آیا هوش مصنوعی جای برنامه‌نویسان را می‌گیرد؟ پاسخ سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، معتقد است هوش مصنوعی نه‌تنها برنامه‌نویسان را از بازار کار حذف نخواهد کرد، بلکه پیشرفت این فناوری ممکن است تقاضا برای مهارت‌های برنامه‌نویسی را افزایش دهد. با این حال، هرچه ابزارهای هوش مصنوعی وظایف پیچیده‌تری را بر عهده می‌گیرند و شرکت‌های بزرگ فناوری از تعدیل نیرو خبر می‌دهند، نگرانی‌ها درباره آینده شغلی برنامه‌نویسان نیز بیشتر می‌شود. اکنون پرسش اصلی این است که آیا هوش مصنوعی می‌تواند به‌اندازه مشاغلی که ممکن است از بین ببرد، فرصت‌های شغلی تازه ایجاد کند؟
نویسنده: پریا سینگ | ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶
چرا سم آلتمن معتقد است تقاضا برای برنامه‌نویسان همچنان بالا خواهد ماند؟
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، معتقد است نگرانی‌ها درباره از بین رفتن مشاغل برنامه‌نویسی به دست هوش مصنوعی، یک واقعیت مهم را نادیده می‌گیرد: شرکت‌ها در سال‌های آینده ممکن است به نرم‌افزارهای بسیار بیشتری نیاز داشته باشند. او در گفت‌وگو با متیو برمن، مجری پادکست، توضیح داد که استفاده از هوش مصنوعی در توسعه نرم‌افزار می‌تواند شرکت‌ها را به ساخت محصولات و خدمات بیشتری ترغیب کند و در نتیجه، فرصت‌های کاری تازه‌ای برای برنامه‌نویسان به وجود آورد. از نگاه آلتمن، وقتی توسعه نرم‌افزار آسان‌تر می‌شود، شرکت‌ها نیز دلایل بیشتری برای سرمایه‌گذاری در این حوزه پیدا می‌کنند. در چنین شرایطی، توسعه‌دهندگان می‌توانند بخشی از مراحل کار را به هوش مصنوعی بسپارند و سراغ پروژه‌هایی بروند که پیش‌تر اجرای آن‌ها بیش از حد زمان‌بر یا پرهزینه بود.
«سم آلتمن درباره اینکه چرا هوش مصنوعی مشاغل برنامه‌نویسی را از بین نبرده است، می‌گوید: واقعیت این است که جهان به نرم‌افزارهای بسیار بیشتری نیاز داشت؛ بسیار بیشتر از آنچه آن زمان هرکدام از ما تصور می‌کردیم. تقاضا برای مهندسان در حال کاهش نیست. آنچه در استخدام افراد اهمیت دارد، در حال تغییر است: کدنویسی دستی کمتر و در مقابل، قضاوت تخصصی، طراحی سیستم و بررسی خروجی‌های هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.»
— rvivek (@rvivek)، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶
آیا هوش مصنوعی می‌تواند پژوهش‌های ریاضی را نیز بر عهده بگیرد؟
آلتمن درباره آینده ریاضیات با ابهام‌های متفاوتی روبه‌روست. به اعتقاد او، هوش مصنوعی ممکن است در نهایت بتواند مسائل دشوار ریاضی را حل کند و برهان‌های ریاضی ارائه دهد؛ تحولی که می‌تواند ماهیت فعالیت پژوهشگران این حوزه را تغییر دهد. در چنین شرایطی، ریاضی‌دانان به‌جای آنکه شخصاً تمام مراحل حل مسئله را انجام دهند، ممکن است بیشتر وقت خود را صرف بررسی درستی نتایج، توضیح اهمیت آن‌ها و یافتن راه‌هایی برای استفاده از این دستاوردها کنند. با این حال، هنوز مشخص نیست چنین تغییری فرصت‌های شغلی بیشتری برای ریاضی‌دانان ایجاد خواهد کرد یا نیاز به برخی از موقعیت‌های شغلی این حوزه را کاهش خواهد داد.
چرا کشفیات ریاضی حاصل از هوش مصنوعی زیر ذره‌بین قرار گرفته‌اند؟
گزارش‌های مربوط به فعالیت OpenAI روی مسئله ناویه–استوکس، بار دیگر توجه‌ها را به توانایی هوش مصنوعی در حل مسائل پیشرفته ریاضی جلب کرده است. این مسئله به معادلاتی مربوط می‌شود که برای توصیف حرکت سیالات به کار می‌روند و یکی از هفت مسئله مشهور «مسائل جایزه هزاره» به شمار می‌رود. برای حل کامل هر یک از این مسائل، جایزه‌ای یک میلیون دلاری در نظر گرفته شده است. با این حال، ادعاهای مربوط به پیشرفت در حل چنین مسائل دشواری، پرسش‌های مهمی را مطرح می‌کنند: چه میزان از کار انجام‌شده واقعاً جدید است؟ آیا پژوهش‌های پیشین بر نتیجه تأثیر گذاشته‌اند؟ و آیا متخصصان مستقل می‌توانند درستی یافته‌ها را تأیید کنند؟ نتایجی که هوش مصنوعی تولید می‌کند، پیش از آنکه بتوان آن‌ها را دستاوردی علمی و اثبات‌شده دانست، باید تحت بررسی‌های دقیق و سخت‌گیرانه قرار گیرند.
آیا هوش مصنوعی هم‌زمان با تعدیل نیرو در شرکت‌های فناوری می‌تواند شغل ایجاد کند؟
ارزیابی آینده بازار کار زمانی دشوارتر می‌شود که شرکت‌های بزرگ فناوری، از جمله متا، اوراکل، آمازون و مایکروسافت، همچنان در سال ۲۰۲۶ از کاهش شمار کارکنان خود خبر می‌دهند. این تعدیل نیروها می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از جمله تجدید ساختار سازمانی و تلاش برای کنترل هزینه‌ها. بنابراین نمی‌توان همه آن‌ها را به هوش مصنوعی نسبت داد. با وجود این، افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی هم‌زمان با کاهش شمار کارکنان، نگرانی‌هایی را درباره اینکه چه کسانی از مزایای این فناوری بهره‌مند خواهند شد، به وجود آورده است. ممکن است استدلال آلتمن درباره توسعه نرم‌افزار درست باشد، اما سریع‌تر شدن انجام کارها لزوماً به این معنا نیست که همه صنایع نیروی انسانی بیشتری استخدام خواهند کرد. همچنان مشخص نیست هوش مصنوعی می‌تواند به‌اندازه کافی فرصت شغلی تازه ایجاد کند تا کاهش یا حذف مشاغلی را که خود باعث تغییر آن‌ها می‌شود، جبران کند.