دولت ترامپ برای جلوگیری از دسترسی غیرمستقیم چین به فناوری هوش مصنوعی آمریکا اقدام میکند
نویسنده: دیدی تانگ
آسوشیتدپرس
سهشنبه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۴۹ به وقت کوهستان
واشنگتن (آسوشیتدپرس) — دولت دونالد ترامپ روز دوشنبه مقررات تازهای برای محدود کردن دسترسی از راه دور به تراشهها و سرورهای پیشرفته محاسباتی آمریکا وضع کرد. این اقدام تازهترین گام واشنگتن برای محدود کردن توانایی چین در استفاده از تراشههای آمریکایی برای آموزش پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی این کشور است.
هفته گذشته، جنسن هوانگ، یکی از بنیانگذاران انویدیا، پس از افزایش حساسیتها درباره ارتباطاتش با یک مدیر چینی که پیشتر ریاست شرکت سنگاپوری مگاسپید اینترنشنال را بر عهده داشت، از سمت مدیرعاملی کنارهگیری کرد. این شرکت مظنون است که برخلاف محدودیتهای صادراتی آمریکا، تراشههای پیشرفته انویدیا را به چین منتقل کرده باشد. مگاسپید با استفاده از تراشههایی که در مراکز داده جنوب شرق آسیا، از جمله مالزی، مستقر هستند، توان پردازشی مورد نیاز شرکتهای چینی را تأمین میکند.
دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی آمریکا هنگام اعلام این مقررات که بلافاصله لازمالاجرا شد، در بیانیهای گفت: «هدف این مقررات آن است که اطمینان حاصل شود محدودیتهای موجود برای دسترسی به فناوری حساس آمریکا، از طریق ترتیبات رایانش از راه دور با استفاده از مراکز داده در کشورهای ثالث دور زده نمیشوند.»
این مقررات در همان روزی اعلام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سفر خود به آسیا را آغاز کرد؛ سفری که انتظار میرود در جریان آن برای سومین بار در سال جاری با شی جینپینگ، رهبر چین، دیدار کند. این دیدار در شرایطی انجام میشود که آتشبس تجاری دو کشور همچنان شکننده است.
بر اساس مقررات جدید، مراکز داده مستقر در خارج از آمریکا که به شرکتهایی در کشورهایی از جمله چین، روسیه، ایران و کوبا خدمات ارائه میکنند، موظفاند کاربران نهایی خود را شناسایی کنند. همچنین برای فروش تراشه به اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایلند و برزیل، الزامات صدور مجوز بیشتری در نظر گرفته شده است. در متن مقررات آمده است که این کشورها «بیش از حد معمول در معرض خطر انتقال تراشهها به مقاصد غیرمجاز» قرار دارند.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، در پکن واشنگتن را متهم کرد که بهصورت خودسرانه در همکاریهای تجاری و فناوری چین با کشورهای دیگر دخالت میکند و مانع توسعه صنایع فناوری پیشرفته این کشور میشود.
او در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «این اقدام نمونهای آشکار از اجبار اقتصادی و اعمال صلاحیت قضایی فرامرزی است و با تفاهم مشترک دو طرف مغایرت دارد.» او افزود که این اقدام حقوق شرکتهای چینی را نقض میکند و ثبات زنجیرههای تأمین جهانی را بر هم میزند.
گوئو همچنین گفت چین برای حفاظت از منافع خود اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
آمریکا فروش پیشرفتهترین تراشههای هوش مصنوعی خود به چین را ممنوع کرده است تا برتری این کشور در رقابت با پکن برای تسلط بر حوزه هوش مصنوعی حفظ شود. با این حال، بسیاری از قانونگذاران و سیاستگذاران آمریکایی معتقدند مقررات کنترل صادرات این کشور به اندازه کافی سختگیرانه نیست و خلأهایی دارد که امکان دور زدن محدودیتها را فراهم میکند. یکی از این راهها استفاده از رایانش ابری است که به چین اجازه میدهد توان پردازشی مبتنی بر فناوری آمریکایی را اجاره کند.
