هکرها با استفاده از ابزار هوش مصنوعی ARTEX، که افبیآی درباره آن هشدار داده بود، سامانههای کارکنان کمیسیون اروپا را از کار انداختند

کمیسیون اروپا روز پنجشنبه تأیید کرد که یک کارزار سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی، بیش از ۱۰ روز سامانههای داخلی کارکنان این نهاد را مختل کرده است. در پی این حمله، سامانههای پرداخت حقوق، ثبت درخواست مرخصی و بازپرداخت هزینههای درمانی از دسترس خارج شدند و مقامهای ارشد ناچار به واکنش اضطراری شدند.
توماس رنیه، سخنگوی کمیسیون اروپا، گفت این حمله در ۲۲ اکتبر شناسایی شده است. به گفته او، بازرسان تاکنون شواهدی از نقض دادهها در مقیاس گسترده و تأثیر آن بر مجموعه کارکنان پیدا نکردهاند و مهاجمان نیز درخواست باج نکردهاند. رنیه از اظهارنظر درباره هویت عاملان حمله خودداری کرد.
بر اساس گزارش سرویس امنیت سایبری اتحادیه اروپا (CERT-EU)، مهاجمان از ARTEX استفاده کردهاند؛ چارچوبی برای هک مبتنی بر هوش مصنوعی که بهصورت عمومی در دسترس است. این موضوع را پولیتیکو گزارش کرد؛ رسانهای که نخستین بار خبر این حمله را منتشر ساخت.
حمله چه سامانههایی را مختل کرد؟
سامانه Sysper، بستر منابع انسانی کمیسیون اروپا برای مشاهده فیش حقوقی، ثبت درخواست مرخصی و مدیریت برگههای ثبت ساعات کاری، و همچنین سامانه MyPMO برای بازپرداخت هزینههای درمانی، در بخش عمدهای از دوره اختلال از دسترس خارج بودند. این دو سامانه در اوایل هفته جاری دوباره فعال شدند. بااینحال، Sysper روز چهارشنبه برای مدت کوتاهی بار دیگر از کار افتاد و خدمات ترجمه نیز روز سهشنبه مختل شد.
اداره فناوری اطلاعات کمیسیون، موسوم به DG DIGIT، در حال ارزیابی خسارتهای ناشی از حمله است. دو مقام اتحادیه اروپا به یورونیوز گفتند که هم CERT-EU و هم ناظر حفاظت از دادههای اروپا در جریان این حادثه قرار گرفتهاند. سامانههای آسیبدیده حاوی اطلاعاتی مانند نام کارکنان، گروه حقوقی، نشانی محل سکونت و اطلاعات تماس آنها هستند؛ دادههایی که میتوانند برای طراحی حملات هدفمند علیه کارکنان مشخص مورد استفاده قرار گیرند.
به گزارش پولیتیکو، بر اساس یک ایمیل داخلی افشاشده، کمیسیون اروپا در اوایل همین ماه، عالیترین نهاد داخلی مدیریت بحران خود، یعنی هیئت مدیریت سازمانی (Corporate Management Board)، را برای برگزاری جلسهای اضطراری درباره این حوادث تشکیل داد. هنا ویرکونن، کمیسر امور فناوری، نیز روز چهارشنبه همکاران خود در کمیسیون را در جریان اقدامات انجامشده برای مقابله با حمله قرار داد.
ابزاری مبتنی بر هوش مصنوعی که واشنگتن و بروکسل درباره آن هشدار داده بودند
ARTEX یک چارچوب متنباز است که با استفاده از مدلهای زبانی بزرگ، مراحل مختلف نفوذ سایبری را بهصورت خودکار انجام میدهد؛ از شناسایی و بررسی اولیه اهداف گرفته تا سرقت دادهها.
اداره تحقیقات فدرال آمریکا (افبیآی) در هشدار امنیتی منتشرشده در ۱۳ نوامبر اعلام کرد که مجرمان سایبری و گروههای همسو با دولتها دستکم از ماه اوت از این ابزار برای حمله به اهدافی در بخشهای مالی، دولتی، فناوری، دفاعی، انرژی، بهداشت و درمان و مخابرات استفاده کردهاند. بر اساس این هشدار، در برخی موارد مهاجمان توانستهاند در کمتر از سه ساعت به سطح دسترسی ممتاز در سامانههای هدف دست پیدا کنند.
توسعهدهنده ARTEX در ماه ژوئیه این ابزار را در وبسایت اشتراکگذاری کد گیتهاب منتشر کرد، اما پس از انتشار گزارشهایی درباره سوءاستفاده از آن، در ماه اکتبر نسخه اصلی را از دسترس خارج ساخت. بااینحال، نسخههایی که اعضای جامعه کاربران از آن نگهداری کردهاند و همچنین نسخه تجاری این ابزار با نام ARTEX PRO همچنان در دسترس هستند.
افبیآی با استناد به یک پژوهش اعلام کرد که تا اوایل نوامبر، بیش از ۱۶۰۰ کنسول ARTEX در اینترنت عمومی قابل دسترسی بودهاند. کمیسیون اروپا این کارزار سایبری را در ۲۲ اکتبر شناسایی کرد و در ۱۹ نوامبر، یعنی شش روز پس از انتشار هشدار افبیآی، جزئیات آن را علنی ساخت.
شان ویلیامز، مدیر ارشد شرکت امنیت سایبری SentinelOne، در گفتوگو با د رکورد گفت نگرانی اصلی صرفاً خود این ابزار نیست، بلکه گسترش دسترسی مهاجمان به سامانههای هوش مصنوعی است. به گفته او، این فناوریها اکنون به مهاجمان امکان میدهند آسیبپذیریها را «سریعتر، مؤثرتر، ارزانتر و با مهارت کمتری نسبت به هر زمان دیگری» شناسایی و مورد سوءاستفاده قرار دهند.
کمیسیون اروپا پیش از این نیز هدف حملات سایبری قرار گرفته بود. به گزارش یورونیوز، در ماه مارس مهاجمان حدود ۹۱٫۷ گیگابایت داده، از جمله اطلاعات شخصی و محتوای ایمیلها، را از زیرساخت ابری میزبان وبسایتهای Europa.eu سرقت کردند. همچنین، نفوذی که در ماه ژانویه به سامانههای دستگاههای همراه کمیسیون صورت گرفت، ممکن است به افشای نام و شماره تلفن کارکنان منجر شده باشد.
رنیه گفت تحقیقات همچنان ادامه دارد و کمیسیون اروپا با مشخص شدن نتایج، اقدامات لازم را انجام خواهد داد. بااینحال، هنوز مشخص نیست که مهاجمان توانستهاند به اطلاعات کارکنان دسترسی پیدا کنند یا خیر.
منابع
- مرکز رسیدگی به شکایتهای جرایم اینترنتی افبیآی، «بررسی تهدیدهای چارچوب خودکار آزمون نفوذ ARTEX»، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶.
- پولیتیکو، جراردو فورتونا با همکاری مکس گریرا، «حمله سایبری به کمیسیون اروپا»، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
- رویترز، سودیپ کارگوپتا، «کمیسیون اروپا تأیید کرد با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی هدف حمله سایبری قرار گرفته است»، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
- یورونیوز، لوکا برتوزی، «حمله سایبری گسترده به کمیسیون اروپا؛ احتمال نشت دادهها همچنان نامشخص است»، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
- د رکورد، الکساندر مارتین، «کمیسیون اروپا حمله سایبری را تأیید کرد و گفت هکرها از ابزار هوش مصنوعی استفاده کردهاند»، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
