درآمدهای سه‌ماهه سوم Anthropic همچنان قدرتمند است، اما نگرانی سرمایه‌گذاران ارزش‌گذاری شرکت را به ۱.۵ تریلیون دلار کاهش داده است
آیا نخستین نشانه‌های ضعف در زره هوش مصنوعی در حال نمایان شدن است؟ ابتدا گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد درآمد سالانه‌شده OpenAI حدود ۲۰ میلیارد دلار بیشتر از رقم واقعی برآورد شده بود و حالا به نظر می‌رسد ارقام درآمد سه‌ماهه سوم رقیب اصلی آن، Anthropic، نیز با کاهش سرعت رشد مواجه شده است. این شرکت در سه‌ماهه دوم عملکرد مالی قدرتمندی داشت و همین موضوع گمانه‌زنی‌هایی را درباره عرضه سریع سهام آن در بازار و دستیابی به ارزش‌گذاری بالاتر از SpaceX متعلق به ایلان ماسک ایجاد کرده بود.
البته ناظران دقیق‌تر لزوماً این وضعیت را نشانه ضعف در صنعت هوش مصنوعی نمی‌دانند؛ زیرا مدتی است گزارش‌هایی منتشر می‌شود مبنی بر اینکه توسعه‌دهندگان به‌طور فزاینده‌ای از مدل‌های پیشرفته و گران‌قیمت فاصله می‌گیرند و به سراغ مدل‌هایی می‌روند که برای انجام بیشتر وظایف، کیفیتی «به‌اندازه کافی خوب» ارائه می‌کنند. حتی Microsoft نیز برای کاهش هزینه‌های خود از Anthropic فاصله گرفته و استفاده از مدل‌های قدیمی‌تر با قیمت‌گذاری تهاجمی را کاهش داده است.
گزارش رویترز می‌گوید برخی سرمایه‌گذاران فعلی Anthropic و افرادی که برای سرمایه‌گذاری در عرضه اولیه سهام شرکت در نظر گرفته شده‌اند، پس از افشای آخرین اطلاعات مالی، در حال بررسی ارزش‌گذاری پایین‌تری برای این شرکت هستند. در شرایطی که نگرانی‌ها درباره افزایش سرسام‌آور هزینه تأمین مالی هوش مصنوعی گسترده‌تر شده است، سرمایه‌گذارانی که روز چهارشنبه در نشستی در Anthropic حضور داشتند، ارزش‌گذاری ۱.۵ تریلیون دلاری را مطرح کردند؛ رقمی که کاهش قابل‌توجهی نسبت به محدوده ۲ تریلیون دلاری مورد بحث قبلی دارد.
گزارش‌های دیگری نیز منتشر شده است که بر اساس آنها سازنده Claude ممکن است عرضه اولیه سهام خود را برای مدتی به تعویق بیندازد. در مقابل، برخی معتقدند این شرکت باید در ماه ژوئن و زمانی که رشد آن چشمگیر بود، وارد بازار عمومی می‌شد. البته عده‌ای نیز همین ایده را به این دلیل زیر سؤال برده‌اند که عرضه اولیه بزرگ دیگری بلافاصله پس از SpaceX متعلق به ایلان ماسک، عملاً گزینه‌ای غیرواقع‌بینانه بود.
بر اساس گزارش‌ها، Anthropic به شرکت‌کنندگان در روز سرمایه‌گذاران ــ که همگی سرمایه‌گذاران بالقوه عرضه اولیه بودند ــ اعلام کرده است که درآمد سه‌ماهه سوم با ۴۵ درصد رشد نسبت به سه‌ماهه قبل به ۱۶.۸ میلیارد دلار رسیده و شرکت بر مبنای تعدیل‌شده به سودآوری دست یافته است. به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران با خود رقم درآمد مشکلی نداشته‌اند، بلکه نگرانی آنها بیشتر متوجه نرخ رشد بوده است؛ زیرا درآمد شرکت در سه‌ماهه دوم دو برابر شد و از رقم سه‌ماهه نخست به ۱۱.۶ میلیارد دلار رسید.
خوانندگان به یاد دارند که این شرکت در دفترچه عرضه اولیه خود که در اواخر سپتامبر منتشر شد، افزایش هزینه‌ها را یکی از نگرانی‌های اصلی خود عنوان کرده بود. عامل نگران‌کننده دیگر، زیان خالص ۴۲ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۵ بود؛ با این حال، این موضوع مانع نشده است که شرکت طی چند سال آینده رقم هنگفت ۵۱۸ میلیارد دلار را برای خدمات ابری، توان پردازشی و زیرساخت اختصاص دهد.
در شرایط کنونی، درآمد Anthropic همچنان در حال افزایش است، اما سرعت رشد آن از نظر درصدی کاهش یافته است؛ اتفاقی که تا حد زیادی طبیعی است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این افت دوباره پرسش دیرینه سرمایه‌گذاران را مطرح کرده است که این شرکت تا چه اندازه ظرفیت ادامه رشد دارد. داشتن مدل‌های هوش مصنوعی قدرتمند یک موضوع است، اما کسب‌وکارها به‌طور فزاینده‌ای از مدل‌های پیشرفته و گران‌قیمت فاصله می‌گیرند.
به‌تازگی گزارش شده است که شرکت بزرگ مشاوره‌ای Accenture به کارکنان خود اعلام کرده است تنها ۲۹ دلار در ماه به ازای هر نفر برای استفاده از Claude هزینه خواهد کرد، در حالی که کارکنانی که مشمول این سقف هستند، تا پیش از این ماهانه تا ۱۰۰۰ دلار هزینه می‌کردند. جالب اینکه مدیرعامل همین شرکت اوایل امسال گفته بود ارزیابی‌های آتی عملکرد کارکنان به میزان استفاده آنها از هوش مصنوعی وابسته خواهد بود!
