اوپن‌ای‌آی مدعی شد کارمند سابقش بیش از ۱۰۰ فایل محرمانه را به اپل منتقل کرده است
نویسنده: مارکوس چن | ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶
اوپن‌ای‌آی یکی از کارکنان سابق خود را که پس از ترک این شرکت به اپل پیوسته، متهم کرده است که بیش از ۱۰۰ فایل محرمانه مربوط به یکی از دستگاه‌های سخت‌افزاری معرفی‌نشده این شرکت را به حساب شخصی خود فرستاده و سپس اطلاعات آن را در اختیار مدیران ارشد اپل قرار داده است. این ادعا در سند قضایی تازه‌ای مطرح شده که جزئیات آن در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد و به اختلاف حقوقی بر سر اسرار تجاری میان دو غول ارزشمند صنعت فناوری، که از ژوئیه ادامه دارد، ابعاد تازه‌ای بخشید.
این سند که در چارچوب پرونده‌ای در جریان در دادگاه فدرال ارائه شده، نخستین اقدام تهاجمی اوپن‌ای‌آی در اختلافی است که با شکایت اپل آغاز شد. اپل پیش‌تر اوپن‌ای‌آی را متهم کرده بود که با جذب نیروهای متخصص سخت‌افزار این شرکت، به اسرار تجاری آن دست یافته است. اکنون اوپن‌ای‌آی می‌گوید انتقال اطلاعات محرمانه یک‌طرفه نبوده و در جهت عکس نیز اتفاق افتاده است. بااین‌حال، اپل قاطعانه این اتهامات را رد کرده و به خبرنگاران گفته هیچ مدرکی در تأیید آنها پیدا نکرده است.
جزئیات اتهامات اوپن‌ای‌آی در سند قضایی جدید
بر اساس این سند، اوپن‌ای‌آی می‌گوید بررسی‌های کارشناسی دیجیتال در ارتباط با پرونده حقوقی گسترده‌تر، شواهدی آشکار کرده که نشان می‌دهد یکی از کارکنان سابق شرکت بیش از ۱۰۰ فایل بسیار محرمانه درباره دست‌کم یک دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی را به حساب‌های شخصی خود ارسال کرده است. به گفته اوپن‌ای‌آی، این فرد ابتدا از اپل به این شرکت پیوسته، حدود شش ماه در آن مشغول به کار بوده و سپس به اپل بازگشته است. در بخش‌هایی از سند که رسانه‌هایی از جمله 9to5Mac گزارش کرده‌اند، نام این شخص ذکر نشده است. هیچ‌یک از رسانه‌های پوشش‌دهنده این خبر نیز هویت، عنوان شغلی یا مسئولیت دقیق او را در دو شرکت منتشر نکرده‌اند.
اوپن‌ای‌آی مدعی است فایل‌های منتقل‌شده شامل تصاویر دقیق دستگاه یا دستگاه‌های معرفی‌نشده، داده‌های مهندسی و تولید، اطلاعات تأمین‌کنندگان، اسناد داخلی پروژه، استانداردهای پرداخت و ظاهر نهایی محصول و گزارش‌هایی درباره فرایندهای پوشش‌دهی و آب‌بندی قطعات سخت‌افزاری بوده‌اند. اگر این ادعا درست باشد، جزئیات موجود در فایل‌ها نشان می‌دهد اطلاعات از مراحل تخصصی و داخلی توسعه محصول به دست آمده‌اند، نه از مکاتبات معمول کارکنان. اوپن‌ای‌آی همچنین ادعا می‌کند بخشی از فایل‌ها در دوم ژوئن ۲۰۲۶ منتقل شده‌اند؛ تاریخی که به گفته شرکت، آخرین روز کاری این فرد بوده است.
مهم‌ترین بخش اتهامات این است که کارمند سابق، پس از بازگشت به اپل، اطلاعاتی درباره محصول معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی را در جلسه‌ای برای مدیران ارشد اپل، از جمله معاون عملیات این شرکت در آسیا، ارائه کرده است. اوپن‌ای‌آی این موضوع را نشانه‌ای می‌داند که اطلاعات محرمانه صرفاً در یک حساب شخصی باقی نمانده، بلکه وارد فرایند تصمیم‌گیری داخلی اپل شده است. وب‌سایت The Verge نیز همین موضوع را محور اصلی ادعای تازه اوپن‌ای‌آی دانسته است. البته اپل با این برداشت مخالفت می‌کند.
پاسخ اپل: هیچ مدرکی برای تأیید ادعاها وجود ندارد
اپل به رویترز اعلام کرده که بررسی مستقلی انجام داده و هیچ مدرکی در تأیید اتهامات اوپن‌ای‌آی پیدا نکرده است. این شرکت همچنین تأکید کرده که از کارکنان خود انتظار دارد از اطلاعات محرمانه کارفرمایان قبلی استفاده نکنند. البته این موضع‌گیری کلی، نه تأییدکننده ادعای برگزاری جلسه درباره دستگاه معرفی‌نشده است و نه تکذیب مشخص آن. تا زمان نگارش این گزارش، اپل هنوز پاسخ تفصیلی و بندبه‌بندی به اتهامات جدید را در سندی عمومی به دادگاه ارائه نکرده و پرونده همچنان در مرحله تبادل و بررسی مدارک قرار دارد.
