توافق آنتروپیک با اتحادیه‌های معلمان؛ مهلت ۱۸۰روزه برای حذف داده‌های مدارس
شرکت آنتروپیک توافق‌نامه الزام‌آور «استاندارد ایمنی و حریم خصوصی هوش مصنوعی برای مدارس» را امضا کرده است؛ توافقی که با همکاری فدراسیون معلمان آمریکا (AFT) و فدراسیون متحد معلمان (UFT) تدوین شده است. این دو اتحادیه در ۱۰ نوامبر از امضای توافق خبر دادند. بر اساس این سند ۲۹صفحه‌ای، هرگاه مدرسه‌ای درخواست حذف داده‌های خود را ارائه کند، آنتروپیک موظف است آن‌ها را حداکثر ظرف ۱۸۰ روز به‌طور دائمی از سامانه‌های فعال حذف کند. نسخه‌های پشتیبان این اطلاعات نیز باید در همین بازه زمانی پاک‌سازی شوند.
این توافق همچنین استفاده از داده‌های دانش‌آموزان و معلمان برای آموزش یا بهبود هرگونه مدل هوش مصنوعی را «در هر زمان و به هر منظوری» ممنوع می‌کند؛ البته یک استثنای محدود در زمینه ایمنی در نظر گرفته شده است.
وب‌سایت K-12 Dive در ۱۰ نوامبر این توافق را گزارش کرد. بر اساس اطلاعیه AFT، این اتحادیه ۱ میلیون و ۸۷۵ هزار عضو و اتحادیه UFT نیز ۲۰۰ هزار عضو دارد. بااین‌حال، این ارقام تعداد اعضای اتحادیه‌ها را نشان می‌دهند، نه شمار افرادی را که تحت پوشش توافق قرار می‌گیرند. اتحادیه‌ها می‌گویند این توافق از طریق قراردادهای موجود آنتروپیک با مناطق آموزشی، هزاران مدرسه مقطع ابتدایی و متوسطه اول و دوم در آمریکا را شامل می‌شود. در اطلاعیه اتحادیه‌ها و متن توافق‌نامه نیز هیچ مبلغی به‌عنوان پرداخت مالی ذکر نشده است.
نکته اصلی: از نگاه ما، مهلت ۱۸۰روزه حذف اطلاعات، روشن‌ترین و ملموس‌ترین تعهد مندرج در توافق‌نامه امضاشده است. به‌محض درخواست یک مدرسه، آنتروپیک باید داده‌های آن را ظرف این مدت از سامانه‌های فعال و نسخه‌های پشتیبان حذف کند. همچنین این شرکت، به‌جز یک استثنای محدود مرتبط با ایمنی، هرگز اجازه ندارد از این اطلاعات برای آموزش مدل‌های خود استفاده کند.
آنتروپیک چه تعهداتی را پذیرفته است؟
این توافق‌نامه در قالب یک یادداشت تفاهم میان شرکت Anthropic, PBC و آکادمی ملی آموزش هوش مصنوعی تنظیم شده است. این آکادمی که در شهر نیویورک مستقر است، یک مرکز آموزش معلمان به شمار می‌رود و فدراسیون معلمان آمریکا، فدراسیون متحد معلمان، آنتروپیک، مایکروسافت و اوپن‌ای‌آی از شرکای بنیان‌گذار آن هستند. این سند ۱۰ اصل را تعیین می‌کند که نخستین مورد آن ممنوعیت آموزش مدل‌های هوش مصنوعی با استفاده از داده‌های دانش‌آموزان و معلمان است و آخرین اصل آن به «مسئولیت‌پذیری بلندمدت در قبال داده‌ها» اختصاص دارد. متن توافق تصریح می‌کند که اجرای برخی اصول و نادیده گرفتن سایر موارد، به معنای پایبندی به توافق نیست.
ممنوعیت آموزش مدل‌ها، انواع مختلف اطلاعات را در بر می‌گیرد؛ از جمله درخواست‌های کاربران، پاسخ‌های مدل، فایل‌های بارگذاری‌شده، داده‌های رفتاری و فراداده‌ها. این محدودیت شامل اطلاعاتی می‌شود که هویت افراد از آن‌ها حذف شده یا به‌صورت تجمیعی درآمده‌اند. در متن توافق تأکید شده است: «ناشناس‌سازی اطلاعات راه فراری از این ممنوعیت نیست.» این محدودیت به اطلاعاتی که پیش از امضای توافق جمع‌آوری شده‌اند نیز تسری پیدا می‌کند و حتی پس از پایان اعتبار توافق‌نامه، به‌طور نامحدود پابرجا خواهد ماند.
