شتاب‌گیری رشد اقتصاد چین در سایه رونق صادرات مرتبط با هوش مصنوعی، با وجود ضعف تقاضای داخلی
نویسنده: آسموند چیا، خبرنگار اقتصادی
رشد اقتصادی چین در سه‌ماهه منتهی به پایان سپتامبر شتاب گرفت و پس از رسیدن به پایین‌ترین سطح سه سال اخیر، بار دیگر افزایش یافت. رونق هوش مصنوعی و رشد صادرات ناشی از آن از عوامل اصلی این بهبود بودند.
بر اساس آمار رسمی چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان در سه‌ماهه سوم سال ۴.۵ درصد رشد کرد. این رقم از رشد دوره قبل بیشتر بود، اما همچنان از رشد ۵ درصدی ثبت‌شده در فاصله ژانویه تا مارس کمتر ماند.
رقم جدید در پایین‌ترین محدوده هدف رشد سالانه دولت پکن، یعنی ۴.۵ تا ۵ درصد، قرار دارد. تحلیلگران می‌گویند این هدف‌گذاری به سیاست‌گذاران فرصت می‌دهد تا به چالش‌های اقتصادی کشور رسیدگی کنند.
صادرات توانسته است بخشی از ضعف هزینه‌کرد داخلی را جبران کند، اما تنش‌های تجاری جهانی و ابهام درباره سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی همچنان چشم‌انداز اقتصادی چین را تیره کرده‌اند.
اداره ملی آمار چین روز دوشنبه اعلام کرد که اقتصاد این کشور «با وجود فشارها، روند توسعه باثبات خود را حفظ کرده» و «با برخورداری از محرک‌های جدید رشد و بهبود ساختار اقتصادی، شتاب گرفته است».
با افزایش صادرات، مازاد تجاری چین ــ یعنی تفاوت ارزش کالاها و خدماتی که این کشور به خارج می‌فروشد با آنچه از کشورهای دیگر خریداری می‌کند ــ در مسیر عبور از رکورد ۱.۲ تریلیون دلاری سال گذشته قرار دارد. این رقم معادل حدود ۹۰۰ میلیارد پوند بود.
با این حال، داده‌های رسمی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در بخش املاک طی ۹ ماه نخست سال، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است.
شینا یو، پژوهشگر مؤسسه آکسفورد اکونومیکس، گفت صادرات محصولات تولیدی و فناوری‌های پیشرفته به رشد اقتصاد چین کمک کرده است؛ آن هم در شرایطی که سرمایه‌گذاری و هزینه‌کرد داخلی همچنان ضعیف هستند.
اقتصاد چین هنوز نتوانسته است از رکود طولانی‌مدت بازار مسکن رهایی یابد؛ رکودی که پس از سال‌ها ساخت‌وساز بیش از نیاز و استقراض بی‌رویه شرکت‌های خصوصی ساختمانی شکل گرفت.
یو گفت هنوز نشانه‌ای دیده نمی‌شود که این روند به‌زودی پایان یابد.
او افزود ابهام‌های تجاری و مسائل ژئوپلیتیکی نیز باعث شده‌اند مصرف‌کنندگان چینی بدبین‌تر شوند و تمایل کمتری به خرج کردن داشته باشند.
صنعت فناوری در فصل‌های اخیر یکی از عوامل اصلی رشد اقتصادی چین بوده است.
تقاضای جهانی برای تراشه‌های رایانه‌ای و دیگر قطعات مورد استفاده در ساخت مراکز داده هوش مصنوعی، فشار بر دولت پکن را کاهش داده و به جبران اثر مصرف کم‌رمق داخلی کمک کرده است.
شرکت‌های چینی بیش از پیش به صادرات متکی شده‌اند؛ زیرا رکود طولانی‌مدت بازار مسکن، رشد ضعیف دستمزدها و بالا بودن بیکاری جوانان، هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان در داخل کشور را تحت فشار قرار داده است.
پکن در ماه سپتامبر مجموعه‌ای از اقدامات حمایتی را اعلام کرد تا به رونق اقتصاد کمک کند. این اقدامات شامل کاهش نرخ بهره برای برخی کسب‌وکارها و پرداخت یارانه به خریداران مسکن بود.
با این حال، چین با واکنش منفی اقتصادهای غربی، از جمله آمریکا و اتحادیه اروپا، روبه‌رو شده است؛ زیرا تولیدکنندگان این کشورها برای رقابت با حجم بالای کالاهای ارزان‌قیمت چینی با دشواری مواجه‌اند.
نگرانی‌های دیگری نیز درباره میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی وجود دارد؛ از جمله اینکه آیا شرکت‌های سرمایه‌گذار می‌توانند به وعده‌های خود درباره دستیابی به سودهای کلان عمل کنند یا خیر.