اوپن‌ای‌آی ادعاهای علمی هوش مصنوعی در ریاضیات و علوم رایانه را منتشر کرد
نویسنده: مارا سوگوئه | دبیر اخبار
اوپن‌ای‌آی نتایج پژوهشی تازه‌ای را که مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت در ریاضیات و علوم رایانه تولید کرده‌اند، منتشر کرده و برای ارزیابی نتیجه‌ای جداگانه در حوزه فیزیک، همکاری با پژوهشگران بیرونی را آغاز کرده است. این دستاوردها شامل ادعاهایی هستند که در صورت تأیید، می‌توانند مسائل دیرینه‌ای را در هر سه حوزه حل کنند.
این اقدام نشان‌دهنده تغییر رویکرد اوپن‌ای‌آی در انتشار دستاوردهای علمی مدل‌هایش است. این شرکت برای هر حوزه علمی روش متفاوتی در پیش گرفته و از پژوهشگران مستقل خواسته است فرایند بررسی نتایج را سازمان‌دهی کنند و یافته‌ها را توضیح دهند. شرکت‌کنندگان توافق‌نامه عدم افشای اطلاعات امضا نمی‌کنند، دستمزدی دریافت نخواهند کرد و در انتشار نتیجه‌گیری‌های مستقل خود آزاد خواهند بود.
اوپن‌ای‌آی در حوزه ریاضیات اعلام کرده است که مدل‌هایش اثباتی برای حدس هموارسازی موضعی در همه ابعاد ارائه داده‌اند. به گفته این شرکت، این نتیجه در صورت تأیید، حدس کاکیا و حدس محدودسازی اشتاین را نیز در تمام ابعاد حل خواهد کرد. این اثبات بر یک معادله دیفرانسیل با مشتقات جزئیِ کمکی و جدید تکیه دارد.
اوپن‌ای‌آی هم شرحی به زبان طبیعی از اثبات را که مدل‌هایش تولید کرده‌اند و هم صورت‌بندی رسمی آن را با استفاده از زبان اثبات‌گر لین (Lean) منتشر کرده است. این شرکت تصمیم گرفته است مطالب ریاضی را مستقیماً در دسترس عموم قرار دهد و سازمان‌دهی تلاش‌ها برای توضیح و بررسی نتیجه را به خود پژوهشگران واگذار کند.
حدس هموارسازی موضعی در حوزه تحلیل هارمونیک قرار می‌گیرد و به رفتار موج‌ها هنگام متمرکز شدن مربوط است. از پیشرفت‌های پیشین در این زمینه می‌توان به اثبات این حدس در دو بُعد مکانی در سال ۲۰۱۹ به دست لری گاث، هونگ وانگ و رویشیانگ ژانگ اشاره کرد. وانگ و جاشوا زال نیز در سال ۲۰۲۵ حدس کاکیا را در سه بُعد اثبات کردند.
علوم رایانه
اوپن‌ای‌آی در حوزه علوم رایانه اعلام کرده است که سامانه‌اش توانسته نادرستی فرضیه زمان نمایی یا ETH را اثبات کند. این فرضیه مدت‌هاست در سراسر علوم رایانه نظری مبنایی برای نتایج شرطی درباره دشواری محاسباتی مسائل بوده است؛ نتایجی که به پیچیدگی مسئله ارضاپذیری بولی و پرسش‌های مرتبط با آن وابسته‌اند.
برای بررسی این ادعا، گروهی مستقل به سرپرستی راسل ایمپاگلیا‌تزو از دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو، راماموهان پاتوری از همین دانشگاه و رایان ویلیامز از مؤسسه فناوری ماساچوست، این پژوهش را راستی‌آزمایی و تشریح خواهند کرد. اوپن‌ای‌آی همچنین متن رد این فرضیه به زبان طبیعی و صورت‌بندی رسمی آن در لین را برای بررسی عمومی منتشر کرده است.
این گروه خواستار انتشار عمومی تمام داده‌های خام مرتبط با نتیجه شده است تا جامعه پژوهشی گسترده‌تر بتواند مستقلاً آن را بررسی کند. اوپن‌ای‌آی همچنین پذیرفته است هزینه برگزاری کنفرانسی درباره پیامدهای این دستاورد برای این حوزه را تأمین کند، هرچند جزئیات بیشتری در این باره ارائه نکرده است.