استثنای در نظر گرفته‌شده صرفاً اجازه استفاده از داده‌های دانش‌آموزان را برای فعالیت‌های مرتبط با ایمنی و امنیت می‌دهد؛ از جمله شناسایی خطر خودآزاری، سوءاستفاده و فریب‌دادن کودکان با اهداف بهره‌کشی (Grooming) یا حوادث امنیتی. این استثنا به معنای اجازه استفاده از داده‌ها برای بهبود یک مدل عمومی نیست. همچنین آنتروپیک موظف است در صورت درخواست، هر سال بیانیه‌ای رسمی و امضاشده از سوی یکی از مدیران ارشد خود به آکادمی ارائه کند که تأیید کند هیچ‌یک از داده‌های مشمول توافق، خارج از استثنای ایمنی، برای آموزش مدل‌ها استفاده نشده است.
مهلت‌های تعیین‌شده در توافق‌نامه
تقریباً برای تمام تعهدات این توافق‌نامه مهلت مشخصی در نظر گرفته شده است. آنتروپیک باید حداکثر ظرف ۷۲ ساعت پس از آگاهی از وقوع یا احتمال وقوع یک نقض امنیتی، موضوع را به مدرسه اطلاع دهد. این شرکت همچنین موظف است ظرف ۹۰ روز از تاریخ اجرایی‌شدن توافق، حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در آن را در اختیار هر منطقه آموزشی متقاضی قرار دهد. این شرایط می‌توانند به قراردادهای موجود آنتروپیک با مناطق آموزشی نیز اضافه شوند.
در صورت پایان همکاری، مدارس باید دست‌کم ۳۰ روز فرصت داشته باشند تا پیش از حذف اطلاعات، داده‌های خود را بدون پرداخت هزینه صادر و دریافت کنند. مدت اعتبار توافق دو سال است و تمدید آن باید به‌صورت کتبی انجام شود. آنتروپیک می‌تواند با ارائه «اخطار کتبی ۶۰روزه» از این توافق خارج شود. در مقابل، آکادمی نیز این اختیار را دارد که در صورت وقوع نقض اساسی تعهدات از سوی آنتروپیک و برطرف‌نشدن آن، مشارکت این شرکت را خاتمه دهد.
در متن توافق همچنین به گواهی‌نامه‌ها و تأییدیه‌های مستقل امنیتی اشاره شده که آنتروپیک باید آن‌ها را در اختیار داشته باشد یا برای دریافتشان اقدام کند. این موارد شامل SOC 2 Type II، استاندارد ISO 27001، استاندارد ISO 27701 و استاندارد ISO 42001 است. در مواردی که مشتری به آن نیاز داشته باشد، دریافت تأییدیه FedRAMP در سطح Moderate نیز الزامی خواهد بود.
این توافق چه کسانی را پوشش می‌دهد؟
یک الحاقیه، دامنه تعهدات را در شرایط فعلی به یک محصول محدود می‌کند. در این سند آمده است که تعهدات آنتروپیک «در حال حاضر شامل Claude for Teachers می‌شود». این محصول برای دانش‌آموزان یا افراد زیر ۱۸ سال عرضه نمی‌شود؛ بنابراین، مقرراتی که صرفاً درباره کاربران دانش‌آموز کاربرد دارند، شامل آن نخواهد شد. بااین‌حال، الحاقیه تأکید می‌کند: «تمامی حمایت‌های مربوط به داده‌های تحت پوشش، از جمله اطلاعات دانش‌آموزانی که معلمان وارد می‌کنند، به‌طور کامل اعمال می‌شوند.»
بر اساس همین الحاقیه، اگر آنتروپیک در آینده محصولی را برای دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه اول و دوم در آمریکا عرضه کند، آن محصول باید پیش از عرضه با استاندارد تعیین‌شده مطابقت داشته باشد. این الحاقیه همچنین به آنتروپیک اجازه می‌دهد خروجی‌های تجمیعی ابزار Anthropic Insights را برای «انجام و انتشار پژوهش و تحلیل درباره استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی»، از جمله کاربرد آن‌ها در آموزش، به کار گیرد.
