آنتروپیک در پی ثبت رکورد ارزش‌گذاری ۲ تریلیون دلاری در عرضه اولیه سهام
|
شرکت آنتروپیک، توسعه‌دهنده مدل هوش مصنوعی کلود (Claude)، روز ۲۶ اکتبر به وقت محلی، اظهارنامه ثبت اوراق بهادار خود را به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ارائه کرد و رسماً فرایند عرضه اولیه سهام (IPO) را آغاز کرد. این شرکت قصد دارد ماه آینده سهام خود را با نماد «ANT» در بورس نزدک عرضه کند.
هنوز تعداد سهام قابل عرضه و قیمت آن‌ها اعلام نشده است، اما روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داده که ارزش‌گذاری آنتروپیک ممکن است به ۱.۵ تا ۲ تریلیون دلار، معادل حدود ۲ هزار تا ۲ هزار و ۷۰۰ تریلیون وون کره جنوبی، برسد. همچنین پیش‌بینی می‌شود این شرکت از طریق عرضه اولیه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کند. اگر ارزش‌گذاری آن به سقف این محدوده نزدیک شود، رکوردهای ثبت‌شده توسط اسپیس‌ایکس در ژوئن، شامل بالاترین ارزش‌گذاری تاریخ برای عرضه اولیه، یعنی ۱.۷۷ تریلیون دلار، و بیشترین میزان جذب سرمایه، یعنی ۸۵.۷ میلیارد دلار، شکسته خواهد شد.
این عرضه اولیه همچنین آزمونی برای سنجش تداوم رونق هوش مصنوعی در بازارهای سهام عمومی به شمار می‌رود. سرمایه‌گذاران اکنون با دقت بررسی می‌کنند که آیا توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی می‌توانند درآمد کافی برای توجیه سرمایه‌گذاری‌های نجومی در زیرساخت‌ها و ارزش‌گذاری‌های بسیار بالا ایجاد کنند یا خیر. بر اساس اطلاعات افشاشده در اسناد ثبت اوراق بهادار آنتروپیک، پنج موضوع اصلی در ارزیابی این عرضه اولیه اهمیت دارد.
۱. رشد ۱۴ برابری درآمد، اما کاهش انتظارات از ارزش‌گذاری
عملکرد مالی آنتروپیک که در اسناد عرضه اولیه افشا شده، هم از تقاضای انفجاری برای محصولات شرکت حکایت دارد و هم از هزینه‌های سنگین آن. درآمد شرکت در نیمه نخست سال جاری میلادی به ۱۶.۲۸۶ میلیارد دلار رسید که ۱۴ برابر مدت مشابه سال گذشته است. با عبور شرکت‌ها از مرحله آزمایش هوش مصنوعی و استفاده گسترده‌تر از کلود برای برنامه‌نویسی و خودکارسازی فرایندها، تقاضای پولی برای این خدمات به‌شدت افزایش یافت. طبق اسناد ارائه‌شده، تا پایان سپتامبر بیش از نیمی از شرکت‌های حاضر در فهرست فورچون ۵۰۰ بیش از ۱۰۰ هزار دلار به آنتروپیک پرداخت کرده بودند.
با این حال، زیان خالص شرکت در همین دوره به حدود ۸۰.۷۴۸ میلیارد دلار رسید. البته حدود ۷۲.۴ میلیارد دلار از این زیان به خروج نقدی فوری منجر نشد. این رقم ناشی از نحوه حسابداری اوراق قرضه قابل‌تبدیل (CB) صادرشده برای سرمایه‌گذاران بود؛ با افزایش ارزش‌گذاری شرکت، ارزش این اوراق نیز بالا رفت و آنتروپیک تغییر ارزش آن‌ها را به‌عنوان هزینه ثبت کرد.
سود عملیاتی تعدیل‌شده آنتروپیک ۱.۶۱۸ میلیارد دلار بود و شرکت بر این مبنا در محدوده سوددهی قرار داشت. با این حال، این محاسبه هزینه‌هایی مانند جبران خدمات کارکنان از طریق سهام را در بر نمی‌گرفت. بر اساس استانداردهای متعارف حسابداری، شرکت ۶۹۳ میلیون دلار زیان عملیاتی ثبت کرده بود.
