سوئد به‌دلیل نگرانی از نشت اطلاعات، استفاده از ChatGPT و Claude را در رایانه‌های دولتی ممنوع کرد

سوئد پس از شناسایی استفاده کارکنان دولت از چت‌بات‌های اینترنتی تأییدنشده برای انجام امور رسمی، دسترسی به ChatGPT و Claude را در رایانه‌های دولتی مسدود کرده است. از این پس، کارمندان دولت باید برای انجام وظایف روزمره اداری خود از Microsoft Copilot استفاده کنند. مقام‌های دولتی این تصمیم را برای جلوگیری از انتقال ناخواسته اسناد حساس عمومی به سرورهای تجاری در خارج از کشور اتخاذ کرده‌اند.

خطر نشت اطلاعات و مشکلات ناشی از فناوری اطلاعات سایه

گزارش شبکه رادیویی عمومی Sveriges Radio نشان می‌دهد که نگرانی از پدیده «فناوری اطلاعات سایه» مقام‌های مسئول تحول دیجیتال را به محدود کردن دسترسی به ابزارهای اینترنتی در دستگاه‌های دولتی سوق داده است. میکائیل وترانکرانتس، مدیر دیجیتالی‌سازی در دفاتر دولت سوئد، در شبکه داخلی این سازمان اعلام کرد که استفاده از ابزارهای اینترنتی بررسی‌نشده، امنیت اطلاعات ملی را به خطر می‌اندازد. نتایج یک بازرسی اخیر در اداره حمل‌ونقل سوئد نیز این نگرانی‌ها را تأیید کرد؛ بازرسی نشان داد که کارکنان به‌طور مرتب اسناد محرمانه را در برنامه‌های تأییدنشده هوش مصنوعی وارد می‌کردند.

گزارش شبکه تلویزیونی SVT تأیید کرد که سوئد تنها پس از انجام بررسی‌های جامع امنیتی و اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر تنظیمات حریم خصوصی، استفاده از Microsoft Copilot را مجاز دانسته است. برخلاف ابزارهای اینترنتی مخصوص مصرف‌کنندگان عادی، قراردادهای رسمی سازمانی تضمین می‌کنند که شرکت‌های فناوری نتوانند درخواست‌های ثبت‌شده از سوی دولت را ذخیره کنند یا از آن‌ها برای آموزش الگوریتم‌های آینده بهره ببرند. قوانین حریم خصوصی اروپا نیز برای انتقال داده‌های حساس محیط کار به سرورهای خارجی واقع در خارج از این منطقه، مجازات‌های سنگینی در نظر گرفته‌اند.

راهکار استفاده از سرورهای داخلی برای کارکنان دولت

با وجود ممنوعیت عمومی دسترسی اینترنتی، برخی کارکنان دولت همچنان می‌توانند از ChatGPT و Claude استفاده کنند؛ البته دسترسی آن‌ها فقط از طریق یک سکوی اختصاصی امکان‌پذیر است که شرکت Intric مستقر در استکهلم توسعه داده است. این سامانه به‌طور کامل روی سرورهای داخل سوئد اجرا می‌شود و از این طریق، درخواست‌های محرمانه را از دسترس ارائه‌دهندگان خدمات ابری خارجی دور نگه می‌دارد. نهادهای دولتی دیگری، از جمله سازمان مالیات سوئد، نیز پیش‌تر ممنوعیت‌های مشابهی را اجرا کرده‌اند. در همین حال، سازمان اجرای احکام وصول بدهی در حال تدوین مقررات اختصاصی خود است.

سوئد تنها دولتی نیست که در برابر استفاده از ابزارهای اینترنتی تأییدنشده در ادارات عمومی موضعی سخت‌گیرانه اتخاذ کرده است. مقام‌های سوئدی پیش‌تر نیز به‌دلیل نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی و انطباق با مقررات عمومی حفاظت از داده‌های اتحادیه اروپا (GDPR)، استفاده از ابزار هوش مصنوعی چینی DeepSeek را محدود کرده بودند. این اقدامات با ممنوعیت‌های اخیر اعمال‌شده از سوی نهادهای فدرال ایالات متحده هم‌راستا است. پارلمان اروپا نیز اوایل سال جاری میلادی رویکرد سخت‌گیرانه‌تری در پیش گرفت و قابلیت‌های هوش مصنوعی را در دستگاه‌های کاری غیرفعال کرد، زیرا نمی‌توانست از ایمنی داده‌ها اطمینان حاصل کند.