عبدالرحمن الفوزان، مهندس OpenAI که در آمریکا به اتهام کارگذاری دستگاه شنود در دفتر بازداشت شد، کیست؟
عبدالرحمن الفوزان، مدیر ارشد پیشین مهندسی OpenAI، در سان‌فرانسیسکو بازداشت شده است؛ اقدامی که پس از مطرح شدن اتهام کارگذاری یک دستگاه ضبط مخفی در اتاق کنفرانس مدیران این شرکت انجام شد. OpenAI اعلام کرده است که هیچ نشانه‌ای مبنی بر دسترسی یا انتقال غیرمجاز وزن مدل‌ها، کد منبع یا داده‌های مشتریان توسط او پیدا نشده است.
مقام‌های فدرال آمریکا یک مدیر پیشین مهندسی OpenAI را پس از تحقیقات اطلاعاتی درباره جاسوسی شرکتی و شنود غیرقانونی در دفتر مرکزی این شرکت هوش مصنوعی بازداشت کرده‌اند.
وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) با انتشار کیفرخواست کیفری، عبدالرحمن الفوزان، ۳۵ ساله و شهروند عربستان سعودی، را به استفاده یا تلاش برای استفاده از تجهیزات الکترونیکی به منظور رهگیری ارتباطات صوتی متهم کرده است.
به گفته مقام‌های انتظامی، الفوزان یک دستگاه ضبط مخفی، رمزگذاری‌شده و پنهان را در اتاق کنفرانس مدیران در دفتر OpenAI در سان‌فرانسیسکو قرار داده بود تا مکالمات حساس درباره پژوهش‌های ابرهوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی این شرکت را رهگیری کند.
چه اتفاقی افتاد؟
بر اساس اسناد دادگاه که دادستان‌های فدرال منتشر کرده‌اند، این رخداد امنیتی در فاصله اواخر سپتامبر تا اوایل اکتبر اتفاق افتاده است.
حدود ۲۸ سپتامبر، یک دستگاه الکترونیکی به اندازه انگشت شست که قابلیت ضبط صدای با وضوح بالا و تصویربرداری داشت، به‌طور مخفیانه در اتاق کنفرانس مدیران در مقر OpenAI در سان‌فرانسیسکو قرار داده شد.
برای پنهان کردن دستگاه، آن را در دستمال توالت پیچیده و در نزدیکی یک درگاه USB نصب کرده بودند.
در ۳۰ سپتامبر، کارکنان داخلی OpenAI این سخت‌افزار غیرمجاز را پیدا کردند. بررسی فنی اولیه نشان داد داده‌های ذخیره‌شده روی حافظه دستگاه به‌شدت رمزگذاری شده است.
تیم‌های امنیتی OpenAI بلافاصله تحقیقات داخلی را آغاز کردند و با استفاده از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی خود در کنار ابزارهای جرم‌شناسی دیجیتال، منشأ دستگاه، ردپاهای عملیاتی و مظنونان احتمالی را بررسی کردند.
بازبینی تصاویر دوربین‌های مداربسته داخلی نشان داد الفوزان چندین بار وارد اتاق کنفرانس مدیران شده بود؛ با وجود اینکه مجوز دسترسی یا برنامه‌ای برای حضور در این فضا نداشت.
تصاویر ویدئویی نشان دادند که الفوزان در ۵ اکتبر برای برداشتن دستگاه ضبط دوباره به این اتاق بازگشته است.
در جریان بررسی بخش‌های مجاور شرکت، مأموران یک کیف شخصی متعلق به الفوزان را ضبط کردند که در آن کیف پول شخصی او و یک دستگاه ضبط مخفی دوم، تقریباً مشابه دستگاه نخست، قرار داشت.
FBI چه گفته است؟
پس از آنکه OpenAI شناسایی اولیه جرم‌شناسی دیجیتال را تکمیل کرد، موضوع به اداره تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) اطلاع داده شد.
کاش پاتل، مدیر FBI، در بیانیه‌ای رسمی پس از بازداشت، بر جدیت این رخنه امنیتی تأکید کرد و گفت: «عبدالرحمن الفوزان ظاهراً یک دستگاه ضبط مخفی را در اتاق کنفرانس مدیران کارفرمای خود پنهان کرده تا به‌طور مخفیانه ارتباطات حساس درباره فناوری ابرهوش این شرکت را ضبط کند.»
