عرضه سهام آنتروپیک چه اهمیتی دارد؟ تقریباً همهچیز به آن بستگی دارد
اگر آنتروپیک از ماه آینده سهام خود را در بورس عرضه کند، این اتفاق چیزی فراتر از معرفی رسمی یک شرکت هوش مصنوعی به بازارهای عمومی خواهد بود. این عرضه میتواند معیاری برای سنجش وضعیت اقتصاد نیز باشد؛ آزمونی که تریلیونها دلار سرمایه به نتیجه آن گره خورده است.
آنتروپیک، سازنده چتبات کلود (Claude)، یکی از ستونهای اصلی صنعت هوش مصنوعی است. ارزش این شرکت در بازارهای خصوصی نزدیک به یک تریلیون دلار برآورد شده و بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده است. این شرکت ممکن است از طریق عرضه سهام خود ۱۰۰ میلیارد دلار تأمین مالی کند و بهسرعت به یکی از بزرگترین شرکتهای بورسی جهان تبدیل شود. بااینحال، اهمیت این رویداد از این هم فراتر میرود.
آنتروپیک و رقیب اصلی آن، اوپنایآی (OpenAI)، در رأس شبکهای از شرکای تجاری و تأمینکنندگان قرار دارند؛ از شرکتهای ارائهدهنده زیرساخت و تولیدکنندگان تراشه گرفته تا شرکتهای انرژی و استارتاپهای هوش مصنوعی. همه این شرکتها طی چهار سال گذشته سرمایهگذاریهای سنگینی انجام دادهاند، زیرا انتظار دارند تقاضا برای محصولات هوش مصنوعی همچنان افزایش یابد.
عرضه سهام آنتروپیک نخستین فرصت برای بررسی عمیق وضعیت یکی از کسبوکارهای کلیدی زیربنای رونق هوش مصنوعی خواهد بود و میزان پایداری این رونق را نیز محک میزند. آیا تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی آنقدر ادامه خواهد داشت که هزینههای هنگفت تراشهها، مراکز داده و سایر زیرساختها را توجیه کند؟ یا عملکرد آنتروپیک نشان خواهد داد که این تقاضا حدومرزی دارد؟
اومش پادوال، سرمایهگذار شرکت سلیگمن ونچرز (Seligman Ventures) که نزدیک به ۴۰ سال در صنعت فناوری فعالیت داشته است، گفت: «برای بازار، این شرکت شاخصی تعیینکننده است.»
اگر آنتروپیک در عرضه اولیه سهام خود انتظارات را برآورده نکند، اعتماد سرمایهگذاران ممکن است آسیب ببیند و موج فروش سهام به بخشهای دیگر بازار سرایت کند؛ اتفاقی که تردیدها درباره دوام رونق هوش مصنوعی را افزایش خواهد داد. در مقابل، عرضهای موفق میتواند به رشد بازار سهام کمک کند و مسیر ورود شرکتهای هوش مصنوعی بیشتری را به بورس هموار سازد.
بازارهای سهام از هماکنون نیز در وضعیت ناپایداری قرار دارند. سهام شرکتهای فناوری در این ماه بهطور گسترده افت کرده و در رأس این کاهش، موج فروش سهام شرکتهایی قرار داشته است که تراشههای مورد استفاده در سامانههای هوش مصنوعی را طراحی و تولید میکنند. شاخص نیمهرساناهای فیلادلفیا پس از سقوط ۲۶ درصدی از اوج خود در ژوئن، وارد بازار نزولی شده است. بازار نزولی به وضعیتی گفته میشود که قیمتها دستکم ۲۰ درصد از اوج اخیر خود پایینتر آمده باشند؛ وضعیتی که از نگرانی قابلتوجه سرمایهگذاران حکایت دارد.