آنتروپیک محصول Claude for Teachers را در ماه ژوئیه عرضه کرد. بر اساس اطلاعیه AFT، این محصول دسترسی رایگان به کلود را برای معلمان تأییدشده مقاطع ابتدایی و متوسطه اول و دوم در آمریکا فراهم می‌کند. در این اطلاعیه همچنین آمده است که توافق‌نامه «به‌طور خودکار شامل قراردادهای موجود آنتروپیک با مناطق آموزشی استفاده‌کننده از Claude for Teachers می‌شود».
تلاش اتحادیه‌های معلمان در چه مرحله‌ای است؟
مایکروسافت نیز در ماه سپتامبر توافق مشابهی با این دو اتحادیه امضا کرده بود که از اول نوامبر به اجرا درآمد؛ موضوعی که K-12 Dive گزارش کرده است. اتحادیه‌ها می‌گویند آنتروپیک پیش‌تر با رعایت این استاندارد موافقت کرده بود و ۱۰ نوامبر تاریخی است که این توافق به‌طور رسمی اجرایی می‌شود.
رندی وینگارتن، رئیس فدراسیون معلمان آمریکا، گفت این توافق «با پیوستن آنتروپیک به ما، یک گام دیگر به تبدیل‌شدن این استاندارد به معیار مشترک صنعت نزدیک‌تر شده است». الیزابت کلی، مسئول بخش استقرار مسئولانه محصولات در آنتروپیک، نیز اظهار کرد: «این امر تنها زمانی امکان‌پذیر است که معلمان، دانش‌آموزان و نظام‌های آموزشی به ما اعتماد داشته باشند.» مایکل مالگرو، رئیس فدراسیون متحد معلمان، هم گفت: «در حالت ایده‌آل، دولت فدرال باید وارد عمل می‌شد، اما از آنجا که چنین کاری نکرده است، اتحادیه‌های معلمان برای پاسخ‌گو نگه‌داشتن شرکت‌های هوش مصنوعی تلاش می‌کنند.»
شرکت‌های فعال در بازار آموزش، محصولات هوش مصنوعی خود را با مدل‌های قیمتی متفاوتی عرضه می‌کنند. گوگل افزونه Google AI Pro for Education را با قیمت ماهانه ۲۰ دلار برای هر کاربر ارائه می‌کند؛ موضوعی که در گزارش ۴ نوامبر ما نیز به آن اشاره شد. در مقابل، Claude for Teachers برای معلمان تأییدشده رایگان است. این توافق در شرایطی امضا شده که موضوع عرضه اولیه سهام آنتروپیک در بازار سرمایه نیز مطرح است. گزارش ما درباره فرم S-1/A این شرکت به این موضوع پرداخته است.
بررسی ساختاری توافق
از نگاه ما، دامنه این توافق محدودتر از چیزی است که ممکن است از عنوان کلی آن برداشت شود. الحاقیه، تعهدات آنتروپیک را به Claude for Teachers محدود می‌کند؛ محصولی که برای معلمان بزرگسال طراحی شده است. همچنین در این سند تصریح شده که مقررات مختص کاربران دانش‌آموز درباره این محصول اعمال نمی‌شوند.
برداشت ما این است که توافق‌نامه، استاندارد مورد نظر اتحادیه‌ها را به مجموعه‌ای از تعهدات قراردادی با مهلت‌های مشخص تبدیل کرده است: ۷۲ ساعت برای اطلاع‌رسانی درباره نقض امنیتی، ۹۰ روز برای ارائه شرایط توافق به مناطق آموزشی و ۱۸۰ روز برای حذف داده‌ها.
اصل اول توافق‌نامه امضاشده:
«در هر زمان و به هر منظوری»
سه پیامد اصلی توافق
برای مناطق آموزشی: مناطق آموزشی می‌توانند درخواست کنند حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در این توافق به قراردادهای موجودشان اضافه شود. بر اساس متن سند، آنتروپیک موظف است این شرایط را ظرف ۹۰ روز از تاریخ اجرایی‌شدن توافق در اختیار آن‌ها قرار دهد.
برای آنتروپیک: تعهدات این شرکت در حال حاضر Claude for Teachers را شامل می‌شود. بااین‌حال، طبق الحاقیه، هر محصولی که در آینده برای دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی و متوسطه اول و دوم در آمریکا عرضه شود، باید پیش از عرضه با این استاندارد مطابقت داشته باشد.
برای سایر شرکت‌های هوش مصنوعی: اکنون مایکروسافت و آنتروپیک این استاندارد را امضا کرده‌اند. اما در اطلاعیه منتشرشده، نام اوپن‌ای‌آی، که آن هم از شرکای بنیان‌گذار آکادمی است، در میان امضاکنندگان دیده نمی‌شود.
