عرضه اولیه سهام آنتروپیک؛ فاجعه احتمالی هوش مصنوعی ممکن است از ظرفیت صنعت بیمه فراتر برود
در اسناد عرضه اولیه سهام آنتروپیک، سازنده مدل‌های هوش مصنوعی کلود، هشداری جدی درباره محدودیت ظرفیت صنعت بیمه دیده می‌شود: اگر محصولات این شرکت روزی به یک فاجعه واقعی منجر شوند، ممکن است بیمه‌گران نتوانند از عهده پرداخت خسارت برآیند. همین اسناد از تحقیقات کمیسیون تجارت فدرال آمریکا، تعهدات جبران خسارت بدون سقف و توافقی ۱.۵ میلیارد دلاری برای حل‌وفصل یک پرونده نقض حق نشر خبر می‌دهند که بیمه هزینه آن را به‌طور کامل پوشش نداده است.
آنتروپیک، شرکت مستقر در سان‌فرانسیسکو، روز دوشنبه فرم S-1 خود را در کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ثبت کرد. این شرکت قصد دارد سهام خود را با نماد ANT در بازار جهانی منتخب نزدک عرضه کند. آنتروپیک ثبت این اسناد را تأیید کرده است، اما هنوز تعداد سهام قابل عرضه یا دامنه قیمت آن مشخص نشده است.
بخش مربوط به عوامل خطر در این سند ۹۴ صفحه دارد و پذیره‌نویسان باید به‌ویژه یکی از هشدارهای آن را با دقت بررسی کنند. آنتروپیک می‌گوید خسارت ناشی از یک رویداد فاجعه‌بار مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است از ظرفیت یا توان تخصصی هر بیمه‌گر به‌تنهایی و حتی، به‌طور بالقوه، کل بازار بیمه فراتر برود. این شرکت بازار پوشش‌های بیمه‌ای ویژه هوش مصنوعی را بازاری نوپا توصیف می‌کند و هشدار می‌دهد که ممکن است نتواند برخی از مسئولیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی را با شرایط تجاری معقول بیمه کند؛ حتی ممکن است اساساً چنین پوششی در دسترس نباشد.
ارقام کلیدی در اسناد S-1 آنتروپیک
- درآمد شش‌ماهه منتهی به ژوئن ۲۰۲۶: ۱۶.۳ میلیارد دلار؛ در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ این رقم ۱.۲ میلیارد دلار بود.
- زیان خالص دوره: ۸۰.۷ میلیارد دلار، شامل ۷۲.۴ میلیارد دلار هزینه غیرنقدی ناشی از تغییر ارزش منصفانه.
- زیان عملیاتی: ۶۹۳ میلیون دلار.
- حجم بخش عوامل خطر: ۹۴ صفحه.
- مبلغ توافق پرونده نقض حق نشر بارتز: ۱.۵ میلیارد دلار؛ بیمه این مبلغ را به‌طور کامل پوشش نداده است.
وقتی یک اختلال، کل سبد بیمه را تحت تأثیر قرار می‌دهد
بخش بزرگی از اسناد به نوعی از ریسک می‌پردازد که قیمت‌گذاری آن برای شرکت‌های بیمه دشوار است. به گفته آنتروپیک، هرچه سامانه‌های هوش مصنوعی مسئولیت‌های بیشتری را با نظارت انسانی کمتر بر عهده بگیرند، احتمال دارد به‌طور مستقل و در مقیاسی گسترده دست به اقدامات زیان‌بار بزنند، بی‌آنکه کسی برای متوقف کردن آن‌ها مداخله کند. این وضعیت ممکن است از چند عامل ناشی شود: ناهماهنگی عملکرد سامانه با خواسته انسان‌ها، اشتباه در تعیین اهداف یا رفتارهایی که هدف آن‌ها حفظ خود سامانه است.
گستردگی استفاده از کلود، این خطر را جدی‌تر می‌کند. تا ۳۰ سپتامبر، همه شرکت‌های عضو فهرست ۱۰ شرکت برتر فورچون، بیش از نیمی از شرکت‌های فهرست فورچون ۵۰۰ و بیش از ۳۰ درصد شرکت‌های فهرست گلوبال ۲۰۰۰، در میان مشتریانی بودند که سالانه دست‌کم ۱۰۰ هزار دلار به آنتروپیک پرداخت می‌کردند. اگر مدلی با چنین دامنه نفوذی دچار اختلال شود یا علیه کسب‌وکارهایی که از آن استفاده می‌کنند به کار گرفته شود، ممکن است بخش بزرگی از سبد بیمه‌های تجاری به‌طور هم‌زمان تحت تأثیر قرار گیرد.
