آیا درباره هوش مصنوعی پرسشهای اشتباهی مطرح میکنیم؟
آنقدر در حوزه بازاریابی فعالیت کردهام که روزگاری را به یاد دارم که داشتن یک وبسایت، اقدامی نوآورانه به شمار میرفت. پس از آن، شبکههای اجتماعی، بازاریابی موبایلی، تبلیغات برنامهریزیشده و موج بیپایانی از فناوریهایی از راه رسیدند که هرکدام وعده میدادند همهچیز را متحول کنند. بعضی از آنها واقعاً چنین کردند، برخی دیگر نه و تعدادی هم صرفاً داشبوردهای بیشتری در اختیارمان گذاشتند تا به آنها خیره شویم. اما هوش مصنوعی متفاوت به نظر میرسد.
در کنفرانس MAICON، کوین روز، روزنامهنگار و نویسنده، سخنرانی تأملبرانگیزی با عنوان «چگونه هوش عمومی مصنوعی را احساس کنیم» (How to Feel the AGI) ارائه کرد. او در این سخنرانی از گزارشهای خود و کتابش با عنوان «وقایعنگاری هوش عمومی مصنوعی» (The AGI Chronicles) بهره گرفت. هنوز کتابش را نخواندهام، اما سخنرانی او مطالب زیادی برای فکر کردن در اختیارم گذاشت.
بهطور مشخص، این پرسش برایم مطرح شد: آیا درباره هوش مصنوعی پرسشهای درستی مطرح میکنیم یا همچنان بیش از حد محدود فکر میکنیم؟
از هوش مصنوعی استفاده میکنیم؛ اما آیا واقعاً آن را درک کردهایم؟
روز مفهوم «احساس کردن هوش عمومی مصنوعی» را مطرح کرد؛ یعنی درک ابعاد و سرعت تحول هوش مصنوعی و تطبیق شیوه تفکر، کار و برنامهریزی با این تحولات. AGI مخفف عبارت هوش عمومی مصنوعی (Artificial General Intelligence) است. به زبان ساده، منظور از آن نوعی هوش مصنوعی است که بتواند طیف گستردهای از وظایف فکری را در سطح توانایی انسان یا فراتر از آن انجام دهد.
به گفته روز، افرادی که بیشترین ارتباط را با توسعه این فناوریها دارند، صرفاً در انتظار تغییرات آینده نیستند؛ آنها از همین حالا زندگی و کسبوکار خود را بر اساس این تحولات سازماندهی میکنند. این نکته توجه مرا به خود جلب کرد.
ما در صنعت قطعات و خدمات پس از فروش خودرو، به سازگاری با شرایط جدید عادت داریم. اختلال در زنجیره تأمین؟ از عهده مدیریت آن برآمدهایم. تغییر رفتار مصرفکنندگان؟ آن را زیر نظر داریم. تجارت الکترونیک، فناوریهای در حال تحول خودرو و تغییر الگوهای توزیع؟ سالهاست که با این تحولات دستوپنجه نرم میکنیم. اما هوش مصنوعی صرفاً پیچ دیگری در مسیر نیست؛ این فناوری ظرفیت آن را دارد که خود خودرو، راننده و مقصد را تغییر دهد. البته منظورم خودروهای خودران نیست.
یکی از نکاتی که روز مطرح کرد و بهشدت در ذهنم ماند، این بود که بیشتر مردم هنوز از هوش مصنوعی بسیار پیشرفته، در حد یک موتور جستوجوی ساده و پیشرفتهتر استفاده میکنند. همه ما از آن برای ویرایش یک ایمیل، خلاصهسازی یک جلسه یا تولید چند ایده کمک گرفتهایم. آیا این کاربردها مفیدند؟ قطعاً. اما آیا تحولآفرین هستند؟ نه دقیقاً. فرصت واقعی این نیست که صرفاً از هوش مصنوعی بخواهیم کارهایی را که همین حالا انجام میدهیم، سریعتر انجام دهد؛ بلکه باید تصور خود را از آنچه امکانپذیر است، از نو بسازیم. بیایید ببینیم این رویکرد برای صنعت قطعات و خدمات پس از فروش خودرو چه معنایی میتواند داشته باشد.
چه میشد اگر میتوانستیم نیازهای جدید مشتریان را پیش از آنکه در گزارشهای فروش آشکار شوند، شناسایی کنیم؟ اگر میتوانستیم رفتار خرید، دادههای خودرو، شرایط بازار و اطلاعات مربوط به مخاطبان را به یکدیگر پیوند دهیم و تجربههای معنادارتری برای مشتریان بسازیم، چه اتفاقی میافتاد؟ اگر تیمهای فروش و بازاریابی زمان کمتری را صرف جمعآوری اطلاعات میکردند و فرصت بیشتری برای اقدام بر اساس آن اطلاعات داشتند، چطور؟
این پرسشها به معنای آن نیست که هوش مصنوعی قرار است از فردا بهطور معجزهآسا همه چالشهای کسبوکار را حل کند. بااینحال، خوشحالم که همکارانم در شرکت بابکاک مدیا (Babcox Media) امروز دقیقاً چنین پرسشهایی را مطرح میکنند. زیرا میدانیم مزیت رقابتی از صرف دسترسی داشتن به هوش مصنوعی به دست نمیآید؛ آنچه اهمیت دارد، دانستن چگونگی استفاده از این فناوری است.