گزارشی از 404 Media می‌گوید یک اطلاعیه داخلی Accenture اعلام کرده است که از اول اکتبر، این شرکت تغییرات جدیدی در نحوه تأمین و دریافت هزینه Claude Enterprise اعمال کرده است. بر این اساس، شرکت تنها ۲۹ دلار در ماه به ازای هر نفر را به‌صورت متمرکز برای استفاده از Claude تأمین می‌کند. در این اطلاعیه همچنین آمده است که «تمام هزینه‌ها مبتنی بر میزان مصرف هستند». بنابراین اگر کارمندی بیش از سهم ۲۹ دلاری خود مصرف کند، باید یک پروژه یا تیم مشخص را برای تأمین هزینه باقی‌مانده پیدا کند. طرح‌های پریمیوم شامل ۲۵۰ دلار اعتبار مصرف توکن در هفته هستند، اما بسیاری از کارکنان از این طرح استفاده نمی‌کنند.
به نظر می‌رسد بخش عمده نگرانی‌هایی که سرمایه‌گذاران در نشست Anthropic مطرح کردند، از موج فروش سهام شرکت‌های فناوری ناشی شده است؛ موجی که بازارهای مالی جهان را تحت تأثیر قرار داده و به شرکت‌های زیرساخت هوش مصنوعی، سازندگان تراشه و حتی ارائه‌دهندگان «نئو-کلاد» که به‌طور گسترده توان پردازشی مورد نیاز هوش مصنوعی را اجاره می‌دهند، آسیب زده است. حتی سهام CoreWeave که با حمایت Nvidia فعالیت می‌کند، در مدت اخیر به‌شدت افت کرده است؛ نشانه‌ای از افزایش نگرانی سرمایه‌گذاران درباره توسعه زیرساخت هوش مصنوعی با اتکا به منابع مالی استقراضی.
این موضوع ما را به پرسش اصلی درباره گزینه‌های جایگزین موجود برای شرکت‌های بزرگ امروزی می‌رساند. TrustedRouter، که به‌عنوان یک فروشگاه برای شرکت‌هایی فعالیت می‌کند که می‌خواهند وارد دنیای هوش مصنوعی شوند، ۶۶۵ مدل را فهرست کرده است؛ در چین نیز شرکت‌ها در حال توسعه مدل‌های اختصاصی خود هستند. شرکت سازنده تلفن همراه Xiaomi و شرکت ارائه‌دهنده خدمات تحویل غذا Meituan از جمله شرکت‌هایی هستند که مدل‌های هوش مصنوعی خود را می‌سازند؛ ظاهراً این مدل‌ها بر پایه یکی از مدل‌های چینی با وزن‌های باز توسعه می‌یابند.
اگر این روند را در کنار نگرانی‌های فزاینده درباره ایمنی هوش مصنوعی قرار دهیم ــ نگرانی‌هایی که برخی از آنها را خود آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی ایجاد کرده‌اند ــ این پرسش مطرح می‌شود که آیا OpenAI و Anthropic اصلاً می‌توانند مدل‌های آینده خود را بدون نظارت نهادهای دولتی عرضه کنند یا نه. اینکه سرمایه‌گذاران چنین مداخله‌ای را چگونه ارزیابی خواهند کرد، همچنان پرسشی بی‌پاسخ است؛ همان‌طور که تعهدات ۵۰۰ میلیارد دلاری یا بیشتر Anthropic برای تضمین ظرفیت پردازشی مورد نیاز خود نیز محل بحث است.
همه این موارد باعث می‌شود از خود بپرسیم آیا تیم کوک، مدیرعامل Apple، در نهایت حق داشت که هزینه‌کرد در حوزه هوش مصنوعی را به تعویق بیندازد و از رقابت پرهزینه برای عرضه مدل‌های اختصاصی، تزریق نقدینگی به توسعه مراکز داده و قراردادهای متقابل با تولیدکنندگان تراشه و ارائه‌دهندگان توان پردازشی اجتناب کند یا نه. به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران از این رویکرد سازنده آیفون استقبال کرده‌اند، زیرا سهام آن بیش از دو برابر رقبای اصلی‌اش رشد کرده است.
تا عصر روز گذشته، سهام Apple در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۶ درصد افزایش یافته بود، در حالی که رشد سهام هیچ‌یک از Amazon، Meta، Alphabet یا Microsoft از ۱۲ درصد فراتر نرفته بود. بر اساس داده‌های Koyfin، Apple تنها شرکت در این گروه ممتاز است که در طول سال شاهد افزایش ارزش‌گذاری خود بوده است. بله، به نظر می‌رسد رشد این شرکت از بسیاری از غول‌های فناوری کندتر است، اما هزینه‌های سرمایه‌ای عظیم آنها برای زیرساخت همچنان نگرانی مهمی به شمار می‌رود.
در همین حال، Bloomberg گزارش داده است که Apple اکنون آماده است سرویس هوش مصنوعی روی دستگاه Apple Intelligence را تا ماه دسامبر در سرزمین اصلی چین عرضه کند. شاید این اتفاق کار John Ternus را در ۱۲ ماه آینده آسان‌تر کند، زیرا او دیگر مجبور نباشد نگران وال‌استریت باشد؛ بازاری که از پیدا شدن یک بازار جدید برای هوش مصنوعی Apple استقبال خواهد کرد. این امر می‌تواند به Ternus اجازه دهد تمام تمرکز خود را بر وارد کردن سخت‌افزارهای جدید به این معادله بگذارد.