زنجیره تأمین نیز مسئله دیگری است. آنتروپیک برای تأمین بخش عمده توان محاسباتی موردنیاز مدل‌های خود به آمازون، گوگل و مایکروسافت وابسته است. این شرکت می‌گوید پوشش بیمه‌ای خودش ممکن است زیان‌های ناشی از توقف فعالیت در پی یک اختلال جدی را جبران نکند. مشتریانی که کلود را در عملیات روزمره خود ادغام کرده‌اند نیز می‌توانند به‌درستی بپرسند که آیا پوشش بیمه‌ای آن‌ها برای توقف فعالیت ناشی از اختلال در یک ارائه‌دهنده خدمات وابسته، در چنین شرایطی خسارت را پرداخت خواهد کرد یا خیر. بسیاری از بیمه‌نامه‌های فعلی پاسخ روشنی به این پرسش نمی‌دهند.
دانیل الچگوئرا باتله به نشریه Insurance Business گفت: «من واقعاً معتقدم که بازار جالبی برای بیمه مسئولیت هوش مصنوعی شکل خواهد گرفت؛ به‌ویژه برای کاربردهای خودمختاری که در حال حاضر شرکت‌های بیمه تقریباً به‌کلی آن‌ها را نادیده گرفته‌اند.»
در حوزه امنیت سایبری، اسناد آنتروپیک اشاره می‌کنند که مجرمان هم‌اکنون از هوش مصنوعی برای یافتن آسیب‌پذیری‌ها، نوشتن بدافزار و عبور از ابزارهای شناسایی تهدید استفاده می‌کنند. این شرکت همچنین می‌پذیرد که پوشش بیمه سایبری خودش ممکن است کافی نباشد و در نتیجه، پرداخت برخی مطالبات خسارت با تأخیر انجام شود یا اصلاً صورت نگیرد.
مسئولیت‌هایی که آنتروپیک هم‌اکنون بر عهده دارد
بخشی از تعهدات آنتروپیک از قراردادهای فعلی آن ناشی می‌شود. در چند قرارداد با شرکت‌های مستقلی که مدل‌های این شرکت را آزمایش می‌کنند، آنتروپیک موظف شده است در برابر برخی دعاوی اشخاص ثالث از این شرکت‌ها دفاع کند و خسارت‌های مربوط را جبران کند، بی‌آنکه سقفی برای مسئولیتش تعیین شده باشد. در برخی قراردادهای مشتریان نیز تعهدات مشابه و نامحدودی درباره دعاوی مالکیت فکری ناشی از خروجی مدل‌ها وجود دارد.
آنتروپیک پیش‌تر با پیامدهای ناکافی بودن پوشش بیمه‌ای مواجه شده است. این شرکت در سپتامبر ۲۰۲۵ برای حل‌وفصل دعوای گروهی بارتز درباره نقض حق نشر، با پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار موافقت کرد. دادگاه فدرال این توافق را در ماه ژوئیه تأیید کرد. آنتروپیک می‌گوید بیمه هزینه این توافق را به‌طور کامل پوشش نداده است.
فشار نهادهای ناظر
تحولات نظارتی نیز شتاب گرفته‌اند. کمیسیون تجارت فدرال آمریکا در ماه اکتبر با ارسال یک درخواست رسمی برای تحقیقات مدنی به آنتروپیک، درباره رویه‌های این شرکت در زمینه حمایت از مصرف‌کننده، حفاظت از داده‌ها و حریم خصوصی و همچنین ایمنی و امنیت محصولاتش اطلاعات خواست. این اقدام پس از آن صورت گرفت که رسانه‌ها در ماه سپتامبر، به نقل از یکی از مقام‌های ارشد کمیسیون، گزارش دادند این نهاد تحقیقات غیرعلنی درباره خطرات هوش مصنوعیِ هرچه خودمختارتر برای مصرف‌کنندگان آغاز کرده است.
ایالت‌های آمریکا نیز در حال اقدام هستند. در اسناد عرضه اولیه، به قانون ایمنی و آموزش هوش مصنوعی مسئولانه نیویورک و قانون شفافیت هوش مصنوعی پیشرفته کالیفرنیا اشاره شده است. هر دو قانون، توسعه‌دهندگان مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را ملزم می‌کنند حوادث مرتبط را گزارش دهند. آنتروپیک علناً از قانون کالیفرنیا حمایت کرده است، اما هشدار می‌دهد که گزارش‌دهی با تأخیر، ناقص یا نادرست همچنان می‌تواند مسئولیت‌های حقوقی و مخاطرات ناشی از رعایت مقررات را برای شرکت ایجاد کند.
در همین حال، آنتروپیک در دادگاه با دولت فدرال آمریکا بر سر اقداماتی که در ماه فوریه برای جلوگیری از استفاده نهادهای دولتی از فناوری این شرکت و معرفی آن به‌عنوان خطری برای زنجیره تأمین انجام شد، مقابله می‌کند. این اقدامات پس از آن صورت گرفت که آنتروپیک اجازه نداد مدل‌هایش برای نظارت گسترده بر شهروندان داخل آمریکا یا ساخت و استفاده از تسلیحات کاملاً خودمختار به کار گرفته شوند.