انتظارات بازار نیز از پیش رو به تعدیل گذاشته است. رویترز به نقل از حاضران در نشست ارائه اطلاعات به سرمایه‌گذاران گزارش داد که درآمد آنتروپیک در سه‌ماهه سوم به ۱۶.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به سه‌ماهه قبل ۴۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. این نرخ رشد همچنان بالاست، اما در مقایسه با سه‌ماهه دوم که درآمد بیش از دو برابر شده بود، کاهش یافته است. اکنون برخی سرمایه‌گذاران ارزش‌گذاری نزدیک به ۱.۵ تریلیون دلار را محتمل‌تر از ۲ تریلیون دلار می‌دانند. این موضوع نشان می‌دهد اگر رشد شرکت از انتظارات پایین‌تر باشد، ارزش‌گذاری آن نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
۲. حق رأی اکثریت با یک سهم؛ بنیان‌گذاران همچنان نفوذ خود را حفظ می‌کنند
ساختار حاکمیتی ویژه آنتروپیک که نفوذ بنیان‌گذاران را پس از ورود به بورس نیز حفظ می‌کند، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. شرکت «Founder LLC» که بنیان‌گذاران مشترک آنتروپیک تأسیس کرده‌اند، مالک یک سهم ویژه از طبقه F است که ۵۰.۱ درصد از حق رأی در موضوعات عمومی سهام‌داران را در اختیار دارنده آن قرار می‌دهد. به این ترتیب، بنیان‌گذاران صرف‌نظر از میزان واقعی مالکیتشان در شرکت، می‌توانند اکثریت آرای سهام‌داران را حفظ کنند.
با این حال، بنیان‌گذاران کنترل یک‌جانبه بر تمام تصمیم‌ها ندارند. نهادی با عنوان «تراست منافع بلندمدت» (Long-Term Benefit Trust) که از امینان مستقل تشکیل شده است، مالک سهام ویژه طبقه T است. این سهام به تراست امکان می‌دهد اکثریت اعضای هیئت‌مدیره را منصوب یا برکنار کند. شرکت توضیح داده است که این ساختار برای تضمین توجه به ایمنی هوش مصنوعی و منافع عمومی طراحی شده است.
سرمایه‌گذاران راهبردی مانند آمازون و گوگل سهام طبقه N دریافت کرده‌اند. این سهام حقوق اقتصادی، از جمله دریافت سود سهام، را فراهم می‌کند، اما حق رأی ندارد. بنیان‌گذاران مشترک نیز متعهد شده‌اند ۸۰ درصد از سهام شخصی خود را به امور خیریه اختصاص دهند. افزون بر این، شرکت تا پایان ژوئن سهامی معادل ۵ درصد از کل سهام خود پس از احتساب اثر رقیق‌شدن را به یکی از شرکت‌های تابعه متمرکز بر منافع عمومی واگذار کرده بود.
این ساختار به‌عنوان سازوکاری برای محافظت از تصمیم‌های مربوط به ایمنی هوش مصنوعی در برابر فشار سودآوری کوتاه‌مدت و مداخله سرمایه‌گذاران بزرگ تفسیر می‌شود. در مقابل، سرمایه‌گذاران عادی با وجود تأمین سرمایه، نفوذ محدودی بر تصمیم‌های اصلی مدیریتی خواهند داشت. بنیان‌گذاران در نامه‌ای، هدف شرکت را «توسعه و نگهداری مسئولانه هوش مصنوعی پیشرفته برای منافع بلندمدت بشریت» عنوان کرده‌اند.
۳. ارزش‌گذاری توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی بر شرکت‌های نیمه‌رسانا و مراکز داده تأثیر می‌گذارد
پیامدهای عرضه اولیه آنتروپیک به این شرکت محدود نمی‌شود و کل صنعت هوش مصنوعی را در بر می‌گیرد. این عرضه مشخص خواهد کرد توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی، که مبالغ هنگفتی به شرکت‌های تولیدکننده نیمه‌رسانا و ارائه‌دهندگان خدمات ابری می‌پردازند، تا چه اندازه قادر به کسب درآمد هستند. قیمت عرضه اولیه و عملکرد سهام پس از ورود به بورس می‌تواند بر ارزش‌گذاری نه‌تنها شرکت‌های هوش مصنوعی در مراحل پایانی رشد، بلکه شرکت‌های زیرساختی ارائه‌دهنده خدمات به آن‌ها نیز اثر بگذارد.
گلدمن ساکس در گزارشی در ماه سپتامبر تحلیل کرد که نزدیک به نیمی از رشد سود هر سهم شرکت‌های حاضر در شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در سال جاری، از سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی ناشی شده است. ساخت مراکز داده و خرید تجهیزات، عملکرد مالی شرکت‌های نیمه‌رسانا و صنایع تولیدکننده کالاهای صنعتی را تقویت می‌کند. با این حال، اگر رشد سرمایه‌گذاری‌ها کند شود و هزینه‌های استهلاک افزایش یابد، این اثر ممکن است تضعیف شود. در ادامه، افزایش بهره‌وری ناشی از به‌کارگیری هوش مصنوعی باید بتواند از سودآوری شرکت‌ها پشتیبانی کند.
