شاعر نوجوان در فینال مسابقات شعرخوانی استرالیا، هوش مصنوعی را به چالش کشید
بلیک مکنزی ۱۲ساله با اجرای شعری درباره هوش مصنوعی، قهرمانی بخش نوجوانان مسابقات ملی شعرخوانی استرالیا را به دست آورد. در همین رقابت‌ها، بیوور، شاعر اهل آلیس اسپرینگز، عنوان قهرمانی بخش بزرگسالان را در تالار اپرای سیدنی کسب کرد.
فینال ملی این مسابقات روز ۲۵ اکتبر برگزار شد و ۱۶ هنرمند در حوزه شعر گفتاری پس از پشت سر گذاشتن ۶۵ مرحله مقدماتی در ۶۰ شهر و منطقه به رقابت نهایی رسیدند. بر اساس اطلاعیه‌ای که شرکت اوریجینال اسپین منتشر کرد، ۱۰ داور که به‌صورت تصادفی از میان تماشاگران انتخاب شده بودند، برندگان را تعیین کردند.
صدای یک نوجوان در پرسش از همراهی دیجیتال
مکنزی، دانش‌آموز پایه ششم از شهر نیوکاسل، در دور نهایی شعر «چت‌جی‌پی‌تی عزیز» (Dear ChatGPT) را اجرا کرد. این شعر به جایگاه هوش مصنوعی در دوستی و محیط کار می‌پردازد و این پرسش را مطرح می‌کند که وقتی سامانه‌ای طراحی‌شده برای پاسخ‌گویی به انسان‌ها وارد زندگی عاطفی آنان می‌شود، چه اتفاقی می‌افتد.
اجرای او بحثی آشنا درباره فناوری را به پرسشی درباره ارتباط انسانی تبدیل می‌کند. یک سرویس ممکن است پاسخی تولید کند، اما نمی‌تواند لزوماً رابطه‌ای متقابل مانند رابطه میان انسان‌ها برقرار کند. در اثر مکنزی، مسئله فقط توانایی هوش مصنوعی در تولید محتوا نیست، بلکه این هم هست که کاربران آن ممکن است چه چیزهایی را در روابط خود از دست بدهند.
روزنامه گاردین گزارش داد که مکنزی شعر ۹۰ثانیه‌ای خود را روز پیش از فینال نوشته بود. این سرعت در سرودن شعر در کنار آمادگی‌هایی قرار می‌گیرد که پشت اجرای او وجود داشت؛ در معرفی رسمی این شرکت‌کننده در وب‌سایت مسابقات نیز به علاقه دیرینه او به نویسندگی، سخنرانی در جمع و اجرا روی صحنه اشاره شده است.
بر اساس این معرفی، مکنزی در مسابقات سخنرانی عمومی به نمایندگی از مدرسه خود و شهر نیوکاسل شرکت کرده، نویسندگی خلاق می‌خواند و طی چهار سال در اجراهای گروه تئاتر خود حضور داشته است. حضور در تالار اپرای سیدنی، فرصتی در سطح ملی به تجربه‌های پیشین او افزود.
نژادپرستی نیز بخشی از اجراهای برنده بود
«چت‌جی‌پی‌تی عزیز» تنها اثر مکنزی در این مسابقات نبود. شعر او در دور نخست با عنوان «من کشورم را دوست دارم» (I love my country) به نژادپرستی و نابرابری در استرالیا می‌پرداخت و به گفته اطلاعیه اعلام برندگان، در راه‌یابی او به جمع پنج نفر نهایی نقش داشت.
رسانه سیتی هاب در گزارش خود این اجرا را انتقادی از حزب وان نیشن به رهبری پائولین هنسون و دوقطبی‌شدن فضای سیاسی توصیف کرد. این توصیف بازتاب دیدگاه شاعر است و نباید آن را نتیجه‌گیری رسمی مسابقات درباره این حزب دانست.
