چرخش در معاملات هوش مصنوعی، سهام شاخص آسیا را تحت فشار قرار داد
نقطه آسیب‌پذیر: سودآوری غول‌های نیمه‌رسانا به تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های موردنیاز برای استفاده از محصولاتشان وابسته است
بلومبرگ
تشدید موج فروش سهام فناوری در آمریکا، آسیب‌پذیری تازه‌ای را در معاملات مرتبط با هوش مصنوعی در آسیا آشکار کرده است: افزایش هزینه‌های تأمین مالی ممکن است سرمایه‌گذاری‌های لازم برای تداوم رونق این صنعت را محدود کند و در نتیجه، سودآوری شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین را که نقش مهمی در رشد بازارهای سهام منطقه داشته‌اند، به خطر بیندازد.
فشارها هفته گذشته افزایش یافت؛ زمانی که قیمت نفت برای نخستین بار از ماه مه به ۱۱۰ دلار آمریکا در هر بشکه رسید و نگرانی‌ها درباره تورم را تشدید کرد. هم‌زمان، توجه سرمایه‌گذاران به تریلیون‌ها دلار بدهی معطوف شد که برای ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی در حال استقراض است. سهام شرکت‌های نیمه‌رسانای آمریکا در یک دوره هشت‌جلسه‌ای با افتی پی‌درپی مواجه شد؛ طولانی‌ترین روند نزولی از سال ۲۰۰۸ تاکنون. در این مدت، شاخص نیمه‌رسانای فیلادلفیا حدود ۱۶ درصد کاهش یافت و شاخص نزدک ۱۰۰ بدترین عملکرد هفتگی خود از آوریل سال گذشته را ثبت کرد.
این تحولات می‌تواند پیامدهای مهمی برای آسیا داشته باشد؛ منطقه‌ای که در آن، شرکت‌های تراشه‌ساز و تأمین‌کنندگان سخت‌افزار، از تولیدکنندگان مواد و تجهیزات ساخت بردهای مدار چاپی گرفته تا سازندگان قطعات دقیق و ماشین‌آلات تولید، از بزرگ‌ترین بهره‌مندان رونق هوش مصنوعی بوده‌اند. اکنون این شرکت‌ها در آستانه آغاز معاملات امروز با چشم‌اندازی نامطمئن روبه‌رو هستند.
عکس: آسوشیتدپرس
سبدی از سهام شرکت‌های سخت‌افزاری مرتبط با هوش مصنوعی در منطقه آسیا که توسط گروه گلدمن ساکس دنبال می‌شود، هفته گذشته ۱۱ درصد سقوط کرد؛ شدیدترین افت آن از اواسط ژوئیه تاکنون. با وجود چشم‌انداز مثبت شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان (TSMC، 台積電) درباره درآمدهایش، نشانه چندانی از فروکش کردن موج فروش دیده نشد. این وضعیت نشان می‌دهد نگرانی‌ها درباره هزینه‌کرد در حوزه هوش مصنوعی در سراسر زنجیره تأمین سخت‌افزار گسترش یافته است.
برخی از سهام برتر آسیا بیش از دیگران از این تلاطم آسیب دیدند. شرکت نان‌یا پلاستیکس (Nan Ya Plastics Corp، 南亞塑膠)، تولیدکننده مواد مورد استفاده در بردهای مدار چاپی و بهترین سهم شاخص ام‌اس‌سی‌آی آسیا-اقیانوسیه از ابتدای سال جاری، از رکورد قیمتی خود ۱۲ درصد عقب نشست. سهام شرکت یونی‌میکرون تکنولوژی (Unimicron Technology Corp، 欣興電子)، تولیدکننده بردهای مدار چاپی و دومین سهم برتر این شاخص، طی یک هفته ۱۴ درصد افت کرد. سهام شرکت سامسونگ الکترومکانیکس (Samsung Electro-Mechanics Co)، سازنده طیف متنوعی از قطعات الکترونیکی نیز ۲۳ درصد سقوط کرد.
جیان شی کورتیزی، مدیر صندوق در شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری گام در سوئیس (GAM Investment Management (Switzerland) AG)، گفت: «هزینه‌های تأمین مالی مانند نیروی جاذبه برای رونق هوش مصنوعی عمل می‌کنند. افزایش هزینه استقراض می‌تواند تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی را دشوارتر کند و سرمایه‌گذاری‌ها را به تأخیر بیندازد. حتی یک تأخیر هم ممکن است به بازنگری در انتظارات سودآوری و ارزش‌گذاری شرکت‌های تأمین‌کننده آسیایی منجر شود.»