در دو هفته گذشته، مایکروسافت توافق خود با اناسکیل (Nscale)، ارائهدهنده خدمات مراکز داده، را لغو کرد. مؤسسه پژوهشی گارتنر نیز در گزارشی پیشبینی کرد که ممکن است ۸۰ درصد شرکتهای موسوم به «نئوکلاود» که توان پردازشی و خدمات داده مورد نیاز شرکتهای هوش مصنوعی را تأمین میکنند، ناچار به تعطیلی شوند. کن گریفین، میلیاردر و مالک صندوق پوشش ریسک سیتادل (Citadel)، نیز گفت سرمایهگذاران هوش مصنوعی «تقریباً بهطور قطع» در یک حباب قرار دارند.
این نشانههای منفی نگرانیها درباره حجم عظیم سرمایهای را که صرف زیرساختهای هوش مصنوعی میشود، تشدید کردهاند. آمازون، متا، گوگل و مایکروسافت اعلام کردهاند که قصد دارند امسال دستکم ۷۴۰ میلیارد دلار برای زیرساختهای هوش مصنوعی، از جمله مراکز داده، هزینه کنند. بر اساس دادههای پیچبوک (PitchBook)، مؤسسه رصد سرمایهگذاریها، سرمایهگذاران بازارهای خصوصی از سال ۲۰۲۲ تاکنون ۱٫۱ تریلیون دلار در آنتروپیک، اوپنایآی و دیگر شرکتهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند.
همزمان با افزایش هزینهها و سرمایهگذاریها در بازارهای خصوصی، سرمایهگذاری در بازارهای عمومی نیز رشد کرده است. در نتیجه، وابستگی بازار سهام به عملکرد صنعت هوش مصنوعی بیشتر شده است. ارزش مجموع ۱۰ سهم برتر شاخص اساندپی ۵۰۰ از یک تریلیون دلار فراتر رفته و هشت شرکت از این مجموعه، شرکتهای فناوری هستند. این ۱۰ سهم در مجموع بیش از ۴۰ درصد وزن شاخص را تشکیل میدهند؛ درحالیکه سهم آنها یک دهه پیش کمتر از ۲۰ درصد بود.
اگر آنتروپیک به این شاخص اضافه شود، احتمالاً جای برکشایر هاتاوی یا الای لیلی را در میان ۱۰ سهم برتر خواهد گرفت. این دو شرکت تنها شرکتهای غیرتکنولوژی با ارزشگذاری بیش از یک تریلیون دلار هستند.
برد گستوِرث، مدیر جهانی تحقیقات و اطلاعات بازار در شرکت خدمات زنجیره تأمین سیرکیولار تکنولوژی (Circular Technology)، گفت: «سرمایهگذاریها و انتظارات زیادی به این عرضه وابسته است. اگر اوضاع بد پیش برود، بازار را پایین خواهد کشید.»
آنتروپیک در همین ماه، سرمایهگذاران را به دفتر مرکزی خود در سانفرانسیسکو دعوت کرد تا عملکرد مالی و برنامههای رشدش را ارائه دهد. ارقام شرکت از بسیاری جهات چشمگیر بود. درآمد آنتروپیک در سهماهه سوم به ۱۶٫۸ میلیارد دلار رسید که نسبت به سهماهه قبل ۴۵ درصد افزایش داشت. بااینحال، سرمایهگذاران این رقم را با رشد بسیار سریعتر ۱۴۱ درصدی در سهماهه دوم مقایسه کردند.
توضیح آنتروپیک درباره علت این کندی رشد اهمیت زیادی خواهد داشت. اگر دلیل آن از دست دادن سهم بازار به نفع اوپنایآی یا شرکتهایی باشد که از مدلهای ارزانتر هوش مصنوعی متنباز استفاده میکنند، میتوان نتیجه گرفت که تقاضای کلی برای خدمات هوش مصنوعی همچنان در سطح مطلوبی قرار دارد. مدلهای متنباز فناوری زیربنایی چتباتها و ابزارهای دیگری هستند که متن، ویدئو و کد رایانهای تولید میکنند. اما اگر رشد آنتروپیک به این دلیل کاهش یافته باشد که تقاضا برای محصولات هوش مصنوعی در کل بازار افت کرده است، واکنش سرمایهگذاران ممکن است بسیار شدیدتر باشد.
