درآمد OpenAI به ۵۰ میلیارد دلار رسید؛ وال‌استریت کجا اشتباه کرد؟

OpenAI به سرمایه‌گذاران اعلام کرده درآمد سالانه‌شده شرکت در پایان سپتامبر کمی کمتر از ۵۰ میلیارد دلار بوده است؛ رقمی که حدود ۲۰ میلیارد دلار پایین‌تر از رقم نزدیک به ۷۰ میلیارد دلاری است که یک هفته پیش‌تر گزارش شده بود. پس از انتشار این گزارش، سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی کاهش یافت و سهام Oracle و CoreWeave به‌ترتیب ۵٫۴۸ و ۷٫۷۷ درصد افت کرد. این اختلاف ناشی از کاهش فروش نیست، بلکه به نحوه محاسبه درآمد مربوط می‌شود و درآمد ثبت‌شده خود OpenAI نیز با رقم ۵۰ میلیارد دلار همخوانی دارد. با این حال، رقم مهم‌تر هدف OpenAI برای رسیدن به درآمد سالانه‌شده ۷۰ میلیارد دلار یا بیشتر تا پایان سال است؛ هدفی که اگر آن را بر مبنای خالص در نظر بگیریم، نشان می‌دهد رشد شرکت از بیش از ۷۰ درصد در سه‌ماهه سوم به حدود ۴۰ درصد در سه‌ماهه چهارم کاهش خواهد یافت.

رقم ۷۰ میلیارد دلاری OpenAI از کجا آمد؟

بر اساس گزارش Axios که در ۲۹ سپتامبر و به نقل از افراد مطلع از وضعیت مالی شرکت منتشر شد، درآمد سالانه‌شده OpenAI «در حال نزدیک شدن به ۷۰ میلیارد دلار» بود و از ابتدای سه‌ماهه سوم بیش از ۷۰ درصد رشد کرده بود. CNBC نیز همین رقم را ۶۸ میلیارد دلار اعلام کرد. اما طبق گزارشی که Financial Times در ۸ اکتبر منتشر کرد، OpenAI به سرمایه‌گذاران گفته درآمد سالانه‌شده‌اش در پایان سپتامبر به ۵۰ میلیارد دلار نزدیک شده است. فردی مطلع از موضوع نیز به CNBC گفته رقم بالاتر، درآمد ناخالص حاصل از مشارکت‌های OpenAI را دربر می‌گرفته؛ موضوعی که AFP نیز به آن اشاره کرده است. در مقابل، منبعی که با CNN صحبت کرده، گفته است رقم ۷۰ میلیارد دلار اساساً از سوی OpenAI اعلام نشده بود؛ موضوعی که The Next Web گزارش کرده است.

این تفاوت اهمیت دارد، زیرا Anthropic و OpenAI فروش حاصل از همکاری با شرکا را به شکل متفاوتی ثبت می‌کنند. Anthropic کل ارزش فروش Claude از طریق زیرساخت‌های ابری Amazon، Google و Microsoft را در درآمد خود منظور می‌کند، در حالی که OpenAI پس از کسر سهم ۲۰ درصدی Microsoft، تنها سهم خود را ثبت می‌کند. این موضوع در خلاصه گزارش‌های Bloomberg و The Information توسط The Next Web توضیح داده شده است. بر اساس استاندارد حسابداری درآمد آمریکا، ASC 606، شرکتی که پیش از رسیدن محصول به مشتری کنترل آن را در اختیار دارد، کل مبلغ فروش را ثبت می‌کند؛ اما شرکتی که صرفاً فروش را ترتیب می‌دهد، سهم خود را به‌عنوان درآمد شناسایی می‌کند. بنابراین یک دلار پرداختی از سوی مشتری می‌تواند در حساب‌های دو آزمایشگاه هوش مصنوعی رقم متفاوتی داشته باشد. بررسی Memeburn از درآمد سالانه‌شده ۶۵ میلیارد دلاری Anthropic نیز نحوه محاسبه این ارقام را توضیح داده است. به نظر می‌رسد رقم ۷۰ میلیارد دلاری، درآمد OpenAI را بر مبنای روش Anthropic بازبیان کرده باشد؛ روشی که برای مقایسه دو شرکت مفید است، اما همان رقمی نیست که OpenAI در گزارش‌های خود اعلام می‌کند.