این دو اثر در کنار هم، نگرانی‌های عمومی و شخصی را روی یک صحنه قرار می‌دهند: از احساس تعلق به یک کشور تا یافتن جایگاه خود در جهانی که ارتباطات آن هرچه بیشتر از طریق صفحه‌نمایش‌ها شکل می‌گیرد. وجه مشترک این دو شعر، جست‌وجوی به‌رسمیت‌شناخته‌شدن است، نه پرداختن به فناوری یا سیاست به‌عنوان مفاهیمی انتزاعی و دور از زندگی روزمره.
| عنوان | برنده | شهر محل سکونت | آثار اجراشده |
|---|---|---|---|
| قهرمان بخش نوجوانان | بلیک مکنزی | نیوکاسل | «من کشورم را دوست دارم»؛ «چت‌جی‌پی‌تی عزیز» |
| قهرمان بخش بزرگسالان | بیوور | آلیس اسپرینگز | «خودمان» (Ourselves)؛ «سیاست دارد شما را به بازی می‌گیرد» (Politics is doing you) |
بیوور، استرالیای مرکزی را به صحنه شعرخوانی آورد
بیوور با اجرای شعر «خودمان» و پس از آن «سیاست دارد شما را به بازی می‌گیرد» در بخش بزرگسالان به قهرمانی رسید. سیتی هاب در توصیف شعر دوم می‌نویسد که این اثر با این تصور مقابله می‌کند که افراد می‌توانند به‌سادگی از سیاست کناره بگیرند؛ به‌ویژه زمانی که جایگاه آنان از ترتیبات و ساختارهای موجود سود می‌برد.
در معرفی رسمی بیوور پیش از فینال، به فعالیت او به‌عنوان مشاور محیط‌زیست در آلیس اسپرینگز اشاره شده و این تجربه با شکل‌گیری آثارش مرتبط دانسته شده است. در این معرفی آمده است که نویسندگی بداهه یکی از منابع قدرت اوست و توجه به جزئیات زندگی در استرالیای مرکزی بر نگاهش به جهان تأثیر گذاشته است.
در این معرفی همچنین فینال مسابقات، نخستین حضور مهم بیوور روی صحنه توصیف شده است. از این منظر، قهرمانی او داستانی مستقل دارد: تجربه حرفه‌ای خارج از دنیای ادبیات از طریق اجرا مجال بروز پیدا کرده است، نه از مسیر متعارف تحصیلات دانشگاهی در حوزه شعر.
رقابتی ملی با داوری تماشاگران
برنامه «ورد تراولز» (Word Travels) در بیست‌ودومین سال فعالیت خود قرار داشت. فهرست شرکت‌کنندگان نهایی این رقابت ملی، شاعرانی از تمام ایالت‌ها و قلمروهای استرالیا را در بر می‌گرفت؛ مکنزی نماینده ایالت نیو ساوت ولز و بیوور نماینده قلمرو شمالی بود.
از دیگر شرکت‌کنندگان مرحله نهایی می‌توان به ابیگیل شرات از استرالیای غربی، آدی منون از قلمرو پایتخت استرالیا، هیلی کوئیازون از کوئینزلند و ربکا یانگ از تاسمانی اشاره کرد. این فهرست گستره جغرافیایی رقابتی را نشان می‌دهد که مرحله پایانی آن در سیدنی برگزار شد.
- در طول فصل مسابقات، ۶۵ مرحله مقدماتی در ۶۰ شهر و منطقه برگزار شد.
- ۱۶ هنرمند به فینال ملی راه یافتند.
- داوری اجراها بر عهده ۱۰ نفر از تماشاگران بود که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند.
- دو قهرمان در مجموع از بسته جوایزی به ارزش ۲۰ هزار دلار استرالیا بهره‌مند می‌شوند.
این جایزه یک بسته حمایتی است و به معنای پرداخت همین مبلغ به‌صورت نقدی به هر یک از برندگان نیست. این بسته علاوه بر به‌رسمیت‌شناختن دستاورد آنان، فرصت‌هایی برای انتشار آثار و اجرا در خارج از چارچوب مسابقات فراهم می‌کند.
مرحله بعدی، فراتر از سیدنی
مکنزی فرصت‌هایی برای اجرا در جشنواره‌های استرالیا خواهد داشت. عنوان قهرمانی بزرگسالان برای بیوور نیز فرصت حضور در جشنواره‌های بین‌المللی در اوبود اندونزی و سنگاپور را در بر می‌گیرد. طبق توضیحات برگزارکنندگان، فرصت‌های انتشار آثار و اجراهای این برنامه تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.
برای هر دو شاعر، چالش بعدی این است که آثاری را که برای داوری و رأی تماشاگران آماده کرده‌اند، در فضاها و جوامع متفاوت نیز عرضه کنند. فینال سیدنی از همین حالا فرصتی فراهم کرده است تا پرسش‌های آنان درباره قدرت، تعلق و ارتباط انسانی به گوش مخاطبان گسترده‌تری برسد.