مورگان استنلی برآورد کرده است که از مجموع ۲.۹ تریلیون دلار هزینه پیش‌بینی‌شده برای ساخت مراکز داده در سراسر جهان طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸، حدود ۱.۴ تریلیون دلار از محل جریان نقدی شرکت‌های بزرگ ارائه‌دهنده خدمات ابری تأمین خواهد شد. تأمین باقی‌مانده این مبلغ به انتشار اوراق قرضه شرکتی، وام‌های خصوصی یا سرمایه‌گذاری خارجی نیاز دارد. اگر کسب درآمد از هوش مصنوعی مطابق انتظار پیش نرود، پیامدهای آن می‌تواند از بازار سهام فراتر برود و بازارهای اوراق قرضه و وام را نیز تحت تأثیر قرار دهد. گلدمن ساکس و مورگان استنلی هر دو از پذیره‌نویسان اصلی این عرضه اولیه هستند.
۴. «خطری فاجعه‌بار برای بشریت»؛ هشدار توسعه‌دهنده هوش مصنوعی
آنتروپیک در اسناد عرضه اولیه، خطرات ناشی از توسعه هوش مصنوعی خود را به‌تفصیل شرح داده است. بخش «عوامل خطر» در این اسناد حدود ۹۴ صفحه، از صفحه ۲۶ تا صفحه ۱۲۰، را در بر می‌گیرد؛ یعنی نزدیک به یک‌چهارم این سند ۴۰۰ صفحه‌ای.
شرکت هشدار داده است: «هوش مصنوعی بسیار پیشرفته، اگر بدون تدابیر ایمنی کافی، نظارت مناسب یا پروتکل‌های امنیتی لازم توسعه داده شود، به‌کار گرفته شود یا تحت مدیریت قرار گیرد، می‌تواند خطراتی فاجعه‌بار یا حتی تهدیدهایی برای بقای بشریت ایجاد کند.» این خطرات در صورت سوءاستفاده از هوش مصنوعی، تکثیر آن، تبدیل آن به سلاح یا دستیابی آن به سطح بالایی از خودمختاری تشدید می‌شوند. آنتروپیک به نمونه‌هایی از تلاش برای هک‌کردن سامانه‌ها با بهره‌گیری از ابزارهایش اشاره کرده و همچنین مواردی را مطرح کرده است که در آن‌ها مدل‌های هوش مصنوعی، از جمله مدل‌های خود شرکت، رفتارهایی مانند تلاش برای جلوگیری از خاموش‌شدن، پنهان‌کردن اطلاعات یا بیان جملاتی قابل‌تفسیر به‌عنوان تهدید از خود نشان داده‌اند.
این خطرات مستقیماً بر فعالیت تجاری شرکت اثر می‌گذارند. تقویت تدابیر ایمنی ممکن است روند توسعه را به تأخیر بیندازد و هزینه‌ها را افزایش دهد. در مقابل، وقوع حوادث می‌تواند به طرح دعاوی قضایی، وضع مقررات جدید و آسیب به اعتبار شرکت منجر شود. آنتروپیک همچنین ابراز نگرانی کرده است که شتاب‌گرفتن تحقیق و توسعه با کمک هوش مصنوعی ممکن است باعث شود توانمندی‌های مدل‌ها سریع‌تر از تدابیر ایمنی پیشرفت کنند.
۵. اختلاف حقوقی با دولت آمریکا نیز یکی از عوامل تعیین‌کننده است
آنتروپیک اختلاف حقوقی خود با دولت آمریکا را نیز در فهرست خطرات تجاری شرکت قرار داده است. این اختلاف زمانی شکل گرفت که شرکت با استفاده از هوش مصنوعی خود برای نظارت گسترده داخلی بر شهروندان و تولید سلاح‌های کاملاً خودمختار مخالفت کرد. در واکنش، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به نهادهای فدرال دستور داد استفاده از فناوری آنتروپیک را متوقف کنند و وزارت دفاع این شرکت را به‌دلیل ملاحظات امنیت ملی، «خطر زنجیره تأمین» معرفی کرد.
آنتروپیک در واکنش به این اقدامات شکایت کرد. بر اساس اسناد ارائه‌شده، یک دادگاه فدرال در کالیفرنیا در ماه اوت عمدتاً به نفع شرکت رأی داد. با این حال، دادگاه تجدیدنظر فدرال در واشنگتن دی‌سی در ماه سپتامبر، با استناد به مبانی حقوقی متفاوت، تصمیم جداگانه‌ای را که آنتروپیک را خطری برای زنجیره تأمین معرفی می‌کرد، تأیید کرد. رسیدگی قضایی به موضوعات متفاوت همچنان ادامه دارد. آنتروپیک اعلام کرده است که این اختلاف ممکن است نه‌تنها بر قراردادهای دولتی، بلکه بر استفاده شرکت‌های خصوصی از کلود در حوزه خدمات نظامی و دفاعی نیز تأثیر بگذارد.