در این میان، باید میان ادعاها و واقعیت‌های تأییدشده تفاوت گذاشت. تاکنون هیچ گزارشی ثابت نکرده که اپل فایل‌های مورد ادعا را در اختیار داشته، از آنها استفاده کرده یا اطلاعاتشان را در محصولی واقعی، از جمله سخت‌افزارهای خانه هوشمند تازه‌عرضه‌شده خود، به کار گرفته است. برای کسانی که می‌خواهند درباره عرضه نمایشگر هوشمند HomeView اپل بیشتر بدانند، باید روشن کرد که هیچ سند قضایی یا گزارش رسانه‌ای این محصول مشخص را به فایل‌های مورد اشاره اوپن‌ای‌آی مرتبط نکرده است. اتهامات منتشرشده درباره یک دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی و سرنوشت اطلاعات مربوط به آن است، نه ارتباط اثبات‌شده با محصولی مشخص که اپل روانه بازار کرده باشد.
اختلافی که با شکایت اپل از اوپن‌ای‌آی آغاز شد
سند قضایی این هفته به‌طور ناگهانی و بدون پیش‌زمینه مطرح نشده است. این اقدام در واقع پاسخ متقابل اوپن‌ای‌آی به شکایتی است که اپل در ژوئیه ۲۰۲۶ در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده برای ناحیه شمالی کالیفرنیا ثبت کرد. طبق گزارش فورچون، اپل در شکایت اولیه خود مدعی شد اوپن‌ای‌آی کسب‌وکار سخت‌افزاری محرمانه‌اش را با استفاده از اسرار تجاری اپل توسعه داده؛ اطلاعاتی که کارکنان سابق اپل هنگام پیوستن به گروه سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی با خود آورده‌اند.
بخش مهمی از شکایت اپل بر فعالیت‌های تانگ یو تان متمرکز است؛ فردی که ۲۴ سال در اپل کار کرده و پس از ترک این شرکت، در تأسیس استارتاپ سخت‌افزاری io متعلق به جانی آیو مشارکت داشته است. او پس از خرید این استارتاپ توسط اوپن‌ای‌آی، به سمت مدیر ارشد سخت‌افزار این شرکت رسید. بر اساس گزارش تک‌کرانچ از متن شکایت، اپل مدعی است تان اطلاعات مربوط به تأمین‌کنندگان سخت‌افزاری اپل را به ایمیل شخصی خود فرستاده، هنگام جذب نیرو برای اوپن‌ای‌آی از نام‌های رمزی پروژه‌های اپل استفاده کرده، به دنبال کسب جزئیات محصولات معرفی‌نشده اپل بوده و در بعضی موارد از متقاضیان استخدام خواسته قطعات سخت‌افزاری اپل را به جلسات مصاحبه بیاورند. اپل همچنین ادعا کرده برخی کارکنان سابق، پس از ترک شرکت همچنان از لپ‌تاپ‌ها یا خدمات متعلق به اپل استفاده می‌کردند و فایل‌هایی درباره فناوری‌های معرفی‌نشده، مشخصات فنی و اطلاعات اختصاصی پروژه‌ها را دانلود کرده‌اند.
اوپن‌ای‌آی این اتهامات را رد کرده است. این شرکت در یکی از اسناد قضایی پیشین خود استدلال کرده بود که بخش عمده اختلاف ناشی از شیوه‌های کاری خود اپل است. به گفته اوپن‌ای‌آی، اپل به کارکنان اجازه می‌دهد برای انجام وظایف شغلی از حساب‌های شخصی آی‌کلاد استفاده کنند؛ رویه‌ای که پس از خروج کارکنان، تفکیک کامل داده‌های شخصی و سازمانی را دشوار می‌کند. به نظر می‌رسد اوپن‌ای‌آی با طرح ادعای تازه درباره کارمند سابق و بیش از ۱۰۰ فایل محرمانه، می‌خواهد این استدلال دفاعی را به ادعایی مستقل تبدیل کند: اگر اطلاعات محرمانه به سمت اپل نیز منتقل شده‌اند، اوپن‌ای‌آی خواهان ثبت رسمی این موضوع در پرونده قضایی است.
