اوپن‌ای‌آی توسعه ربات انسان‌نمای اختصاصی خود را تأیید کرد؛ اولویت آلتمن، هوش ربات است نه ظاهر آن
شرکت هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی رسماً تأیید کرده است که توسعه ربات‌های انسان‌نما را در داخل شرکت دنبال خواهد کرد. سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت، در پادکست Sources از این برنامه پرده برداشت و توضیح داد که تمرکز اصلی پروژه بر توسعه «مغز» هوشمندی است که عملکرد ربات را هدایت می‌کند، نه شکل ظاهری سخت‌افزار آن.
آلتمن درباره دلیل انتخاب ساختار انسان‌نما توضیح داد که زیرساخت‌ها و ابزارهای دنیای واقعی، از جمله درها، صفحه‌کلیدها و تجهیزات متداول، همگی متناسب با بدن انسان طراحی شده‌اند. بنابراین، رباتی که قرار است آزادانه در همین محیط‌ها حرکت کند، منطقی است که ساختاری مشابه بدن انسان داشته باشد. او گفت: «هماهنگی با این ساختار بدنی ایده خوبی است.»
وقتی از آلتمن پرسیدند آیا اوپن‌ای‌آی واقعاً خودش ربات‌های انسان‌نما را خواهد ساخت، پاسخ کوتاه و صریح او این بود: «این کار را خواهیم کرد.» بااین‌حال، او معتقد است در مرحله کنونی نباید بیش از اندازه درگیر شکل ظاهری ربات شد. به گفته او، این جزئیات «در مقایسه با توسعه واقعی مغزی که ربات را هدایت می‌کند، اهمیت بسیار کمتری دارند». حتی اگر ماشینی دو دست و دو پا داشته باشد، تا زمانی که نداند چگونه از اندام‌هایش استفاده کند، سخت‌افزار آن کاربرد عملی چندانی نخواهد داشت.
نمونه نمایشی تا سال ۲۰۲۷؛ تجاری‌سازی همچنان چند سال فاصله دارد
بر اساس زمان‌بندی اعلام‌شده از سوی آلتمن، اوپن‌ای‌آی ممکن است تا سال ۲۰۲۷ یک نمونه اولیه نمایشی و چشمگیر آماده کند، اما عرضه ربات‌های انسان‌نما برای استفاده عمومی در دنیای واقعی چند سال دیگر زمان می‌برد. او به مجله Fortune گفت: «انتظار دارم تا سال ۲۰۲۷ یک نمونه نمایشی قانع‌کننده داشته باشیم... اما حضور ربات‌ها در خیابان‌ها چند سال دیگر طول خواهد کشید.»
اوپن‌ای‌آی تاکنون مشخص نکرده است که این نمونه نمایشی دقیقاً چه قابلیت‌هایی خواهد داشت، ربات چه ظاهری خواهد داشت یا افراد خارج از شرکت چه زمانی می‌توانند از نزدیک آن را ببینند. این پروژه هنوز فاصله قابل‌توجهی با تبدیل شدن به محصولی تجاری و رسمی دارد.
چالش‌های فنی بسیار فراتر از مفهوم «مغز» هستند
نامیدن سامانه هوشمندی ربات به‌عنوان «مغز» ممکن است مسئله را ساده جلوه دهد، اما دشواری واقعی بسیار بیشتر است. یک ربات انسان‌نمای پیشرفته باید چندین قابلیت را به‌صورت یکپارچه در اختیار داشته باشد: درک اطلاعات محیط از طریق دوربین‌ها و حسگرها، تفسیر فرمان‌های انسان، برنامه‌ریزی برای انجام کارها، هماهنگ کردن حرکات بدن برای اجرای آن‌ها و اصلاح خودکار حرکات در مواجهه با موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده در دنیای واقعی.
برای مثال، برداشتن یک فنجان قهوه مستلزم آن است که ربات ابتدا فنجان را شناسایی کند، محل دسته آن را تشخیص دهد، وضعیت مناسب دست برای گرفتن فنجان را تخمین بزند و نیروی لازم برای گرفتن آن را کنترل کند. اگر هر یک از این مراحل اشتباه انجام شود، احتمال ریختن قهوه و کثیف شدن زمین وجود دارد. اجرای درست تمام این مراحل به هماهنگی بسیار دقیق میان نرم‌افزار و سخت‌افزار نیاز دارد.
اوپن‌ای‌آی برای مقابله با این چالش‌های فنی، جذب متخصصان در حوزه‌های کنترل حرکت، تخمین وضعیت، کنترل عملگرها، توسعه رفتارهای تمام‌بدنی و زیرساخت‌های یادگیری ماشین برای آموزش سامانه‌های هوش مصنوعی تجسم‌یافته را آغاز کرده است.