فرضیه ETH نخستین بار از سوی ایمپاگلیا‌تزو، پاتوری و فرانسیس زین مطرح شد و حدود سه دهه است که در نظریه پیچیدگی محاسباتی و حوزه‌های مرتبط، از جمله نظریه گراف، پایگاه‌های داده، زیست‌شناسی محاسباتی و هندسه محاسباتی، تأثیرگذار بوده است. اگر رد این فرضیه تأیید شود، بسیاری از استدلال‌های مربوط به کران‌های پایین پیچیدگی محاسباتی که بر درست بودن آن تکیه دارند، نیازمند بازنگری خواهند بود.
بررسی یافته‌های فیزیک
اوپن‌ای‌آی اعلام کرده است که فعلاً دستاوردهای تولیدشده با هوش مصنوعی در حوزه فیزیک را منتشر نخواهد کرد. در عوض، گروهی بیرونی بررسی ادعای ارائه اثبات وجود برخی نظریه‌های میدان کوانتومی برهم‌کنشی در چهار بُعد را بر عهده خواهد گرفت. این نظریه‌ها کرومودینامیک کوانتومی و تکمیل یکپارچه‌ای از مدل استاندارد را نیز شامل می‌شوند.
دیوید گراس سرپرستی این گروه را بر عهده خواهد داشت. مایکل داگلاس، آرتور جافه، ایگور کلِبانوف و نیکیتا نکراسوف نیز در آن حضور دارند. به گفته اوپن‌ای‌آی، این پژوهش دربرگیرنده مسئله‌ای فرعی نیز هست: اثبات وجود نظریه یانگ–میلز خالص؛ مسئله‌ای که بخشی از مسئله جایزه هزاره مؤسسه ریاضیات کلی در زمینه نظریه کوانتومی یانگ–میلز به شمار می‌رود.
به گفته اوپن‌ای‌آی، مدل‌های این شرکت ابتدا اثباتی به زبان طبیعی درباره وجود نظریه یانگ–میلز تولید کردند و بعدتر اثباتی برای کرومودینامیک کوانتومی یا QCD ارائه دادند. این شرکت به دلیل حجم زیاد و پیچیدگی مطالب، انتشار آن‌ها را تا زمان تکمیل فرایند صورت‌بندی رسمی به تعویق انداخت. برخلاف رویکرد اتخاذشده در ریاضیات و علوم رایانه، گروه همکار در حوزه فیزیک تصمیم گرفته است تا هنگام آماده‌سازی شرح مستقل خود، اسناد تولیدشده به‌وسیله هوش مصنوعی را منتشر نکند.
الگوی انتشار نتایج
اوپن‌ای‌آی اعلام کرده است از کارشناسان بیرونی خواسته تا نقش راهبر گروه‌هایی را بر عهده بگیرند که هدفشان افزایش درک و شناخت پیرامون این نتایج است. این شرکت همکاری‌ها را شفاف و مستقل توصیف کرده و گفته است اعضای این گروه‌ها از جانب شرکت سخن نمی‌گویند و اوپن‌ای‌آی نیز به نمایندگی از آن‌ها صحبت نمی‌کند.
این شرکت همچنین گفته است برای کشفیاتی که مدل‌های داخلی‌اش تولید می‌کنند، به دنبال کسب اعتبار دانشگاهی نیست. در عوض، پژوهشگرانی که در این همکاری‌ها مشارکت دارند باید بابت شناختی که ایجاد می‌کنند و مقاله‌ها و دیگر مطالب توضیحی‌ای که درباره نتایج تهیه می‌کنند، مورد تقدیر قرار گیرند.
اوپن‌ای‌آی اذعان کرده است که این فرایند با ملاحظاتی همراه است. انتخاب نخستین راهبران گروه‌ها ناگزیر بر افرادی که در مراحل اولیه وارد همکاری می‌شوند تأثیر می‌گذارد و به نابرابری در دسترسی به اطلاعات می‌انجامد. این شرکت افزوده است که خواهان دریافت بازخورد درباره راه‌های گسترش مشارکت و بهبود شیوه انتشار چنین نتایجی در جوامع دانشگاهی است.
اوپن‌ای‌آی همچنین به کمک مالی جداگانه‌ای به مبلغ ۵ میلیون دلار به بنیاد سیمونز اشاره کرده است که به گفته شرکت، برای حمایت از کارگاه‌ها، کنفرانس‌ها و برنامه‌های ویژه پژوهشگرانی اختصاص خواهد یافت که یافته‌های تولیدشده با هوش مصنوعی را بررسی می‌کنند. این شرکت گفته است: «هنوز نمی‌دانیم کدام‌یک از این سه رویکرد مفیدتر خواهد بود و از دریافت بازخورد درباره آنچه مؤثر است و مواردی که می‌توانیم بهبود دهیم، استقبال می‌کنیم.»