قرارداد ۶.۴ میلیارد دلاری جانی آیو در پس‌زمینه اختلاف
ریشه این دعوای حقوقی را باید در تلاش اوپن‌ای‌آی برای ورود به بازار سخت‌افزار مصرفی جست‌وجو کرد؛ تلاشی که به خرید شرکت io Products در سال ۲۰۲۵ بازمی‌گردد. این استارتاپ را جانی آیو، مدیر سابق طراحی اپل، به همراه دیگر هم‌بنیان‌گذاران راه‌اندازی کرده بود. ارزش این معامله در گزارش‌های مختلف حدود ۶.۴ تا ۶.۵ میلیارد دلار اعلام شده است؛ اختلافی که به شیوه توصیف ساختار معامله در رسانه‌ها مربوط می‌شود. با این خرید، تیم طراحی آیو و تخصص تان در عملیات سخت‌افزاری مستقیماً به اوپن‌ای‌آی پیوستند و سازنده چت‌جی‌پی‌تی یک‌باره صاحب تیمی سخت‌افزاری با حضور متخصصان سابق اپل شد.
گزارش‌های منتشرشده درباره این پروژه از برنامه ساخت دستگاهی کوچک، احتمالاً به اندازه کف دست، مبتنی بر هوش مصنوعی و بدون نمایشگر متعارف حکایت دارند؛ محصولی که نام سم آلتمن و جانی آیو ارتباط نزدیکی با آن دارد. همین گزارش‌ها می‌گویند این ایده با چالش‌هایی مانند نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی، محدودیت توان پردازشی و پرسش‌هایی درباره امکان عرضه گسترده یک همراه هوش مصنوعی بدون نمایشگر روبه‌رو شده است. هنوز تأیید نشده که این مشکلات برطرف شده باشند و اوپن‌ای‌آی نیز تاریخ عرضه عمومی، قیمت یا طراحی نهایی دستگاه را اعلام نکرده است. دقیقاً در چنین پروژه‌های محرمانه و معرفی‌نشده‌ای است که حتی افشای بخشی از اطلاعات فنی می‌تواند اهمیت رقابتی بسیار زیادی داشته باشد. احتمالاً به همین دلیل اوپن‌ای‌آی انتقال ادعایی فایل‌ها را آن‌قدر جدی می‌داند که آن را در سندی رسمی به دادگاه فدرال ارائه کرده است.
حکم قضایی درباره ارائه مدارک که زمینه‌ساز تحولات این هفته شد
یک روز پیش از علنی شدن اتهامات تازه اوپن‌ای‌آی، قاضی درباره اختلاف طرفین بر سر ارائه مدارک در پرونده اصلی تصمیم گرفت. تک‌کرانچ گزارش داد دادگاه به اوپن‌ای‌آی دستور داده اسناد مربوط به مصاحبه‌های استخدامی کارکنان سابق اپل را که برای موقعیت‌های شغلی در گروه‌های سخت‌افزار مصرفی و رباتیک اوپن‌ای‌آی درخواست داده بودند، ارائه کند. در مقابل، دادگاه درخواست‌های گسترده‌تر اپل برای دسترسی به تحقیقات داخلی سخت‌افزاری و دستاوردهای کاری اوپن‌ای‌آی را رد کرد و فعلاً دامنه مدارکی را که اپل می‌تواند دریافت کند محدود ساخت. ترتیب این رویدادها، یعنی موفقیت محدود اپل در دریافت مدارک در ۱۳ اکتبر و طرح تقریباً فوری اتهامات جدید اوپن‌ای‌آی در ۱۴ اکتبر، نشان می‌دهد هر دو شرکت فعالانه در حال بررسی مدارک برای تقویت پرونده‌های خود هستند و منتظر نمانده‌اند تا همه ادعاها در یک جلسه محاکمه مطرح شود. یو.اس. نیوز از نخستین رسانه‌هایی بود که تأیید کرد سند تازه بخشی از همین پرونده حقوقی در جریان است.
جدول زمانی تشدید اختلاف اپل و اوپن‌ای‌آی بر سر اسرار تجاری
| تاریخ | رویداد |
|---|---|
| ۲۰۲۵ | اوپن‌ای‌آی شرکت io Products متعلق به جانی آیو را در معامله‌ای به ارزش تقریبی ۶.۴ تا ۶.۵ میلیارد دلار خریداری می‌کند. |
| اوایل تا میانه ۲۰۲۶ | تانگ یو تان، کارمند باسابقه اپل با ۲۴ سال سابقه، پس از مشارکت در تأسیس io به سمت مدیر ارشد سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی می‌رسد. |
| ۲ ژوئن ۲۰۲۶ | اوپن‌ای‌آی مدعی است بخشی از فایل‌های محرمانه در این تاریخ، که آخرین روز کاری کارمند سابق بوده، ارسال شده‌اند. |
| ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ | اپل با طرح اتهام سرقت اسرار تجاری، در دادگاه ناحیه شمالی کالیفرنیا از اوپن‌ای‌آی شکایت می‌کند. |
| ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ | اوپن‌ای‌آی با ارائه پاسخ قضایی، اتهامات اپل را رد می‌کند و به شیوه استفاده از آی‌کلاد در خود اپل استناد می‌کند. |
| ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ | قاضی دستور می‌دهد اوپن‌ای‌آی برخی سوابق استخدامی مربوط به متقاضیان سابق اپل در حوزه سخت‌افزار مصرفی و رباتیک را ارائه کند. |
| ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ | اوپن‌ای‌آی در سند تازه‌ای مدعی می‌شود کارمند سابقش بیش از ۱۰۰ فایل مربوط به دستگاهی معرفی‌نشده را منتقل کرده و اطلاعات آن را در اختیار مدیران اپل گذاشته است. |
چه کسی چه اتهامی مطرح کرده است؟ مقایسه ادعاهای دو طرف
اکنون که دو مجموعه اتهام در جهت‌های مخالف مطرح شده‌اند، تفکیک ادعاهای هر شرکت اهمیت دارد. جدول زیر بر اساس گزارش‌های رویترز، تک‌کرانچ و فورچون، مهم‌ترین اتهامات و مواضع ثبت‌شده دو طرف را نشان می‌دهد.
