«چتجیپیتی دوست شما نیست»: دانشآموزان تاونزند هریس چگونه برای تعامل با هوش مصنوعی حدومرز تعیین میکنند
گفتوگو با چتجیپیتی میتواند بسیار شبیه صحبت با یک انسان به نظر برسد. ممکن است این گفتوگو با سلامواحوالپرسی یا گفتن «لطفاً» همراه باشد و در بسیاری از موارد، کاربران برای گرفتن راهنمایی از آن کمک میخواهند. بااینحال، بسیاری از دانشآموزان دبیرستان تاونزند هریس میگویند مراقباند چتباتهای هوش مصنوعی را با یک انسان واقعی اشتباه نگیرند.
نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو در سال ۲۰۲۶ نشان داد که ۶۴ درصد نوجوانان در ایالات متحده از چتباتهای هوش مصنوعی استفاده کردهاند. در میان این گروه، ۱۶ درصد از این فناوری برای گفتوگوهای غیررسمی و ۱۲ درصد برای دریافت حمایت در مسائل شخصی استفاده کرده بودند. پژوهش دیگری که مؤسسه کامن سنس مدیا در سال ۲۰۲۵ انجام داد، نشان داد ۷۲ درصد نوجوانان صحبت کردن با همراهان هوش مصنوعی را امتحان کردهاند و حدود یکسوم آنها از این ابزارها برای تعاملات اجتماعی یا برقراری روابط استفاده کردهاند. در میان نوجوانانی که با همراهان هوش مصنوعی گفتوگو کرده بودند، حدود یکسوم هنگام صحبت درباره موضوعی مهم، هوش مصنوعی را به یک انسان واقعی ترجیح داده بودند و حدود یکچهارم نیز اطلاعات شخصی خود را با آن در میان گذاشته بودند.
دانشآموزان دبیرستان تاونزند هریس در گفتوگو با نشریه «کلاسیک» گفتند که در مجموع، هنگام تعامل با هوش مصنوعی به گفتوگوهای خود جنبه شخصی نمیدهند. آنها توضیح دادند که از این فناوری برای درس خواندن یا یافتن پاسخ پرسشهای پراکنده استفاده میکنند؛ درست مانند زمانی که از موتور جستوجو کمک میگیرند. بیشتر آنها نیز با لحنی خنثی با چتباتها صحبت میکنند.
برخی از دانشآموزان گفتند هنگام صحبت با هوش مصنوعی مؤدب هستند، درحالیکه برخی دیگر ترجیح میدهند صریح و «سرراست» باشند. تقریباً همه آنها تأکید کردند که میان استفاده از هوش مصنوعی بهعنوان ابزاری مفید و رفتار کردن با آن بهعنوان جایگزین معلم یا دوست، مرز مشخصی قائلاند.
طاهیه کریم، دانشآموز سال آخر دبیرستان، گفت تلاش میکند درخواستهای خود از هوش مصنوعی را «بسیار دقیق و روشن» بیان کند، اما درعینحال میکوشد مؤدب باشد. او گفت: «از این ایده که هوش مصنوعی چیزهایی را که به آن میگویید به خاطر میسپارد، خوشم نمیآید.» طاهیه با وجود رعایت ادب هنگام گفتوگو با این ابزار، معتقد است هوش مصنوعی نمیتواند جای صحبت با یک انسان واقعی را بگیرد. او گفت: «هوش مصنوعی فقط چیزی را به شما میگوید که دوست دارید بشنوید، درحالیکه همکلاسی یا معلمتان چیزی را میگوید که لازم است بشنوید.» او تأکید کرد: «چتجیپیتی دوست شما نیست.»
