بلکراک، ونگارد و فیدلیتی در صدر نخستین شاخص هوش مصنوعی شرکتهای مدیریت دارایی

معیار جدیدی که بهصورت مستقل تهیه شده، از افزایش فاصله میان شرکتهای پیشرو و عقبمانده در زمینه هوش مصنوعی، در میان ۳۰ شرکت بزرگ سرمایهگذاری جهان حکایت دارد.
بلکراک، ونگارد و فیدلیتی در نخستین رتبهبندی مستقل بلوغ هوش مصنوعی در صنعت مدیریت دارایی، سه جایگاه نخست را به دست آوردهاند. گزارش جدید نشان میدهد این صنعت بهسرعت به دو گروه تقسیم میشود: شرکتهایی که با جدیت هوش مصنوعی را در بخشهای مختلف کسبوکار خود به کار میگیرند و شرکتهایی که از این روند عقب ماندهاند.
مؤسسه ارزیابی هوش مصنوعی Evident، نخستین شاخص هوش مصنوعی خود در صنعت مدیریت دارایی را در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد. در این گزارش، ۳۰ شرکت بزرگ سرمایهگذاری جهان بر اساس چهار محور نیروی انسانی متخصص، نوآوری، رهبری و شفافیت ارزیابی شدهاند. نتایج نشان میدهد فاصله شرکتها بهسرعت در حال افزایش است؛ بهطوریکه ۹ شرکت، با وجود تشکیل تنها ۳۰ درصد از مجموعه شرکتهای بررسیشده، ۴۵ درصد از مجموع ۳۲۰ مورد کاربرد هوش مصنوعی را که بهصورت عمومی اعلام شدهاند، به خود اختصاص دادهاند.
الکساندرا موساویزاده، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل مشترک Evident، گفت: «نخستین شاخص هوش مصنوعی Evident در صنعت مدیریت دارایی نشان میدهد شرکتهای پیشرو آمادهاند فاصله خود را با سایر فعالان این حوزه بیشتر کنند. به همین دلیل، سنجش و مقایسه میزان پیشرفت آنها بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. با تبدیل شدن هوش مصنوعی به بخشی از خود محصولات سرمایهگذاری، شرکتها مسیرهای متفاوتی را برای پیوند دادن قابلیتهای هوشمند با راهبردهای سرمایهگذاری خود دنبال میکنند.»
یافتههای این گزارش برای مشاوران مالی که مدیران صندوقها، سبدهای سرمایهگذاری الگو و پلتفرمهای متولی نگهداری دارایی را ارزیابی میکنند، پیامدهای مهمی دارد؛ بهویژه اکنون که افزایش بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی به عاملی مؤثر در تعیین قدرت قیمتگذاری و نحوه ارائه خدمات در این صنعت تبدیل میشود.
پلتفرمها پیشتاز میشوند
بلکراک رتبه نخست را در مجموع ارزیابیها کسب کرده و تنها شرکتی است که در هر چهار محور شاخص، در میان سه رتبه برتر قرار گرفته است.
بر اساس گزارش، پلتفرم اختصاصی هوش مصنوعی عاملی این شرکت با نام Asimov، متن مذاکرات مربوط به اعلام درآمد شرکتها و یادداشتهای پژوهشی را تحلیل میکند و با استفاده از بیش از هزار سیگنال آلفا، از تدوین راهبردهای سرمایهگذاری در صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF)، صندوقهای سرمایهگذاری مشترک و صندوقهای پوشش ریسک پشتیبانی میکند.
ونگارد در جایگاه دوم قرار گرفت و در محور رهبری هوش مصنوعی رتبه نخست را کسب کرد. این شرکت همچنین بیش از هر شرکت دیگری موارد استفاده از هوش مصنوعی را بهصورت عمومی اعلام کرده است. ونگارد قابلیتهای شبیهسازی گستردهای ایجاد کرده تا پیش از عرضه ابزارهای هوش مصنوعی به مشتریان، دقت آنها را ارزیابی و نقاط ضعف و سناریوهای احتمالی شکست را شناسایی کند.
فیدلیتی نیز به لطف عملکرد قوی در شاخصهای نیروی انسانی متخصص و نوآوری، رتبه سوم را به دست آورد. این شرکت بهتنهایی ۳۴ درصد از کل نیروی انسانی متخصص هوش مصنوعی، ۴۳ درصد از خروجی پژوهشی این حوزه و ۷۸ درصد از اختراعات ثبتشده مرتبط با هوش مصنوعی در میان ۳۰ شرکت بررسیشده را در اختیار دارد.
Evident بخشی از برتری این کسبوکارهای پلتفرممحور را ناشی از ساختار فعالیت آنها میداند. مدل اقتصادی مبتنی بر هزینه پایین و حجم بالای فعالیت، افزایش بهرهوری را به ضرورتی رقابتی تبدیل میکند. از سوی دیگر، محصولات استاندارد و فرایندهای کاری مبتنی بر قواعد مشخص، ظرفیت بالایی برای خودکارسازی دارند. یک کاربرد هوش مصنوعی میتواند همزمان در میان هزاران کارمند و میلیونها تعامل با مشتریان به کار گرفته شود و بازدهی فزایندهای ایجاد کند؛ مزیتی که تکرار آن برای شرکتهای کوچک و تخصصی یا شرکتهای فعال در مدیریت سرمایهگذاری فعال دشوارتر است.