| طرف مطرح‌کننده ادعا | طرف مورد اتهام | موضوع اصلی ادعا |
|---|---|---|
| اپل | تانگ یو تان و دیگر کارکنان سابق اپل که اکنون در اوپن‌ای‌آی فعالیت می‌کنند | استفاده از نام‌های رمزی پروژه‌های اپل هنگام جذب نیرو، ارسال اطلاعات تأمین‌کنندگان اپل به ایمیل شخصی و تلاش برای کسب اطلاعات درباره محصولات معرفی‌نشده اپل. |
| اپل | بخش سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی به‌طور کلی | توسعه بخشی از کسب‌وکار سخت‌افزار مصرفی با استفاده از اسرار تجاری اپل که کارکنان سابق این شرکت منتقل کرده‌اند. |
| اوپن‌ای‌آی | کارمند سابقی که به اپل بازگشته است | ارسال بیش از ۱۰۰ فایل محرمانه درباره دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی به حساب‌های شخصی و سپس ارائه اطلاعات به مدیران ارشد اپل. |
| اوپن‌ای‌آی | اپل به‌طور کلی | این استدلال که اجازه استفاده کارکنان اپل از حساب‌های شخصی آی‌کلاد برای کار، تفکیک کامل داده‌های شخصی و سازمانی را دشوار می‌کند و ادعاهای اپل را تضعیف می‌کند. |
| اپل | اتهامات اوپن‌ای‌آی علیه کارمند سابق | اعلام اینکه هیچ مدرکی در تأیید ادعاهای اوپن‌ای‌آی پیدا نشده و کارکنان نباید از اطلاعات محرمانه کارفرمایان قبلی استفاده کنند. |
اظهارات مستقیم در اسناد قضایی
اوپن‌ای‌آی در بخشی از سند قضایی خود که 9to5Mac نقل کرده، جزئیات ادعا را چنین توضیح می‌دهد: «بر اساس بررسی کارشناسی دیجیتال تازه‌ای که در ارتباط با این پرونده قضایی آغاز شده و همچنان ادامه دارد، اوپن‌ای‌آی دریافته است یکی از کارکنان سابق این شرکت، که از اپل به اوپن‌ای‌آی پیوسته بود، شش ماه در اوپن‌ای‌آی کار کرد و اکنون به اپل بازگشته است، بیش از ۱۰۰ فایل بسیار محرمانه درباره دست‌کم یکی از دستگاه‌های معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی را که در حال توسعه است، به حساب‌های شخصی خود ارسال کرده است.» اوپن‌ای‌آی درباره محتوای این فایل‌ها نیز به‌صراحت می‌گوید: «فایل‌های مورد بحث شامل تصاویر دقیق دستگاه یا دستگاه‌های معرفی‌نشده و همچنین اطلاعات بسیار محرمانه مهندسی و تولید مربوط به آنها هستند.»
در سوی دیگر پرونده، بر اساس گزارش رویترز از شکایت اولیه اپل، این شرکت استدلال می‌کند که استخدام کارکنان سابق اپل از سوی اوپن‌ای‌آی نمی‌تواند استفاده احتمالی از اطلاعاتی را که این کارکنان با خود آورده‌اند توجیه کند. در مقابل، طبق گزارش رویترز، اوپن‌ای‌آی تأکید دارد که ریشه بخش عمده این اختلاف در سیاست‌های فناوری اطلاعات خود اپل درباره استفاده از دستگاه‌های شخصی و آی‌کلاد است. هیچ‌یک از دو شرکت تاکنون به‌صورت علنی از مواضع خود عقب‌نشینی نکرده‌اند.