همیشه میدانستهایم که شناخت مخاطبان، اساس بازاریابی مؤثر است. در واقع، کل فعالیت رسانههای کسبوکار با کسبوکار (B2B) بر همین اصل استوار است. آنچه اکنون تغییر میکند، توانایی ما برای تبدیل اطلاعات به بینش و سپس تبدیل این بینش به اقدام است. هوش مصنوعی فرصتهایی فراهم میکند تا دادههای موجود در سامانهها، بخشها و پلتفرمهای مختلف را به شیوههایی به یکدیگر متصل کنیم که پیش از این بیش از حد پیچیده، پرهزینه یا زمانبر بودند. برای صنعتی مانند بازار قطعات و خدمات پس از فروش خودرو که هم سرشار از اطلاعات است و هم روابط تجاری در آن نقشی محوری دارند، این تحول هیجانانگیز است.
البته یک نکته مهم وجود دارد: هوش مصنوعی بهخودیخود دادههای نامناسب را به دادههای باکیفیت تبدیل نمیکند و قطعاً جایگزین قضاوت صحیح در کسبوکار هم نمیشود. ارزش واقعی زمانی ایجاد میشود که دادههای باکیفیت، تخصص صنعتی، خلاقیت و فناوری را در کنار یکدیگر قرار دهیم تا تصمیمهای هوشمندانهتری بگیریم و تجربههای مرتبطتر و متناسبتری برای مخاطبان فراهم کنیم.
در کنار تمام هیجانی که پیرامون هوش مصنوعی وجود دارد، روز به خطرات آن نیز پرداخت؛ از جمله چالشهای کنترل سامانههایی که بهتدریج خودمختاری بیشتری پیدا میکنند. پیام او صرفاً دعوت به استقبال از این فناوری نبود، بلکه تأکید داشت باید مسئولیت خود را در شکل دادن به نحوه استفاده از آن بپذیریم. من کاملاً با این دیدگاه موافقم. فناوری ابزاری توانمندساز است. میتواند به ما کمک کند مخاطبان را بهتر بشناسیم، فرصتها را شناسایی کنیم، بهرهوری را افزایش دهیم و به نتایج بهتری برسیم. اما جایگزین روابط انسانی، اعتماد، خلاقیت، کیفیت یا پاسخگویی نمیشود. در بازار قطعات و خدمات پس از فروش خودرو که روابط و اعتبار اهمیت بسیار زیادی دارند، این ویژگیها انتخابی و اختیاری نیستند؛ بلکه مزیت رقابتی ما محسوب میشوند.
هدف نباید حذف انسانها از فرایندها باشد. هدف باید این باشد که اطلاعات بهتر، توانمندیهای بیشتر و زمان کافی را در اختیار افراد مستعد قرار دهیم تا بتوانند بر کارهایی تمرکز کنند که واقعاً به پیشرفت کسبوکار کمک میکنند.
روز سخنرانی خود را با یادآوری نکتهای به پایان رساند که برای من بسیار تأملبرانگیز بود: ما صرفاً تماشاگران منفعل تغییرات فناوری نیستیم، بلکه در شکل دادن به آنچه در آینده رخ خواهد داد، نقش داریم. این تفاوت بسیار مهمی است.
صنعت قطعات و خدمات پس از فروش خودرو هیچگاه از نوآوری، تابآوری یا روحیه کارآفرینی بیبهره نبوده است. ما حل مسئله را بلدیم، میدانیم چگونه خود را با شرایط جدید تطبیق دهیم و بهخوبی آگاهیم که درجا زدن بهندرت به موفقیت منجر میشود. هوش مصنوعی فرصت دیگری است تا از همین توانمندیها بهره بگیریم.
ما در بابکاک مدیا با کنجکاوی، هدفمندی و احترام جدی به بینش انسانی به استقبال این تحول میرویم. تلاش میکنیم نگاه متفاوتی به چگونگی همکاری دادهها، فناوری و خلاقیت داشته باشیم تا بتوانیم نتایج معنادار و ارزشمندی برای کسبوکارها ایجاد کنیم. در این مسیر نیز همچنان در حال یادگیری هستیم. شاید مهمترین پرسش این نباشد که «هوش مصنوعی چه کاری میتواند برای ما انجام دهد؟» بلکه این باشد: «اگر دیگر خود را به روشهایی که همیشه به کار گرفتهایم محدود نکنیم، به چه دستاوردهایی میتوانیم برسیم؟»
اگر شما هم درباره تأثیر این تحولات بر کسبوکار خود، مشتریانتان یا صنعت ما فکر میکنید، خوشحال میشوم دیدگاههایمان را با یکدیگر در میان بگذاریم.