دو صندوق پوشش ریسک Bridgewater Associates و Man Group نیز بهترتیب رتبههای چهارم و پنجم را کسب کردند. این دو شرکت بهجای محدود کردن هوش مصنوعی به فعالیتهای عملیاتی، آن را عمیقتر وارد فرایندهای اصلی سرمایهگذاری خود کردهاند. صندوق کلان AIA متعلق به Bridgewater با دارایی ۴.۵ میلیارد دلار، از یادگیری ماشینی برای تولید، آزمایش و ارزیابی مستقیم ایدههای سرمایهگذاری استفاده میکند. Man Group نیز در حال بهکارگیری عاملهای هوش مصنوعی برای تدوین و آزمایش فرضیههای معاملاتی در مراحل اولیه فرایند پژوهش خود است.
پیوند دادن هوش مصنوعی به بازده سرمایهگذاری
برای مشاوران مالی و مشتریان آنها، یکی از مهمترین یافتههای گزارش این است که با وجود گسترش موارد استفاده از هوش مصنوعی، همچنان نمیتوان بازده مالی حاصل از بهکارگیری این فناوری را در سطح کل شرکتها بهسادگی ارزیابی کرد.
از میان ۳۰ شرکت مدیریت دارایی حاضر در شاخص، تنها سه شرکت، یعنی AllianceBernstein، گروه Carlyle و ونگارد، بازده پیشبینیشده یا تحققیافته فعالیتهای هوش مصنوعی خود را بهصورت عمومی اعلام کردهاند. گروه Carlyle از تحقق ۴۷۰ میلیون دلار بازده مالی خبر داده و ونگارد نیز رقم ۴۵۰ میلیون دلار را گزارش کرده است. این در حالی است که بیش از یکچهارم بانکهای بررسیشده در شاخص مشابه Evident برای صنعت بانکداری، نتایج مالی حاصل از بهکارگیری هوش مصنوعی را اعلام کردهاند.
توزیع و عرضه محصولات، حوزهای است که هوش مصنوعی در آن بیشترین اثر تجاری قابلاندازهگیری را ایجاد کرده است. طبق گزارش، Franklin Templeton در مناطقی که مرکز هوشمندی مبتنی بر هوش مصنوعی خود با نام Intelligence Hub را راهاندازی کرده، از افزایش ۱۱ درصدی فروش و رشد ۲۵ درصدی ارتباط با مشتریان خبر داده است. کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه توزیع، با سهم ۶۲ درصدی، بیشترین میزان از نتایج گزارششده را در میان بخشهای مختلف کسبوکار به خود اختصاص دادهاند.
جک مککی، مدیر بخش مدیریت دارایی در Evident، گفت: «برای شرکتهای مدیریت دارایی، اثبات ارزش هوش مصنوعی در حوزههایی آسانتر است که این فناوری فاصله بیشتری با تصمیمگیریهای سرمایهگذاری دارد؛ اما هرچه به بخشهایی نزدیکتر میشود که بیشترین اهمیت را دارند، اثبات ارزش آن دشوارتر میشود. با نفوذ عمیقتر هوش مصنوعی به فرایندهای سرمایهگذاری، مشتریان، سرمایهگذاران و نهادهای ناظر همگی انتظار خواهند داشت شواهد شفافی از نتایج واقعی این فناوری ارائه شود.»
این تحولات چه معنایی برای مشاوران مالی دارد؟
برای مشاوران مالی مستقل که روابط کاری با شرکتهای مدیریت دارایی را ارزیابی میکنند، این شاخص پرسشهایی فراتر از بررسی عملکرد صندوقها مطرح میکند. با ادغام هوش مصنوعی در پژوهش، مدیریت ریسک و خدمات مشتریان، شرکتهایی که قابلیتهای پیشرفتهتری در این حوزه دارند، ممکن است در نهایت از مزیتی ساختاری برخوردار شوند؛ مزیتی که در کیفیت و سرعت اطلاعات ارائهشده به شرکای توزیع محصولات مالی نمود پیدا میکند.
شرکتهای مدیریت دارایی بهتدریج عاملهای هوش مصنوعی را نه ابزارهایی آزمایشی، بلکه زیرساختهایی بلندمدت برای فعالیتهای عملیاتی خود در نظر میگیرند. بر اساس نظرسنجی فوریه ۲۰۲۶ یک گروه پژوهشی فعال در صنعت که InvestmentNews به آن استناد کرده است، ۷۸ درصد مدیران حوزه مدیریت دارایی و سرمایهگذاری خصوصی گفتهاند که حتی در صورت وخیمتر شدن شرایط اقتصادی نیز هوش مصنوعی یکی از اولویتهای اصلی سرمایهگذاری آنها باقی خواهد ماند.
برای مشاورانی که سبدهای سرمایهگذاری الگو طراحی میکنند یا روابط خود با پلتفرمهای مالی را مورد ارزیابی قرار میدهند، شناخت شرکتهایی که واقعاً از توانمندی عمیق در زمینه هوش مصنوعی برخوردارند و شرکتهایی که هنوز در مرحله آزمایش این فناوری قرار دارند، به بخشی از فرایند بررسی و ارزیابی دقیق تبدیل شده است.
گزارش Rising Stars 2026 نشریه InvestmentNews که برترین مدیران ثروت و مشاوران مالی زیر ۴۰ سال در آمریکا را معرفی کرده است، نشان میدهد ۶۸ درصد مشاوران جوان معتقدند ایجاد و حفظ اعتماد بلندمدت مشتریان همچنان به تعامل انسانی نیاز دارد. این یافته یادآوری میکند که حتی با پیشرفت قابلیتهای هوش مصنوعی در سطح شرکتهای مدیریت دارایی، رابطه میان مشاور و مشتری همچنان عاملی اساسی باقی میماند.
