قاضی دستور داد مهندس سابق اوپن‌ای‌آی که به جاسوسی از مدیران متهم است، در بازداشت بماند
پارش دیو | کسب‌وکار | ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۹
قاضی دستور داد عبدالرحمان الفوزان، مهندس سابق اوپن‌ای‌آی که به جاسوسی از مدیران این شرکت متهم است، در بازداشت بماند. قاضی با اشاره به پیشنهاد دولت عربستان سعودی برای تضمین آزادی او، این پیشنهاد را به «چک سفیدامضا» تشبیه کرد.
یک قاضی فدرال روز دوشنبه حکم داد مهندس سابق اوپن‌ای‌آی که متهم است در اتاق جلسات شرکت دستگاه شنود کار گذاشته، تا زمان برگزاری محاکمه در بازداشت بماند. این تصمیم پس از آن گرفته شد که قاضی درباره ارتباطات او با عربستان سعودی ابراز نگرانی کرد.
دادستان‌های آمریکا استدلال کردند که عبدالرحمان الفوزان ممکن است فرار کند، زیرا دولت عربستان پیشنهاد داده است بدون هیچ شرطی از او حمایت کند. به گفته دادستان‌ها، کنسولگری عربستان حتی پیشنهاد داده بود برای تأمین هزینه آزادی الفوزان با یک شرکت ارائه‌دهنده خدمات ضمانت وثیقه همکاری کند.
الکس تسه، قاضی فدرال، این پرسش را مطرح کرد که آیا الفوزان برای حکومت عربستان «مهره‌ای اطلاعاتی» محسوب می‌شود و وثیقه‌ای که دولت پشتوانه آن باشد چگونه می‌تواند تضمین کند که او در آمریکا بماند. تسه گفت: «این موضوع از نظر من مشکل‌ساز است. به نظر می‌رسد چک سفیدامضا باشد؛ یعنی می‌گویند هر مبلغی را که دادگاه بخواهد می‌پردازیم تا او آزاد شود. بیشتر علاقه‌مندم ببینم اعضای خانواده‌اش حاضرند دارایی‌های خود را برای این کار وثیقه بگذارند یا نه.»
ویلیام پرنیک، وکیل الفوزان، نگرانی‌ها درباره احتمال فرار موکلش را بی‌اساس دانست. بااین‌حال، او نتوانست قاضی را قانع کند که الفوزان به ادامه زندگی در آمریکا متعهد است. تسه گفت: «واقعاً این خطر وجود دارد که اگر او از کشور خارج شود، دیگر پرونده‌ای در کار نباشد.»
الفوزان روز دوشنبه با لباس نارنجی زندان و ماسک پزشکی‌ای که تا گردنش پایین کشیده بود، در دادگاه تسه در سان‌فرانسیسکو حاضر شد. سالن دادگاه مملو از خبرنگاران، دانش‌آموزان و دانشجویانی بود که در قالب یک بازدید آموزشی آمده بودند و حدود ۲۰ نفر نیز برای حمایت از الفوزان در جلسه حضور داشتند.
تلاش کارکنان برای سرقت اطلاعات محرمانه شرکت‌ها در سیلیکون‌ولی اتفاقی رایج است. بااین‌حال، پرونده الفوزان به دلیل شیوه آماتورگونه جاسوسی ادعایی و تنش‌های ژئوپولیتیکی پیرامون آن، توجه بین‌المللی را به خود جلب کرده است. مقام‌های مسئول هنوز انگیزه احتمالی او را اعلام نکرده‌اند، اما گفته‌اند که الفوزان با یک شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر سعودی همکاری داشته، به شرکت‌های عربستانی خدمات مشاوره ارائه می‌کرده و ظاهراً با افرادی در سطوح بالای دولت عربستان رابطه دوستانه داشته است.
پرنیک گفت هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد الفوزان برای عربستان سعودی جاسوسی کرده یا دست به فعالیت مخفیانه‌ای زده است. او درباره اتاق جلسات اوپن‌ای‌آی گفت: «این‌طور نبود که او در تاریکی شب و پنهانی وارد اتاق شود. این اتاقی باز بود که هر کسی می‌توانست در آن کار کند.»
پس از جلسه یک‌ساعته دادگاه، پرنیک به خبرنگاران گفت از تصمیم قاضی برای ادامه بازداشت موکلش ناامید شده است و به تلاش برای لغو آن ادامه خواهد داد.
الفوزان اقامت دائم آمریکا را دارد و در مسیر دریافت شهروندی این کشور قرار داشت، اما ارتباطاتش با عربستان سعودی، کشور زادگاهش، اکنون زیر ذره‌بین قرار گرفته است. دادستان‌ها مدعی‌اند که او در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ از طریق واتس‌اپ به‌طور مکرر با یکی از اعضای خاندان سلطنتی عربستان در ارتباط بوده است.
بر اساس سندی که به دادگاه ارائه شده، این عضو خاندان سلطنتی که نامش اعلام نشده، تلاش داشته است الفوزان را برای تصدی شغلی در یک طرح هوش مصنوعی که قرار است به‌زودی در عربستان آغاز شود، به کشور بازگرداند. طبق این سند، این فرد در ماه مه امسال برای الفوزان نوشته بود: «عربستان بیشتر از آمریکا به تو نیاز دارد!» دادستان‌ها می‌گویند الفوزان در پاسخ عبارت «۱۰۰» را فرستاده که به گفته آن‌ها نشان می‌دهد با این پیشنهاد موافقت کرده است.