تأثیر بر بازار؛ چرا سرمایه‌گذاران این پرونده را با دقت دنبال می‌کنند؟
اخبار مربوط به یک روز از روند این پرونده حقوقی لزوماً مانند شرکت‌های کوچک‌تر بر ارزش سهام این دو شرکت اثر نمی‌گذارد، اما اهمیت اختلاف فراتر از یک دعوای قضایی است. انتظار می‌رود اوپن‌ای‌آی طی سال‌های آینده برای عرضه عمومی سهام خود اقدام کند و بازارهای پیش‌بینی نیز از هم‌اکنون احتمال پیش‌قدم شدن آزمایشگاه‌های مختلف هوش مصنوعی در ورود به بورس را ارزیابی می‌کنند. ادامه یک اختلاف طولانی بر سر اسرار تجاری با اپل، که از معدود شرکت‌های برخوردار از منابع حقوقی و انگیزه کافی برای چندین سال پیگیری قضایی است، ریسک حقوقی دیگری به اوپن‌ای‌آی تحمیل می‌کند؛ ریسکی که این شرکت در نهایت باید در امیدنامه عرضه عمومی سهام خود درباره آن توضیح دهد.
برای اپل، دست‌کم در کوتاه‌مدت، آسیب احتمالی بیشتر متوجه اعتبار شرکت است تا وضعیت مالی آن. اپل در سال ۲۰۲۶ با جدیت به توسعه سخت‌افزارهای مرتبط با هوش مصنوعی پرداخته و از جمله دو رویداد اکتبر را با محوریت برنامه عرضه سه دستگاه خانگی در دستور کار قرار داده است. اگر اسناد دادگاه نشان دهند مدیران اپل اطلاعات مربوط به سخت‌افزار معرفی‌نشده یک رقیب را بررسی کرده‌اند، حتی اگر اپل همچنان تأکید کند از آن اطلاعات استفاده نکرده، این موضوع مستقل از نتیجه نهایی پرونده می‌تواند توجه و بررسی‌های بیشتری را متوجه شرکت کند. احتمالاً تیم‌های حقوقی و روابط عمومی هر دو شرکت تا زمانی که حکم دادگاه یا توافق احتمالی تکلیف موضوع را روشن کند، تلاش خواهند کرد هر تحول پرونده را به سود خود تفسیر کنند.
پیشینه تاریخی؛ جابه‌جایی نیروهای متخصص و اختلاف بر سر اسرار تجاری در فناوری
دعاوی حقوقی مرتبط با اسرار تجاری و جابه‌جایی کارکنان پدیده تازه‌ای در سیلیکون‌ولی نیستند. پرونده اپل و اوپن‌ای‌آی نیز از الگویی آشنا پیروی می‌کند: شرکتی قدرتمند تعدادی از متخصصان ارشد سخت‌افزار یا مهندسی خود را به رقیبی برخوردار از منابع مالی قابل‌توجه واگذار می‌کند و پس از آشکار شدن شواهدی از انتقال داده‌ها، اختلاف به دادگاه کشیده می‌شود. ویژگی متمایز این پرونده، دوطرفه بودن اتهامات است. اپل ابتدا شکایت کرد و مدعی شد تیم سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی، که بخش قابل‌توجهی از اعضای آن از جمله تان پیش‌تر در اپل کار می‌کردند، به اسرار این شرکت دست یافته است. اکنون اوپن‌ای‌آی عملاً همان اتهام را متوجه اپل کرده و می‌گوید با بازگشت یکی از کارکنان اوپن‌ای‌آی به کوپرتینو، اطلاعات محرمانه در جهت عکس نیز منتقل شده‌اند.
این ساختار متقابل، پرونده را از بسیاری از موارد معمول تهدیدهای داخلی متمایز می‌کند؛ از جمله پرونده‌هایی که این وب‌سایت طی ماه‌های اخیر پوشش داده است، مانند پرونده جداگانه‌ای در اوپن‌ای‌آی که ضعف‌های مدیریت خطرات داخلی در آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی را آشکار کرد و ماجرای بازداشت یکی از مهندسان اوپن‌ای‌آی به اتهام استفاده از دستگاه شنود مخفی در دفتر شرکت. در آن پرونده‌ها، اتهامات متوجه افرادی بود که علیه کارفرمای خود اقدام کرده بودند. اما اختلاف اپل و اوپن‌ای‌آی تقابلی میان دو شرکت است که هرکدام شیوه استخدام نیروی انسانی توسط دیگری را زمینه‌ساز افشای اسرار تجاری می‌دانند و کارکنان در میانه این کشمکش حقوقی قرار گرفته‌اند.