اکنون مسئله فقط این نیست که آیا تقاضا برای تراشه‌های هوش مصنوعی همچنان پابرجا می‌ماند یا خیر؛ پرسش مهم‌تر این است که آیا اپراتورهای بزرگ رایانش ابری و شرکت‌های موسوم به «نئوکلاود» می‌توانند تأمین مالی زیرساخت‌های لازم برای به‌کارگیری این تراشه‌ها را ادامه دهند و آیا بازده مورد انتظار، سرمایه‌گذاری در چنین مقیاس بزرگی را توجیه خواهد کرد.
هفته گذشته، اوراق قرضه شرکت کورویو (CoreWeave Inc)، ارائه‌دهنده خدمات نئوکلاود، به سطوحی سقوط کرد که نشانه فشار مالی و احتمال بروز مشکل در بازپرداخت بدهی‌ها تلقی می‌شود. این افت در پی تردید سرمایه‌گذاران درباره توانایی تقاضا و درآمدهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از استقراض‌های موردنیاز توسعه شرکت رخ داد. سهام کورویو روز جمعه ۱۲ درصد کاهش یافت و با افت هفتگی ۲۵ درصدی، بدترین عملکرد هفتگی خود از نوامبر سال گذشته را ثبت کرد. این اتفاق خطرهای تأمین مالی رونق هوش مصنوعی را برجسته‌تر کرد؛ آن هم در شرایطی که افزایش شدید قیمت نفت، نگرانی‌ها درباره ماندگاری نرخ‌های بالای استقراض به دلیل تورم را افزایش داده است.
شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان، شرکت اس‌کی هاینیکس (SK Hynix Inc) و شرکت سامسونگ الکترونیکس (Samsung Electronics Co) تراشه‌ها و حافظه‌های موردنیاز پردازش‌های هوش مصنوعی را تأمین می‌کنند؛ اما سودآوری آن‌ها به ادامه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی وابسته است که این محصولات در آن‌ها به کار گرفته می‌شوند. تولیدکنندگان قطعات و تأمین‌کنندگان تجهیزات نیز با همین خطر بنیادی روبه‌رو هستند و ممکن است از زمان‌بندی اجرای پروژه‌های مشخص، اطلاعات کمتری در اختیار داشته باشند.
شرکت گارتنر (Gartner Inc) هشدار داده است که بیش از ۳.۵ تریلیون دلار از هزینه‌های زیرساختی هوش مصنوعی ممکن است تا سال ۲۰۳۰ در معرض کاهش ارزش قرار گیرد؛ زیرا سرمایه‌گذاری‌ها ممکن است از میزان درآمد لازم برای توجیه آن‌ها پیشی بگیرند.
وی‌سرن لینگ (凌煒森)، مدیرعامل اجرایی شرکت یونیون بانکیر پریوه (Union Bancaire Privee SA)، گفت: «اگر شرکت‌های بزرگ رایانش ابری و نئوکلاودها نتوانند سرمایه‌گذاری در مراکز داده خود را تأمین مالی کنند، سفارش‌های شرکت‌های آسیایی توانمندساز این صنعت، مانند شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان، سامسونگ و اس‌کی هاینیکس، کاهش خواهد یافت. با توجه به حساسیت و نگرانی شدید بازار، چنین اتفاقی پیامدهای بسیار منفی برای شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین تجهیزات و قطعات نیمه‌رسانا خواهد داشت.»
اهمیت این مسئله برای بازارهای سهام آسیا به‌ویژه بالاست؛ زیرا توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی سرمایه‌گذاری در این منطقه تبدیل شده است. داده‌های گردآوری‌شده توسط بلومبرگ نشان می‌دهد شرکت‌های صنایع نیمه‌رسانای تایوان، سامسونگ و اس‌کی هاینیکس در مجموع نزدیک به یک‌سوم وزن شاخص ام‌اس‌سی‌آی آسیا به‌جز ژاپن و حدود یک‌پنجم وزن شاخص گسترده‌تر این ارائه‌دهنده برای بازارهای آسیایی را تشکیل می‌دهند. شرکت‌های تأمین‌کننده این سه غول نیز وابستگی منطقه به همین چرخه سرمایه‌گذاری را بیشتر می‌کنند.
با این حال، تاکنون شواهد چندانی وجود ندارد که نشان دهد فشارهای تأمین مالی به کاهش سفارش‌ها منجر شده است. برخی سرمایه‌گذاران همچنان اطمینان دارند که تقاضای قوی، این صنعت را سرپا نگه خواهد داشت.
کونجال گالا، رئیس بخش بازارهای نوظهور جهانی در شرکت فدریتد هرمس (Federated Hermes Ltd)، گفت: «نگران افت فعلی سهام تراشه‌سازان نیستیم»، زیرا تقاضا برای هوش مصنوعی همچنان قوی است.