ریسک متفاوت برای مدیران و اعضای هیئت‌مدیره
آنتروپیک انتظار دارد هزینه‌های ناشی از تبدیل شدن به یک شرکت سهامی عام، حق بیمه مسئولیت مدیران و اعضای هیئت‌مدیره را افزایش دهد. این شرکت می‌گوید ممکن است ناچار شود پوششی با سقف تعهدات پایین‌تر بپذیرد یا برای دریافت پوششی مشابه، هزینه بسیار بیشتری بپردازد.
ساختار شرکتی آنتروپیک نیز ویژگی‌های غیرمعمولی دارد. این شرکت از نوع شرکت‌های سهامی عام با مأموریت منفعت عمومی است؛ بنابراین هیئت‌مدیره آن باید بازده سرمایه‌گذاران را در کنار مأموریت عمومی اعلام‌شده شرکت در نظر بگیرد. یک تراست مستقل با عنوان «تراست منفعت بلندمدت» که هیچ سهم مالی در کسب‌وکار ندارد، می‌تواند اکثریت اعضای هیئت‌مدیره را انتخاب کند. به همین دلیل، نزدک آنتروپیک را شرکتی تحت کنترل می‌داند.
علاوه بر این، اساسنامه شرکت تصریح می‌کند که صرفِ ناتوانی در ایجاد توازن میان منافع عمومی و سایر اهداف، هنگام تصمیم‌گیری درباره جبران خسارت مدیران و اعضای هیئت‌مدیره، به‌خودی‌خود به‌منزله سوءنیت یا نقض وظیفه وفاداری محسوب نمی‌شود. بسیاری از متن‌های استاندارد بیمه مسئولیت مدیران و اعضای هیئت‌مدیره برای شرایطی با چنین بندی تنظیم نشده‌اند.
استثناهای بیمه‌ای در آمریکا و پوشش‌های بازار لندن
از ماه ژانویه، بیمه‌گران آمریکایی می‌توانند سه الحاقیه اختیاری استاندارد ISO را که استفاده از هوش مصنوعی مولد را از پوشش خارج می‌کنند، به بیمه‌نامه‌های مسئولیت عمومی تجاری اضافه کنند. در مقابل، برخی از بیمه‌گران تخصصی بازار لندن، از جمله CFC، رویکرد متفاوتی در پیش گرفته و پوشش صریح هوش مصنوعی را در محصولات خود گنجانده‌اند. بنابراین، برای کارگزاری در آمریکا که در هر دو بازار بیمه‌نامه تهیه می‌کند، ممکن است خسارتی واحد و مرتبط با هوش مصنوعی در بیمه‌نامه مسئولیت عمومی تجاری داخلی مستثنا باشد، اما تحت پوشش بیمه‌نامه‌ای در بازار لندن قرار بگیرد.
شرکت‌های بیمه خود نیز از مشتریان این فناوری هستند. در اسناد عرضه اولیه آنتروپیک، پذیره‌نویسی بیمه به‌عنوان یکی از فعالیت‌هایی ذکر شده است که مشتریان با استفاده از کلود انجام می‌دهند. گروه بالدوین، کارگزاری مستقر در تامپا، نیز از جمله شرکت‌هایی است که در سال جاری دامنه استفاده خود از این پلتفرم را گسترش داده است.
پرسش‌هایی که باید هنگام تمدید بیمه‌نامه از مشتریان پرسید
- آیا الحاقیه استثنای هوش مصنوعی مولد ISO به بیمه‌نامه مسئولیت عمومی تجاری اضافه شده است؟ اگر چنین است، آیا بیمه‌نامه مسئولیت حرفه‌ای و خطا و قصور (E&O) یا بیمه سایبری خسارت را پوشش می‌دهد؟
- اگر ارائه‌دهنده مدل هوش مصنوعی یا میزبان ابری آن از دسترس خارج شود، آیا پوشش بیمه‌ای توقف فعالیت، خسارت ناشی از وقفه در کسب‌وکار را جبران می‌کند؟
- آیا مشتری در قراردادهای خود با عرضه‌کنندگان هوش مصنوعی یا مشتریانش، تعهدات جبران خسارت بدون سقف پذیرفته یا ارائه کرده است؟
- آیا مشتری مشمول قوانین ایالتی گزارش‌دهی حوادث هوش مصنوعی است و آیا هزینه‌های دفاع حقوقی در برابر اقدامات نهادهای ناظر تحت پوشش بیمه قرار دارد؟
- آیا متن بیمه‌نامه مسئولیت مدیران و اعضای هیئت‌مدیره با در نظر گرفتن ساختار یک شرکت سهامی عام با مأموریت منفعت عمومی یا ساختار مشابه هیئت‌مدیره تنظیم شده است؟