مقایسه رقابتی؛ آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چگونه از اسرار سخت‌افزاری محافظت می‌کنند؟
اوپن‌ای‌آی تنها شرکتی نیست که هم‌زمان با تلاش برای ساخت سخت‌افزارهای مصرفی مبتنی بر هوش مصنوعی، می‌کوشد طراحی محصولات خود را محرمانه نگه دارد. اپل نیز به تقسیم‌بندی دقیق و محدودسازی دسترسی به اطلاعات پروژه‌های سخت‌افزاری در داخل شرکت شهرت دارد. به همین دلیل، در شکایت اپل بر جزئیاتی مانند نام‌های رمزی پروژه‌ها و فهرست تأمین‌کنندگان تأکید زیادی شده است؛ اطلاعاتی که ارزش و معنای واقعی آنها بیشتر برای کسانی روشن است که مستقیماً با روند داخلی توسعه سخت‌افزار اپل آشنایی داشته‌اند. گوگل و متا نیز واحدهای سخت‌افزاری داخلی خود را توسعه داده‌اند؛ از پروژه‌های پیکسل و نست در گوگل گرفته تا Reality Labs در متا. این واحدها نیز کنترل‌های سخت‌گیرانه‌ای بر اطلاعات داخلی دارند، هرچند هیچ‌یک در ارتباط با این اختلاف مشخص، طرف پرونده قضایی عمومی مشابهی نبوده‌اند.
آنچه وضعیت اوپن‌ای‌آی را متفاوت می‌کند، سرعت ایجاد واحد سخت‌افزار آن است. این شرکت تقریباً تمام توان سخت‌افزاری خود را از طریق خرید شرکت‌های دیگر و استخدام هدفمند نیروها به دست آورده، نه با توسعه تدریجی طی یک دهه، آن‌گونه که اپل یا گوگل انجام داده‌اند. خرید تیم io جانی آیو و استخدام تان، اعتبار و توان تخصصی فوری در حوزه سخت‌افزار برای اوپن‌ای‌آی فراهم کرد. اما از دید اپل، این اقدام هم‌زمان کارکنانی را وارد اوپن‌ای‌آی کرد که احتمالاً هنوز با فرایندها، روابط تأمین‌کنندگان و اصطلاحات پروژه‌های اپل آشنایی نزدیک داشتند. این موازنه میان دستیابی سریع به توان تخصصی و افزایش خطر مواجهه با دعاوی حقوقی، به یکی از ویژگی‌های مهم رقابت آزمایشگاه‌های پرشتاب هوش مصنوعی با شرکت‌های باسابقه‌ای تبدیل شده که دهه‌ها تجربه سخت‌افزاری و سازوکارهای پیشرفته‌تری برای حفاظت از اسرار تجاری دارند.
چه موضوعاتی هنوز تأیید نشده‌اند؟
با توجه به سرعت تحولات پرونده، لازم است موارد اثبات‌نشده به‌روشنی مشخص شوند. هیچ‌یک از رسانه‌هایی که این خبر را پوشش داده‌اند، هویت، عنوان شغلی، ملیت یا مسئولیت‌های دقیق روزانه کارمند سابق مورد اشاره در سند تازه اوپن‌ای‌آی را به‌صورت عمومی تأیید نکرده‌اند. نام مشخص، طراحی، ویژگی‌های فنی، قیمت و تاریخ عرضه دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی نیز فاش نشده است. تمام گزارش‌های فعلی صرفاً از «دست‌کم یک دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی که در حال توسعه است» سخن می‌گویند. همچنین هیچ گزارشی تأیید نکرده که اپل فایل‌های مورد ادعا را در اختیار داشته، از آنها استفاده کرده یا با بهره‌گیری از اطلاعاتشان چیزی را در محصولی واقعی و عرضه‌شده به بازار به کار گرفته است. هیچ دادگاهی نیز تاکنون درباره ماهیت و درستی ادعاهای اصلی دو طرف در زمینه اسرار تجاری حکم نداده است. بنابراین، پرونده در شرایط فعلی مجموعه‌ای از اتهامات متقابل است که همچنان در مرحله تبادل و بررسی مدارک قرار دارد، نه اختلافی که از نظر حقوقی تعیین تکلیف شده باشد.
مرحله بعدی پرونده چه خواهد بود؟
احتمالاً گام بعدی، ادامه اختلافات بر سر دسترسی به مدارک خواهد بود. با توجه به اینکه حکم ۱۳ اکتبر اوپن‌ای‌آی را ملزم به ارائه برخی سوابق استخدامی کرده و سند تازه این شرکت نیز اتهامات جدیدی درباره انتقال فایل‌ها مطرح ساخته است، انتظار می‌رود وکلای اپل برای دسترسی کارشناسی دیجیتال به حساب‌های شخصی کارمند سابق و دستگاه‌هایی که احتمالاً برای انتقال فایل‌ها استفاده شده‌اند تلاش کنند. در مقابل، اوپن‌ای‌آی احتمالاً خواستار دریافت مدارک مربوط به ادعای اصلی سند ۱۴ اکتبر خواهد شد؛ یعنی جلسه ارائه اطلاعاتی که به گفته اوپن‌ای‌آی برای معاون عملیات اپل در آسیا و دیگر مدیران ارشد این شرکت برگزار شده است.
