آنتروپیک در آستانه عرضه اولیه سهام، صندوقی برای حمایت از کارکنانی ایجاد میکند که ممکن است هوش مصنوعی جایگزین آنها شود
آنتروپیک صندوق جدیدی برای منافع عمومی راهاندازی میکند که پرداخت مستقیم به کارکنان در معرض خطر از دست دادن شغل خود را نیز بررسی خواهد کرد. ایلان ماسک معتقد است این شرکت باید سهام را مستقیماً میان مردم توزیع کند.
آنتروپیک قصد دارد پنج درصد از سهام خود را به صندوق جدیدی با نام «صندوق منافع عمومی آنتروپیک» اختصاص دهد. اجرای این طرح هنوز به تأیید سهامداران نیاز دارد. در صورت تصویب، صندوق یا کمکهای مالی کلانی به سازمانهای غیرانتفاعی سنتی اختصاص خواهد داد یا امکان پرداخت مستقیم به «گروههای مشخصی از مردم» را بررسی خواهد کرد.
تمرکز اصلی این طرح بر پیامدهای هوش مصنوعی برای بازار کار است. داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، بارها درباره آشفتگیهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از پیشرفت سریع سامانههای هوش مصنوعی هشدار داده است. این شرکت پیشتر متعهد شده بود ۲۰۰ میلیون دلار برای پژوهش درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار اختصاص دهد. با توجه به سرعت پیشرفت این فناوری، به گفته آنتروپیک، اکنون ممکن است به «راهکارهای جسورانهتر» نیاز باشد.
به ازای هر ۵۰ درصد افزایش ارزشگذاری شرکت نسبت به یک سطح مبنا، ممکن است دو درصد دیگر از سهام آنتروپیک به صندوق اختصاص یابد. این شرکت صندوق را نقطه مقابل بستههای سهامی میداند که شرکتهای فناوری معمولاً متناسب با رشد کسبوکار به مدیران ارشد خود میدهند. بنیانگذاران مشترک آنتروپیک هنگام تأسیس شرکت تعهد کردند ۸۰ درصد از سهام خود را واگذار کنند و این شرکت همچنین برنامهای برای تطبیق کمکهای مالی کارکنان دارد؛ به این معنا که در برابر کمک آنها، کمک مالی متناظری اختصاص میدهد. آنتروپیک میگوید مجموع این اقدامات حدود ۲۰ درصد از سهام شرکت را در راستای «منافع عمومی» قرار میدهد.
ایجاد شرکت تابعه بهجای مؤسسه غیرانتفاعی، کنترل آنتروپیک را پیش از عرضه اولیه حفظ میکند
با این حال، ساختار حقوقی طرح نشان میدهد که کنترل همچنان در دست آنتروپیک باقی میماند. این شرکت بهجای تأسیس یک مؤسسه غیرانتفاعی معاف از مالیات، صندوق را در قالب یک شرکت با مسئولیت محدود (LLC) که تماماً تحت مالکیت خود آنتروپیک است، ایجاد میکند. آنتروپیک میگوید این ساختار آزادی عمل بیشتری برای تخصیص منابع مالی فراهم میکند. این شرکت همچنین وعده داده است که از سرمایه صندوق برای لابیگری یا کمکهای مالی سیاسی، چه در آمریکا و چه در کشورهای دیگر، استفاده نکند.
افزایش احتمالی سهم صندوق نیز قطعی و تضمینشده نیست. طبق اعلامیه شرکت، این تصمیم در اختیار هیئتمدیره خواهد بود. آنتروپیک هنوز مشخص نکرده است که چه سطوحی از ارزشگذاری شرکت میتواند موجب تخصیص سهام بیشتر شود یا صندوق تحت چه سازوکار مدیریتی فعالیت خواهد کرد. قرار است جزئیات بیشتری در ماههای آینده منتشر شود.
کنترل هیئتمدیره آنتروپیک در اختیار تراست منافع بلندمدت است. این تراست سهمی از منافع اقتصادی شرکت ندارد، اما اکثریت اعضای هیئتمدیره را منصوب میکند. همچنین قرار است پس از عرضه اولیه سهام، بنیانگذاران از طریق یک سهم ویژه، ۵۰٫۱ درصد از حق رأی در تصمیمهای مهم را در اختیار داشته باشند.