سال گذشته، مایکل لاولر، نماینده جمهوریخواه ایالت نیویورک در مجلس نمایندگان آمریکا، طرحی را برای گسترش محدودیتهای صادراتی این کشور و مشمول کردن دسترسی از راه دور ارائه کرد. او به کنگره گفت محدودیتهای فعلی که بر صادرات فیزیکی اعمال میشوند، دسترسی از راه دور را پوشش نمیدهند و همین مسئله به چین امکان میدهد «از طریق فضای ابری به فناوری ما دسترسی پیدا کند» و ابزار مؤثری برای دور زدن محدودیتهای صادراتی آمریکا در اختیار داشته باشد. این طرح در مجلس نمایندگان تصویب شده است.
در مجلس سنا نیز قانونگذاران به دنبال تصویب قوانین سختگیرانهتری برای جلوگیری از دسترسی چین به تراشههای پیشرفته و فناوریهای هوش مصنوعی آمریکا هستند. پیشنهادهای مطرحشده شامل طرحهایی برای دادن اختیار بررسی مجوزهای فروش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به چین به کنگره، ملزم کردن وزارت بازرگانی به ردیابی تراشههای هوش مصنوعی برای اطمینان از انتقال نیافتن آنها به مناطق غیرمجاز و وادار کردن متحدان آمریکا، از جمله هلند و ژاپن، به هماهنگ کردن محدودیتهای صادراتی خود علیه تراشهسازان چینی با مقررات واشنگتن است.
هفته گذشته، هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، با انتقادهایی روبهرو شد؛ پس از آنکه اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، گفت وزارت بازرگانی در اعمال محدودیت بر صادرات تراشههای انویدیا به شرکت مگاسپید تأخیر داشته است.
ترامپ روز دوشنبه وجود اختلافنظر میان وزارت خزانهداری و وزارت بازرگانی درباره این موضوع را تأیید کرد. او احتمال داد که لاتنیک برای جلوگیری از ایجاد یک «بحران» در روابط شکننده آمریکا و چین، اعمال محدودیتهای صادراتی را به تأخیر انداخته باشد.
ترامپ گفت: «در حال حاضر روابط بسیار خوبی با چین داریم و دیدگاه هر دو طرف را درک میکنم.»
در بیانیه مشترکی که وزارتخانههای بازرگانی و دادگستری آمریکا اواخر روز دوشنبه منتشر کردند، آمده است که وزارت بازرگانی در سال ۲۰۲۴ تحقیقاتی را درباره احتمال نقض مقررات کنترل صادرات از سوی مگاسپید آغاز کرد. پس از آن، در ماه مه ۲۰۲۵ از انویدیا خواسته شد اسناد مربوط به فروش محصولات به این شرکت را ارائه کند. طبق این بیانیه، انویدیا ماه بعد مگاسپید را در فهرست شرکتهایی قرار داد که فروش محصولات به آنها ممنوع است. همچنین مأموران وزارت بازرگانی آمریکا با همکاری نیروهای مجری قانون سنگاپور، از محل فعالیت مگاسپید بازدید کردند و از آلیس هوانگ، بازرگان چینی، بازجویی کردند. در ادامه، مسئولیت اصلی تحقیقات کیفری درباره مگاسپید به وزارت دادگستری واگذار شد.
در این بیانیه آمده است: «وزارت دادگستری و دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی با همکاری یکدیگر، در صورت وقوع هرگونه رفتار مجرمانه از سوی مگاسپید، تمام ظرفیتهای قانونی را برای برخورد با این شرکت به کار خواهند گرفت.»
هفته گذشته، دولت سنگاپور تأیید کرد که درباره مگاسپید و «اظهارات خلاف واقع احتمالی» در ارتباط با سرورهایی تحقیق کرده است که از طریق سنگاپور به مالزی صادر شدهاند، اما ممکن است «پس از آن، برخلاف اظهارنامه ثبتشده در سنگاپور، از مالزی به مقصد دیگری منتقل شده باشند».
دولت مالزی نیز هفته گذشته اعلام کرد در حال بررسی این موضوع است که آیا تراشههای واردشده به این کشور، مطابق با قوانین داخلی آن، دوباره به کشورهای دیگر صادر شدهاند یا خیر.
وزارت سرمایهگذاری، تجارت و صنعت مالزی روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد: «مالزی از سرمایهگذاری در مراکز داده و فناوری استقبال میکند، اما اجازه نخواهد داد از این کشور برای دور زدن محدودیتهای صادراتی استفاده شود.»