هیچ‌یک از دو شرکت نشانه‌ای از تمایل به مصالحه سریع نشان نداده‌اند. اکنون که هر دو طرف یکدیگر را به رفتارهایی اساساً مشابه متهم می‌کنند، احتمال حل‌وفصل زودهنگام پرونده کمتر از اختلافی است که اتهامات آن فقط از یک طرف مطرح شده باشد. دادگاه‌ها در پرونده‌های اسرار تجاری با چنین اتهامات متقابلی، معمولاً اجازه می‌دهند روند تبادل و بررسی مدارک ماه‌ها ادامه پیدا کند و سپس مذاکرات جدی برای مصالحه آغاز شود. دلیل آن است که هر دو طرف باید ابتدا بدانند طرف مقابل دقیقاً چه شواهدی در اختیار دارد تا بتوانند هزینه ادامه دعوای حقوقی را با هزینه دستیابی به توافق مقایسه کنند.
پیش‌بینی‌ها؛ این اختلاف به کدام سمت می‌رود؟
- احتمالاً طی ماه‌های آینده احکام بیشتری درباره ارائه مدارک صادر خواهد شد، زیرا هر دو شرکت برای دسترسی به مکاتبات داخلی، سوابق دستگاه‌های شخصی و مدارک مصاحبه‌های استخدامی مرتبط با بخش سخت‌افزار تلاش خواهند کرد.
- اوپن‌ای‌آی و اپل احتمالاً اختلاف خود را علاوه بر دادگاه، در عرصه عمومی نیز ادامه خواهند داد و با ثبت هر سند تازه، بیانیه‌هایی در اختیار خبرنگاران قرار خواهند داد. هیچ‌یک نمی‌خواهد روایت طرف مقابل بدون پاسخ باقی بماند.
- احتمال دارد هر دو شرکت فرایندهای خروج کارکنان تیم‌های سخت‌افزاری و پاک‌سازی اطلاعات دستگاه‌های آنان را سخت‌گیرانه‌تر کنند. چنین تغییراتی معمولاً پس از پرونده‌های پرسر‌وصدای اسرار تجاری رخ می‌دهند، هرچند به‌ندرت به‌صورت عمومی اعلام می‌شوند.
- اگر مدارکی که هر یک از طرفین در مرحله بررسی به دست می‌آورد ضعیف‌تر از انتظار باشد، احتمال دستیابی به توافقی محدود درباره برخی ادعاهای مشخص، به‌جای حل‌وفصل کامل پرونده، طی یک سال آینده وجود دارد.
- با نزدیک شدن به عرضه عمومی احتمالی سهام اوپن‌ای‌آی، بررسی‌ها درباره روند توسعه سخت‌افزار این شرکت شدت خواهد گرفت؛ زیرا افشای ریسک‌های حقوقی یکی از بخش‌های متعارف امیدنامه عرضه اولیه سهام شرکت‌هایی است که با دعاوی فعال در دادگاه‌های فدرال روبه‌رو هستند.
چرا اهمیت این پرونده فراتر از اپل و اوپن‌ای‌آی است؟
پیام گسترده‌تر این اختلاف به کم‌رنگ شدن مرز میان غول‌های باسابقه سخت‌افزار و شرکت‌های برخاسته از صنعت هوش مصنوعی مربوط می‌شود که با سرعت در تلاش‌اند محصولات فیزیکی بسازند. اپل طی چند دهه، فرهنگ سازمانی و رویه‌های تثبیت‌شده‌ای برای محرمانگی، اجرای تعهدات عدم افشای اطلاعات و حفاظت از اطلاعات تأمین‌کنندگان ایجاد کرده است. در مقابل، اوپن‌ای‌آی طی حدود یک سال و عمدتاً از طریق خرید شرکت‌ها و جذب گسترده نیروهای متخصص، فعالیت‌های سخت‌افزاری خود را گسترش داده است. هنگامی که این دو فرهنگ سازمانی با جابه‌جایی کارکنان در هر دو جهت با یکدیگر برخورد می‌کنند، اختلاف حاصل صرفاً به رفتار یک کارمند متخلف احتمالی محدود نمی‌شود. مسئله اصلی این است که وقتی شرکتی ده‌ها متخصص را از رقیبی مشهور به محرمانگی استخدام می‌کند و سپس، طبق سند قضایی این هفته، یکی از همان کارکنان را همراه با فایل‌های مربوط به محصول معرفی‌نشده خود به همان رقیب بازمی‌گرداند، چه پیامدهایی ممکن است رخ دهد.