در جریان بررسی دستگاه‌ها و حساب‌های دیجیتال مرتبط با مظنون، مأموران شواهد نگران‌کننده‌ای درباره برنامه‌ریزی عملیاتی پشت این تلاش برای نصب دستگاه شنود کشف کردند.
یک نمونه چت‌بات هوش مصنوعی مرتبط با همسر الفوزان، چندین سابقه پرس‌وجو و درخواست را نشان داد که به‌طور مشخص درباره ساخت، مونتاژ و نصب مخفیانه تجهیزات نظارت صوتی-تصویری در محیط‌های اداری شرکت‌ها سؤال کرده بود.
در ۹ اکتبر، مأموران FBI الفوزان را به‌طور رسمی در سان‌فرانسیسکو بازداشت کردند. او بلافاصله از سمت خود در OpenAI اخراج شد.
عبدالرحمن الفوزان کیست؟
عبدالرحمن الفوزان، مهندس نرم‌افزار ۳۵ ساله و شهروند عربستان سعودی است. او در ژوئیه ۲۰۲۵ به‌عنوان مدیر ارشد مهندسی به OpenAI پیوست و روی زیرساخت‌های فنی اصلی این شرکت کار می‌کرد.
با وجود داشتن سمت مهندسی، الفوزان عضو رده مدیریتی اجرایی نبود و اجازه دسترسی به اتاق‌های محدودشده جلسات مدیران را نداشت.
او اکنون در بازداشت به سر می‌برد و منتظر رسیدگی قضایی فدرال در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده برای ناحیه شمالی کالیفرنیا در ارتباط با اتهام‌های شنود و رهگیری غیرمجاز ارتباطات است.
واکنش OpenAI چه بوده است؟
OpenAI در بیانیه‌ای رسمی، اخراج الفوزان را تأیید کرد و به نگرانی‌ها درباره خروج اطلاعات مالکیت فکری پاسخ داد. این شرکت اعلام کرد: «در حال حاضر هیچ نشانه‌ای نداریم که این فرد به‌طور نامناسب به وزن مدل‌ها، کد منبع یا داده‌های مشتریان دسترسی پیدا کرده یا آنها را خارج کرده باشد. این کارمند اخراج شد.»
سخنگویان شرکت گفتند OpenAI برنامه‌های چندلایه‌ای برای مقابله با تهدیدهای داخلی دارد که با هدف دفاع در برابر جاسوسی شرکتی، دسترسی غیرمجاز و خطرات جاسوسی تحت حمایت دولت‌ها طراحی شده‌اند.
تحلیلگران امنیتی می‌گویند در حالی که کد منبع نرم‌افزار و وزن‌های اصلی مدل‌ها (وزن‌های ریاضی تشکیل‌دهنده یک مدل هوش مصنوعی) با کنترل‌های سختگیرانه رمزنگاری محافظت می‌شوند، گفت‌وگوهای شفاهی در اتاق‌های هیئت‌مدیره معمولاً شامل نقشه‌های راهبردی، همکاری‌های تجاری، قراردادهای اطلاعاتی دولتی و پیشرفت‌ها در مسیر هوش عمومی مصنوعی (AGI) و ابرهوش هستند.
گام بعدی چیست؟
بازداشت عبدالرحمن الفوزان در زمانی رخ داده است که رقابت بر سر سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی، الگوریتم‌های اختصاصی و پژوهش‌های ابرهوش به اوج تاریخی خود رسیده است.
شرکت‌های هوش مصنوعی در سیلیکون‌ولی با موج بی‌سابقه‌ای از تهدیدهای امنیتی، از نفوذ فیزیکی گرفته تا تلاش برای استخراج دیجیتال اطلاعات، روبه‌رو شده‌اند.
اندکی پیش از این رخداد، OpenAI اعلام کرده بود که کارزارهای گسترده «تقطیر خصمانه» را که با هدف استخراج مخفیانه مسیرهای استدلال محافظت‌شده از مدل‌های این شرکت انجام می‌شد، مختل کرده است.
از آنجا که پژوهش‌های AGI پیامدهای اقتصادی و امنیت ملی گسترده‌ای دارند، آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی بیش از پیش هدف رقبای تجاری و بازیگران دولتی خارجی قرار گرفته‌اند که به دنبال دسترسی به قابلیت‌های پیشرفته هستند.
با استفاده از گزارش‌های نهادها