درس‌هایی از پروژه داکتیل
اوپن‌ای‌آی در حوزه رباتیک از نقطه صفر شروع نمی‌کند. این شرکت پیش‌تر در پروژه پژوهشی داکتیل (Dactyl)، یک دست رباتیک را در محیط شبیه‌سازی آموزش داده بود تا بتواند اشیای واقعی را دست‌کاری کند. این شرکت بعدها از همین فناوری برای حل مکعب روبیک نیز استفاده کرد. این پروژه در عین حال یکی از چالش‌های مشترک کل صنعت رباتیک را آشکار کرد: مدل‌ها می‌توانند در محیط نرم‌افزاری بیاموزند که چه اقداماتی باید انجام دهند، اما در نهایت قوانین فیزیک دنیای واقعی تعیین‌کننده‌اند. فاصله میان شبیه‌سازی و واقعیت همچنان چالشی است که تمام شرکت‌های فعال در حوزه رباتیک باید با آن روبه‌رو شوند.
سخت‌افزار موضوعی حاشیه‌ای نیست
تأکید آلتمن بر هوش به این معنا نیست که اوپن‌ای‌آی سخت‌افزار را صرفاً ابزاری فرعی می‌داند. آگهی‌های استخدام این شرکت نشان می‌دهند که تیم رباتیک در حال توسعه عملگرهای مکاترونیکی اختصاصی است؛ قطعاتی که موتور، سازوکارهای انتقال نیرو، حسگرها و سامانه‌های مدیریت حرارت را با یکدیگر ادغام می‌کنند. برخی موقعیت‌های شغلی دیگر نیز به امور تولید و زنجیره تأمین موردنیاز برای تولید سخت‌افزار در مقیاس بالا مربوط می‌شوند. بنابراین، حتی بخشی که ظاهراً اهمیت کمتری دارد، در عمل به حجم قابل‌توجهی از کار نیازمند است.
رقابت در صنعت ربات‌های انسان‌نما
اوپن‌ای‌آی وارد حوزه‌ای ناشناخته نمی‌شود. تسلا سال‌هاست که روی ربات انسان‌نمای اپتیموس (Optimus) کار می‌کند و شرکت چینی اکس‌پنگ (XPeng) نیز اخیراً به نقطه عطفی دست یافته است: ربات انسان‌نمای IRON این شرکت پس از مونتاژ، به‌طور مستقل از خط تولید خارج شد. تجربه این دو شرکت دیدگاهی مشترک در صنعت را تأیید می‌کند: حتی با وجود نرم‌افزاری به‌اندازه کافی هوشمند، برای اجرای حرکات همچنان باید سامانه‌ای بسیار پیچیده از موتورها و مفصل‌ها را به‌درستی به کار انداخت.
| شرکت | پروژه ربات انسان‌نما | آخرین وضعیت |
|---|---|---|
| اوپن‌ای‌آی | هنوز نام‌گذاری نشده | توسعه داخلی تأیید شده و انتظار می‌رود نمونه نمایشی در سال ۲۰۲۷ آماده شود. |
| تسلا | اپتیموس (Optimus) | توسعه و بهبود مستمر |
| اکس‌پنگ (XPeng) | IRON | خروج مستقل ربات از خط تولید پس از مونتاژ |
مسیر عمل‌گرایانه برای ورود به دنیای واقعی
اوپن‌ای‌آی برای برنامه‌ریزی ورود ربات‌ها به بازار، رویکردی نسبتاً عمل‌گرایانه در پیش گرفته است. در یکی از آگهی‌های استخدام حوزه رباتیک این شرکت آمده است که هدف کوتاه‌مدت، ساخت ربات‌های چندمنظوره‌ای است که به نیروهای متخصص در انجام کارهای مرتبط با ساخت زیرساخت‌ها کمک کنند. هدف بلندمدت نیز توسعه ربات‌هایی برای استفاده شخصی است تا این محصولات بتوانند وظایف متنوع‌تری را بر عهده بگیرند.
تا زمان انتشار این گزارش، اوپن‌ای‌آی هنوز محصول فیزیکی ربات انسان‌نمایی را به‌طور رسمی عرضه نکرده است. قیمت مصرف‌کننده، مدل‌های اشتراکی، زمان عرضه و استانداردهای اختصاصی حفاظت از حریم خصوصی در این ربات‌ها نیز همچنان اعلام نشده‌اند. بااین‌حال، در صفحه عمومی فرصت‌های شغلی شرکت هنوز ۲۷ موقعیت شغلی مرتبط با رباتیک درج شده است؛ موضوعی که از شتاب گرفتن فعالیت‌های این پروژه حکایت دارد.
نکته قابل‌توجه این است که اگر ربات‌های اوپن‌ای‌آی در آینده وارد خانه‌ها شوند و به دوربین و میکروفون مجهز باشند، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی بسیار فوری‌تر و جدی‌تر خواهند شد. بااین‌حال، در حال حاضر این مسائل هنوز به بحث عمومی راه نیافته‌اند.