نگاه Business Engineer
این گزارش را می‌توان در چارچوب تحلیلی Business Engineer با عنوان «درون لایه مجوزدهی آنتروپیک» بررسی کرد.
در این چارچوب، درباره لایه حاکمیتی چنین آمده است: «این همان بخشی است که در آن تصمیم گرفته می‌شود چه کسانی، تحت چه شرایطی و برای چه اهدافی به هوش پیشرفته دسترسی داشته باشند.»
از نگاه ما، توافق آنتروپیک با مدارس را می‌توان نمونه‌ای از تبدیل همین لایه حاکمیتی به یک قرارداد رسمی دانست؛ قراردادی که مشخص می‌کند چه کسانی مجاز به استفاده از داده‌های دانش‌آموزان هستند، این داده‌ها را برای چه اهدافی می‌توان به کار گرفت و چه مدت می‌توان آن‌ها را نگهداری کرد. این چارچوب تحلیلی پیش از توافق حاضر تدوین شده و به مدارس یا فدراسیون معلمان آمریکا نمی‌پردازد.
چه مواردی هنوز مشخص نشده‌اند؟
اطلاعیه اتحادیه‌ها و متن توافق‌نامه مشخص نمی‌کنند که چند منطقه آموزشی یا چند معلم از Claude for Teachers استفاده می‌کنند. بنابراین، شمار افرادی که عملاً تحت پوشش این توافق قرار دارند، هنوز اعلام نشده است. همچنین در هیچ‌یک از این دو سند مشخص نشده که آیا اوپن‌ای‌آی، سومین شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی در میان شرکای بنیان‌گذار آکادمی، نیز همین استاندارد را امضا خواهد کرد یا خیر.
قرار است دو طرف ظرف ۹۰ روز از تاریخ اجرایی‌شدن توافق، کار تکمیل دو الحاقیه دیگر را نیز به پایان برسانند؛ یکی درباره ساختار و نحوه فعالیت آکادمی و دیگری درباره الزامات فنی. بااین‌حال، در نسخه منتشرشده، بخش مربوط به حروف اول نام و تاریخ امضای الحاقیه نخست خالی است.
جمع‌بندی
آنتروپیک در توافق‌نامه امضاشده با فدراسیون معلمان آمریکا و فدراسیون متحد معلمان متعهد شده است که حداکثر ظرف ۱۸۰ روز پس از درخواست مدارس، داده‌های آن‌ها را حذف کند، حوادث نقض امنیتی را ظرف ۷۲ ساعت اطلاع دهد و خارج از یک استثنای محدود مرتبط با ایمنی، هرگز از اطلاعات دانش‌آموزان و معلمان برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده نکند. این تعهدات در حال حاضر محصول Claude for Teachers را پوشش می‌دهند که ابزاری برای معلمان بزرگسال است. در اطلاعیه اتحادیه‌ها و متن توافق نیز هیچ مبلغی به‌عنوان پرداخت مالی ذکر نشده است.
یادداشتی درباره منابع: جزئیات تعهدات توافق از متن یادداشت تفاهم امضاشده‌ای استخراج شده که فدراسیون معلمان آمریکا همراه با اطلاعیه ۱۰ نوامبر منتشر کرده است. آمار اعضای اتحادیه‌ها و نقل‌قول‌ها نیز از همان اطلاعیه گرفته شده‌اند. وب‌سایت K-12 Dive نخستین رسانه‌ای بود که این توافق را گزارش کرد. تبدیل ساعت به روز در محاسبه مهلت‌ها نیز بر اساس محاسبات تحریریه انجام شده است.
منابع:
- اطلاعیه فدراسیون معلمان آمریکا: «فدراسیون معلمان آمریکا، فدراسیون متحد معلمان و آنتروپیک توافق‌نامه الزام‌آور ایمنی و حریم خصوصی هوش مصنوعی برای مدارس را امضا کردند»، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶.
- استاندارد ایمنی و حریم خصوصی هوش مصنوعی برای مدارس؛ یادداشت تفاهم امضاشده با شرکت Anthropic, PBC، منتشرشده از سوی فدراسیون معلمان آمریکا (فایل PDF).
- گزارش K-12 Dive با عنوان «آنتروپیک با اتحادیه‌های معلمان درباره حریم خصوصی هوش مصنوعی دانش‌آموزان توافق کرد»، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، منتشرشده از طریق یاهو نیوز.