احتمالاً با تلاش آزمایشگاه‌های بیشتری در حوزه هوش مصنوعی برای ایجاد واحدهای سخت‌افزار مصرفی از طریق جذب متخصصان اپل، گوگل و دیگر تولیدکنندگان باسابقه، این وضعیت تکرار خواهد شد. همه شرکت‌هایی که چنین مسیری را انتخاب می‌کنند، در واقع همان محاسبه‌ای را انجام می‌دهند که اوپن‌ای‌آی هنگام خرید io انجام داد: اینکه مزیت دستیابی فوری به نیروهای باتجربه سخت‌افزار، ارزش پذیرش ریسک حقوقی ناشی از ورود دانش سازمانی آنها درباره اسرار تجاری رقبا را دارد. این پرونده به یکی از روشن‌ترین آزمون‌های عمومی تبدیل شده است که نشان خواهد داد اگر این محاسبه، در هر یک از دو جهت انتقال اطلاعات، نتیجه نامطلوبی داشته باشد، هزینه آن تا چه اندازه می‌تواند سنگین باشد.
پرسش‌های متداول
اوپن‌ای‌آی در سند قضایی اکتبر ۲۰۲۶ چه اتهامی علیه اپل مطرح کرده است؟
اوپن‌ای‌آی مدعی شده یکی از کارکنان سابقش که به اپل بازگشته، بیش از ۱۰۰ فایل محرمانه درباره دستگاهی معرفی‌نشده را به حساب‌های شخصی خود فرستاده و سپس اطلاعات آن دستگاه را در اختیار مدیران ارشد اپل، از جمله معاون عملیات این شرکت در آسیا، قرار داده است.
کارمند سابق مورد اشاره در سند قضایی چه کسی است؟
نام این کارمند در هیچ‌یک از گزارش‌های منتشرشده درباره سند قضایی فاش نشده است. رسانه‌ها فقط نوشته‌اند که او از اپل به اوپن‌ای‌آی پیوسته، حدود شش ماه در این شرکت کار کرده و سپس به اپل بازگشته است.
اپل چه پاسخی به اتهامات اوپن‌ای‌آی داده است؟
اپل به رویترز گفته هیچ مدرکی در تأیید ادعاهای اوپن‌ای‌آی پیدا نکرده و تأکید کرده است که از کارکنان انتظار دارد از اطلاعات محرمانه کارفرمایان قبلی استفاده نکنند.
آیا این یک شکایت جدید است یا بخشی از پرونده‌ای قدیمی‌تر؟
این اتهامات بخشی از پرونده‌ای است که از قبل جریان داشته است. اپل در ژوئیه ۲۰۲۶ در دادگاه ناحیه شمالی کالیفرنیا از اوپن‌ای‌آی شکایت کرد و مدعی شد کسب‌وکار سخت‌افزاری این شرکت از اسرار تجاری اپل که کارکنان سابق آن منتقل کرده‌اند، استفاده کرده است. سند جدید اوپن‌ای‌آی در چارچوب همان پرونده ارائه شده است.
تانگ یو تان کیست و چرا در این پرونده اهمیت دارد؟
تانگ یو تان کارمند سابق اپل با ۲۴ سال سابقه فعالیت در این شرکت است که در تأسیس استارتاپ سخت‌افزاری io متعلق به جانی آیو مشارکت کرد و سپس مدیر ارشد سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی شد. بخش مهمی از شکایت اولیه اپل بر اتهامات مربوط به رفتار تان هنگام ترک اپل و پس از آن متمرکز است.
دستگاه معرفی‌نشده اوپن‌ای‌آی که در پرونده به آن اشاره شده چیست؟
نام، طراحی و مشخصات دقیق این دستگاه هنوز به‌صورت عمومی اعلام نشده است. گزارش‌ها درباره برنامه‌های گسترده‌تر سخت‌افزاری اوپن‌ای‌آی، که با خرید شرکت io به رهبری جانی آیو ارتباط دارد، از تلاش برای ساخت یک دستگاه کوچک و بدون نمایشگر به‌عنوان همراه هوش مصنوعی حکایت می‌کنند؛ اما هنوز هیچ محصول مشخصی به‌طور رسمی معرفی نشده است.
آیا دادگاه مشخص کرده حق با کدام طرف است؟
خیر. پرونده همچنان در مرحله تبادل و بررسی مدارک قرار دارد. قاضی درباره برخی درخواست‌های دسترسی به مدارک تصمیم گرفته است؛ از جمله حکم ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ که اوپن‌ای‌آی را به ارائه بخشی از سوابق استخدامی ملزم می‌کند. بااین‌حال، هیچ دادگاهی هنوز درباره درستی اتهامات اصلی دو طرف در زمینه اسرار تجاری رأی نداده است.
آیا این پرونده می‌تواند بر عرضه عمومی سهام اوپن‌ای‌آی تأثیر بگذارد؟
چنین احتمالی وجود دارد. شرکت‌هایی که با دعاوی فعال در دادگاه‌های فدرال، به‌ویژه در زمینه اسرار تجاری، مواجه‌اند معمولاً باید این موضوع را به‌عنوان یکی از عوامل ریسک در اسناد عرضه اولیه سهام اعلام کنند. بازارهای پیش‌بینی نیز از هم‌اکنون احتمالات مربوط به مسیر اوپن‌ای‌آی برای ورود به بورس را ارزیابی می‌کنند.