نایره دوان، دانشآموز سال دوم دبیرستان، هوش مصنوعی را ابزاری برای کسب اطلاعات میداند. او گفت: «بیشتر شبیه این است که سؤالی بپرسید و جوابی بگیرید.» به گفته او، هیچوقت «خودش را به زحمت نمیاندازد که با آن مثل یک دوست صحبت کند»، هرچند وقتی لازم باشد چتبات توضیح بیشتری بدهد، پرسشهایش را دقیقتر مطرح میکند. او گاهی برای کسب اطلاعات و پاسخ دادن به پرسشهای پراکنده از هوش مصنوعی کمک میگیرد، اما نمیخواهد این فناوری تصمیمهایی بگیرد که بر دیدگاههای شخصی او تأثیر بگذارند.

میا مدیسون، دانشآموز سال دوم دبیرستان، لحن خود را هنگام گفتوگو با هوش مصنوعی «بسیار منظم و سرراست» توصیف کرد. او گفت عمدتاً از چتجیپیتی برای مرور مطالب پیش از امتحانها و تولید سؤالهای تمرینی استفاده میکند.
اسمردا پیترسون، دانشآموز سال سوم دبیرستان، گفت هنگام صحبت با هوش مصنوعی با لحنی دوستانه برخورد میکند. او توضیح داد: «فکر میکنم این بخش همدل وجودم است که همیشه میخواهد بابت کمک دیگران قدردانی کند.» بااینحال، او بهندرت از هوش مصنوعی استفاده میکند که یکی از دلایلش نگرانی درباره تأثیرات زیستمحیطی این فناوری است. اسمردا همچنین با استفاده از هوش مصنوعی برای «دلایل شخصی یا عاطفی، مثل تسکین ناراحتی یا رفع بیحوصلگی» مخالف است.
یکی از دانشآموزانی که با نشریه «کلاسیک» گفتوگو کرد، برای صحبت درباره این موضوع خواست نامش فاش نشود. او گفت هوش مصنوعی میتواند زمانی مفید باشد که دانشآموز در ساعات پایانی شب به معلم دسترسی ندارد، اما باید صرفاً بهعنوان یک ابزار از آن استفاده کرد.
دانشآموزان همچنین گفتند که حتی استفاده ابزاری از هوش مصنوعی نیز میتواند بر عادتهای آنها تأثیر بگذارد.
طاهیه گفت وقتی در حل مسئلهای به بنبست میرسد، بهتدریج عادت کرده است که بهجای تلاش برای حل آن بهتنهایی، فوراً سراغ هوش مصنوعی برود. دانشآموز دیگری که خواست نامش فاش نشود، گفت از زمانی که استفاده از هوش مصنوعی را آغاز کرده است، «تمایلش برای تلاش در جهت حل مسائل دشوار کمتر شده است».
نایره گفت مشکل دقیقاً از همینجا آغاز میشود. او گفت: «خودِ تلاش کردن بسیار مهمتر از این است که همیشه در همهچیز پاسخ درست را به دست بیاوریم.»
این مسئله ممکن است در موقعیتهای اجتماعی نیز صدق کند.
اپلیکیشن کاراکتر.ایآی (Character.AI) به کاربران اجازه میدهد در قالب سناریوهای نقشآفرینی با شخصیتهای هوش مصنوعی گفتوگو کنند و بهویژه محبوب شده است. در پژوهشی در سال ۲۰۲۵، محققان ۳۱۸ پست منتشرشده در ردیت از سوی نوجوانانی را بررسی کردند که از Character.AI استفاده میکردند. برخی از این نوجوانان گفته بودند روزانه بیش از ۱۵ ساعت در این پلتفرم وقت میگذرانند و در نتیجه خوابشان را از دست میدهند یا وعدههای غذایی خود را کنار میگذارند. برخی دیگر نیز گفته بودند آنقدر درگیر گفتوگو با هوش مصنوعی شدهاند که دوستان واقعی خود را نادیده میگیرند.
دانشآموزان دبیرستان تاونزند هریس میگویند فعلاً علاقهای به چنین نوع تعاملی ندارند. ممکن است هنگام صحبت با چتجیپیتی از کلمه «لطفاً» استفاده کنند، اما بیشتر آنها تأکید دارند که میخواهند رابطهشان با این فناوری در چارچوبی کاملاً حرفهای باقی بماند.