آنتروپیک از اظهارنظر در این باره خودداری کرد. روزنامه نیویورک تایمز از اوپنایآی و مایکروسافت به اتهام نقض حق نشر محتوای خبری در ارتباط با سامانههای هوش مصنوعی شکایت کرده است. این دو شرکت اتهامات مطرحشده را رد کردهاند.
آنتروپیک در یک سال گذشته، تا حدی به لطف کلود کد (Claude Code)، به داغترین شرکت سیلیکونولی تبدیل شده است. این سرویس شیوه کدنویسی مهندسان نرمافزار را متحول کرده است. درآمد شرکت بهسرعت افزایش یافت و سرمایهگذاران بازارهای خصوصی نیز ارزش آن را تا ۹۶۵ میلیارد دلار بالا بردند؛ رقمی که از ارزشگذاری اوپنایآی بیشتر بود.
آنتروپیک برای پاسخگویی به تقاضا برای محصولات هوش مصنوعی خود، قراردادهایی به ارزش صدها میلیارد دلار برای اجاره توان پردازشی از گوگل، آمازون و مایکروسافت منعقد کرده است. این شرکت همچنین برای خرید تراشه از انویدیا و استفاده از مراکز داده اناسکیل و دیگر ارائهدهندگان هزینه کرده است. شرکتهایی که به آنتروپیک خدمات میدهند نیز به نوبه خود مبالغ هنگفتی را به تأمینکنندگانشان میپردازند.
بااینحال، در تابستان امسال، برخی از مشتریان آنتروپیک به این نتیجه رسیدند که هزینه زیادی برای «توکنها» میپردازند؛ واحدهایی که برای اندازهگیری دادههای پردازششده و تولیدشده توسط سامانههای هوش مصنوعی به کار میروند. آنها به دنبال گزینههای ارزانتر رفتند. متا که یکی از بزرگترین مشتریان آنتروپیک است، پیشبینی کرده بود امسال سالانه تا ۱۰ میلیارد دلار برای فناوری این شرکت هزینه کند، اما با تغییر مسیر به سوی مدلهای هوش مصنوعی دیگر، از میزان استفاده خود عقب نشست.
سهام برخی از شرکتهای هوش مصنوعی که امسال وارد بورس شدهاند، افت کرده است. قیمت سهام سربراس (Cerebras)، تولیدکننده تراشههای هوش مصنوعی در سیلیکونولی، حدود ۴۰ درصد پایینتر از قیمت عرضه آن در ماه مه قرار دارد. سهام اکسِلِویشن (Accelevation)، شرکت فعال در حوزه زیرساختهای هوش مصنوعی، نیز حدود یکسوم کمتر از قیمت عرضه ۱۸ دلاری آن در سپتامبر معامله میشود. سهام اسپیسایکس، شرکت ایلان ماسک که در ژوئن وارد بورس شد، نیز فاصله زیادی با اوج خود گرفته است، هرچند همچنان حدود ۹ درصد بالاتر از قیمت عرضه اولیه قرار دارد.
بانکداران به شرکتها هشدار دادهاند که ممکن است دیگر نتوانند به ارزشگذاریهایی دست پیدا کنند که تنها دو ماه پیش در نظر داشتند. دیوید سالومون، مدیرعامل گلدمن ساکس، در تماس تلفنی مربوط به اعلام نتایج مالی این ماه گفت بازار عرضههای اولیه سهام همچنان «کاملاً باز» است، اما شرکتهایی که به دنبال ارزشگذاریهایی نزدیک به ارقام مطرحشده در تابستان هستند، ممکن است ترجیح دهند فعلاً صبر کنند.
او گفت: «شرایط در ماه سپتامبر تا حدی ضعیفتر شد.»
این مقاله نخستین بار در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد.
نویسندگان: ارین گریفیث و لورن هیرش / داستین چمبرز
حق نشر © ۲۰۲۶ شرکت نیویورک تایمز