این اعلامیه در شرایطی منتشر میشود که آنتروپیک خود را برای عرضه اولیه سهامی بزرگ آماده میکند. این شرکت همین هفته گذشته میزبان سرمایهگذاران در سانفرانسیسکو بود و جلساتی تمامروزه برای ارائه اطلاعات برگزار کرد؛ آن هم پس از آنکه جزئیات اولیه پرونده عرضه اولیه سهام شرکت علنی شد. این عرضه ممکن است تا ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کند و ارزش آنتروپیک را به حدود ۲ تریلیون دلار برساند. انتظار میرود اسناد رسمی عرضه طی چند هفته آینده ارائه شوند.
اوپنایآی محدودیتهای نظارت غیرانتفاعی را نشان میدهد
نزدیکترین نمونه قابل مقایسه، بنیاد اوپنایآی است. از زمان بازسازی ساختار اوپنایآی در حدود یک سال پیش، این بنیاد ۲۶ درصد از سهام شرکت انتفاعی اوپنایآی گروپ را در اختیار داشته است؛ سهمی که در آن زمان حدود ۱۳۰ میلیارد دلار ارزش داشت. اگر قیمت سهام پس از ۱۵ سال از آستانه تعیینشدهای فراتر برود، سهم بنیاد افزایش خواهد یافت. برخلاف صندوق آنتروپیک، این بنیاد اختیار انتصاب اعضای هیئتمدیره را نیز دارد.
رویدادهای نوامبر ۲۰۲۳ نشان داد که قدرت چنین هیئتمدیرهای چه محدودیتهایی دارد. چهار نفر از شش عضو هیئتمدیره غیرانتفاعی اوپنایآی به برکناری سم آلتمن، مدیرعامل وقت شرکت، رأی دادند. تهدید کارکنان به استعفای دستهجمعی و پیشنهاد مایکروسافت برای استخدام آلتمن، هیئتمدیره را تحت فشار قرار داد. آلتمن ظرف پنج روز به شرکت بازگشت و اعضای هیئتمدیره تغییر کردند.
در ادامه، تیم مدیریتی آلتمن تلاش کرد اختیار بنیاد غیرانتفاعی بر کسبوکار انتفاعی را بهطور کامل از میان ببرد. اوپنایآی تنها پس از مذاکره با گروههای جامعه مدنی و دادستانهای کل ایالتها از این اقدام عقبنشینی کرد. بنیاد تا حد زیادی به لطف همین فشارهای بیرونی توانسته است اختیار فعلی خود برای انتصاب اعضای هیئتمدیره را حفظ کند. با این حال، صندوق آنتروپیک احتمالاً با نظارت مشابهی روبهرو نخواهد شد، زیرا یک شرکت با مسئولیت محدود تحت مالکیت شرکت، مؤسسهای غیرانتفاعی نیست.
ماسک خواهان توزیع مستقیم سهام است؛ گوگل همچنان بر کمکهای خیریه تکیه دارد
ایلان ماسک در واکنش به این طرح، در شبکه اجتماعی ایکس از آنتروپیک خواست سهام را مستقیماً به مردم واگذار کند. او گفت خودش نیز همین کار را انجام خواهد داد، اما توضیح نداد که این اقدام چگونه یا چه زمانی انجام میشود. ماسک که یکی از بنیانگذاران اوپنایآی بوده است، به دلیل تبدیل ساختار این شرکت به یک کسبوکار انتفاعی از آن شکایت کرد، اما در مه ۲۰۲۶ به دلیل انقضای مهلت قانونی طرح دعوا شکست خورد. او همچنین شرکت هوش مصنوعی رقیب، xAI، را اداره میکند؛ شرکتی که در سال ۲۰۲۴ وضعیت حقوقی خود بهعنوان یک شرکت عامالمنفعه را کنار گذاشت.
تا آنجا که مشخص است، گوگل ساختاری مشابه که به سهام شرکت پیوند خورده باشد، ندارد. این شرکت به فعالیتهای سنتی مسئولیت اجتماعی و کمکهای خیریه شرکتی متکی است؛ از جمله صندوق فرصتهای هوش مصنوعی که هدف آن آموزش مهارتهای پایه هوش مصنوعی به مردم در سراسر جهان است. این صندوق پرداخت مستقیم به افرادی را که از پیامدهای این فناوری آسیب میبینند، در بر نمیگیرد.
آنتروپیک دستکم در اعلامیه خود، با مطرح کردن صریح پرداخت مستقیم به افراد بهعنوان یکی از گزینهها، از رقبایش فراتر رفته است؛ مگر آنکه نوشتههای ماسک در شبکه ایکس به راهبردی واقعی در سطح شرکت تبدیل شوند.
