرارداد هنوز تعیین تکلیف نشده است.
۲. وب‌سایت‌ها چگونه عامل هوش مصنوعی را تشخیص می‌دهند؟
معمولاً با استفاده هم‌زمان از سه ابزار. نخست، فایل robots.txt که برنامه‌های محروم از دسترسی را مشخص می‌کند؛ آمازون حدود صد برنامه را در فهرست خود قرار داده است. دوم، سامانه‌های ضدربات، مانند آزمون «من ربات نیستم». سوم، فیلترهای شبکه‌های حفاظتی مانند کلادفلر که اکنون میان فعالیت‌های جست‌وجو، عامل‌ها و جمع‌آوری داده برای آموزش مدل‌ها تمایز قائل می‌شوند. اگر عامل هویت خود را اعلام نکند، احتمال مسدود شدن اشتباهی آن بیشتر می‌شود.
۳. آیا می‌توان از عامل هوش مصنوعی در وب‌سایت بانک استفاده کرد؟
برای دو مؤسسه مالی آمریکایی، پاسخ منفی است. جی‌پی مورگان چیس و چارلز شواب تأیید کرده‌اند که به دلایل امنیتی، دسترسی عامل‌ها به حساب‌های کاربران را مسدود می‌کنند. در این گزارش اظهارنظری از بانک‌های اروپایی نقل نشده است؛ بنابراین، پیش از سپردن اطلاعات ورود به یک عامل، بهتر است شرایط استفاده بانک خود را بررسی کنید.
۴. آیا عامل‌های هوش مصنوعی در اروپا کار می‌کنند؟
تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، هیچ ارائه‌دهنده‌ای اعلام نکرده است که خدمات خرید از طریق عامل را در اتحادیه اروپا عرضه می‌کند. قابلیت Universal Cart گوگل فقط در آمریکا فعال است، Muse در آمریکا و کانادا در دسترس قرار دارد و Alexa for Shopping به مشتریان آمریکایی خدمات می‌دهد. مقایسه دستیارهای هوش مصنوعی که به نمایندگی از کاربر خرید می‌کنند این محدودیت‌ها را توضیح می‌دهد. در نتیجه، کاربران اروپایی پیش از مواجهه با محدودیت‌های وب‌سایت‌ها نیز با محدودیت جغرافیایی روبه‌رو هستند.
۵. مدیران وب‌سایت‌ها چه کاری می‌توانند انجام دهند؟
به‌جای استفاده از یک کلید واحد، باید درباره هر نوع فعالیت جداگانه تصمیم بگیرند. در کلادفلر، هر مشتری می‌تواند دسترسی خزنده‌های موتورهای جست‌وجو، عامل‌ها و خزنده‌های جمع‌آوری داده برای آموزش مدل‌ها را جداگانه مجاز یا مسدود کند. وب‌سایتی که می‌خواهد مانند والمارت امکان فعالیت Muse را فراهم کند، می‌تواند توافق‌نامه همکاری امضا کند. وب‌سایتی که قصد دارد از دسترسی عامل‌ها درآمد کسب کند، مانند یلپ، می‌تواند مجوز استفاده از داده‌های خود را بفروشد.
جمع‌بندی
نکته اصلی
عامل هوش مصنوعی فقط در وب‌سایتی می‌تواند فعالیت کند که به آن اجازه دسترسی بدهد. در شرایط کنونی، این امکان در اختیار شرکای تجاری، مانند والمارت برای Muse، و شرکت‌هایی است که هزینه دسترسی را می‌پردازند، مانند دریافت‌کنندگان مجوز داده‌های یلپ. آمازون، دلتا، جی‌پی مورگان و شواب همچنان دسترسی این عامل‌ها را محدود می‌کنند. کاربران باید انتظار داشته باشند که رزرو پرواز از دلتا یا خرید از آمازون از طریق عامل با شکست روبه‌رو شود و لازم باشد مرحله نهایی را شخصاً انجام دهند. مدیران وب‌سایت‌ها نیز باید پیش از آنکه یک سرویس حفاظتی به‌جای آن‌ها تصمیم بگیرد، مشخص کنند کدام نوع فعالیت خودکار را می‌پذیرند.