مقام‌های آمریکایی همچنین مدعی‌اند دولت عربستان چند روز پس از بازداشت الفوزان، برای همسر و پسر خردسال او بلیت سفر به عربستان تهیه کرده بود. بااین‌حال، به گفته وکلای هر دو طرف، همسر الفوزان زودتر و با پروازی دیگر که شوهرخواهرش برای او رزرو کرده بود، از آمریکا خارج شد. شوهرخواهر او در نیروی دریایی عربستان خدمت می‌کند.
همسر الفوزان به ارتکاب هیچ تخلفی متهم نشده است. اف‌بی‌آی نیز هفته گذشته از اظهارنظر درباره احتمال طرح اتهام علیه او خودداری کرد.
الفوزان کمی بیش از یک سال در اوپن‌ای‌آی کار کرده بود که این شرکت هوش مصنوعی دستگاه ضبط صدای مخفی‌ای را در اتاق جلسات مدیران کشف کرد؛ اتاقی که برای نشست‌های محرمانه تجاری استفاده می‌شد. این دستگاه پشت تلویزیون و در میان توده‌ای از دستمال توالت پنهان شده بود. اوپن‌ای‌آی در اواخر سپتامبر دستگاه را پیدا کرد و آن را به الفوزان مرتبط دانست. این شرکت در اوایل ماه جاری، اندکی پیش از بازداشت او به دست اف‌بی‌آی، وی را اخراج کرد.
الفوزان با یک اتهام استفاده از دستگاه برای رهگیری ارتباطات روبه‌روست که مجازات آن می‌تواند پنج سال زندان باشد. بااین‌حال، دادستان‌ها گفته‌اند احتمال طرح اتهام‌های بیشتری وجود دارد. از جمله مدارکی که دولت ارائه کرده، گفت‌وگوهای ادعایی الفوزان با یک چت‌بات هوش مصنوعی است که در آن‌ها برای نصب دستگاه‌های شنود راهنمایی خواسته بود. دادستان‌ها همچنین عکسی ارائه کرده‌اند که در آن الفوزان پس از برداشته شدن دستگاه ضبط از سوی اوپن‌ای‌آی، در حال نگاه کردن به پشت تلویزیون دیده می‌شود. مقام‌ها می‌گویند مشخص نیست این دستگاه چه چیزی را ضبط کرده است یا اصلاً چیزی ضبط شده است یا نه، زیرا داده‌های آن رمزگذاری شده بود.
به گفته مقام‌های مسئول، در خانه الفوزان قطعاتی برای ساخت دستگاه‌های ضبط و در تلفن همراه او عکس‌هایی از نمایشگرهای دیگر اوپن‌ای‌آی و یک اتاق جلسات دیگر این شرکت پیدا شده است. اوپن‌ای‌آی پیش‌تر اعلام کرده بود که دستگاه شنود دومی را نیز در کیفی پیدا کرده است که الفوزان به محل کار آورده و بدون مراقبت رها کرده بود.
پرنیک مدعی شد وسایل الکترونیکی پیدا‌شده در خانه الفوزان برای پروژه‌های نظارتی خانگی استفاده می‌شدند؛ از جمله پروژه‌ای برای بهبود یک جعبه خاک هوشمند مخصوص گربه خانواده. او در دادگاه به قاضی گفت: «این مرد ۱۵ سال از زندگی‌اش را صرف فعالیت در نقطه تلاقی فناوری و زندگی شخصی کرده است.»
مقام‌های مسئول پیش از جلسه دادگاه اعلام کرده بودند که معتقدند الفوزان توانایی مالی فرار از کشور را دارد. آن‌ها به حقوق سالانه ۳۸۵ هزار دلاری او و بسته مشارکت در سود به ارزش ۲٫۲ میلیون دلار در دوران اشتغالش در اوپن‌ای‌آی اشاره کردند. درآمدهای دیگری که او از مشاغل قبلی خود در متا و دیگر شرکت‌های فناوری آمریکا به دست آورده بود نیز در زمره شواهد دادستان‌ها قرار داشت.
به گفته وکلای الفوزان، همسر او برای تمدید ویزای دانشجویی آمریکا باید از این کشور خارج می‌شد. الفوزان قصد داشت پیش از بازداشت، در این سفر همراه او باشد. آن‌ها بلیت یک‌طرفه‌ای به مقصد ریاض داشتند؛ موضوعی که وکلای الفوزان گفتند برای او غیرعادی نبود، زیرا گاهی به دلیل کار مجبور می‌شد زودتر از برنامه به آمریکا بازگردد.
نس یاسین، یکی دیگر از وکلای الفوزان، گفت شوهرخواهر همسر موکلش بلیت پرواز او را در مقام شخصی خود رزرو کرده بود، نه به نمایندگی از دولت عربستان. یاسین افزود همسر الفوزان به‌تازگی ویزای بازدید از آمریکا را دریافت کرده و قصد داشت حداکثر تا روز سه‌شنبه از عربستان به کالیفرنیا بازگردد. جلسه بعدی دادگاه الفوزان برای ۶ نوامبر تعیین شده است.