درآمد ثبت‌شده OpenAI رقم ۵۰ میلیارد دلار را تأیید می‌کند

بر اساس ارقام وال‌استریت ژورنال که Crypto Briefing به آن‌ها استناد کرده، OpenAI در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶، ۵٫۷ میلیارد دلار و در سه‌ماهه دوم ۶٫۷ میلیارد دلار درآمد ثبت کرده است؛ درآمد کل شرکت در سال ۲۰۲۵ نیز ۱۳٫۰۷ میلیارد دلار بوده است. بنابراین درآمد سه‌ماهه دوم به‌تنهایی معادل میانگین نرخ سالانه‌شده ۲۶٫۸ میلیارد دلار است. فردی مطلع از ارائه OpenAI به سرمایه‌گذاران به CNBC گفته درآمد سالانه‌شده شرکت در سه‌ماهه سوم ۷۷ درصد رشد کرده و درآمد سالانه‌شده بخش سازمانی نیز ۱۰۷ درصد افزایش یافته است. از سوی دیگر، مدیر مالی OpenAI، Sarah Friar، رشد درآمد از پایان ژوئن تا پایان سپتامبر را ۷۰ درصد اعلام کرده است؛ رقمی که The Next Web گزارش کرده است. اگر از رقم ۵۰ میلیارد دلار به عقب برگردیم، این نرخ‌های رشد نشان می‌دهند درآمد سالانه‌شده در پایان ژوئن حدود ۲۸٫۲ تا ۲۹٫۴ میلیارد دلار بوده؛ رقمی که اندکی بالاتر از میانگین سه‌ماهه دوم است و با کسب‌وکاری که هر ماه رشد می‌کند، سازگار است.

همین محاسبه برای رقم ۷۰ میلیارد دلار جواب نمی‌دهد. رشد ۷۰ درصدی در طول سه‌ماهه، درآمد سالانه‌شده پایان ژوئن را به حدود ۴۱ میلیارد دلار می‌رساند؛ یعنی درآمد ژوئن باید حدود ۳٫۴ میلیارد دلار می‌بود، در حالی که میانگین درآمد ماهانه در آن سه‌ماهه ۲٫۲ میلیارد دلار بوده است. در این صورت، درآمد ماه‌های آوریل و مه باید هر کدام حدود ۱٫۶۵ میلیارد دلار می‌بود؛ رقمی که از میانگین ماهانه ۱٫۹ میلیارد دلاری سه‌ماهه اول کمتر است. هر دو گزارش نیز از رشد ۷۰ درصدی یا بیشتر در سه‌ماهه سوم خبر می‌دهند. وقتی دو رقم با نرخ یکسان رشد می‌کنند، فاصله نسبی میان آن‌ها ثابت می‌ماند؛ الگویی که بیشتر با تفاوت در شیوه محاسبه سازگار است، نه با تفاوت در تقاضا. اگر تقاضا ضعیف شده بود، باید این ضعف در کاهش نرخ رشد نمایان می‌شد.

هدف ۷۰ میلیارد دلاری OpenAI در پایان سال، رشد کندتری را فرض می‌کند

بر اساس گزارش Bloomberg که The Next Web خلاصه کرده است، OpenAI انتظار دارد درآمد سالانه‌شده‌اش «تا پایان سال به ۷۰ میلیارد دلار برسد یا از آن فراتر رود». این گزارش مشخص نمی‌کند که هدف مذکور بر مبنای درآمد ناخالص است یا خالص. از آنجا که رقم ناخالص در پایان سپتامبر از قبل به حدود ۷۰ میلیارد دلار رسیده بود، هدف ۷۰ میلیارد دلاری بر مبنای ناخالص عملاً به معنای نبود رشد در سه‌ماهه چهارم است. به همین دلیل، Memeburn این هدف را رقمی خالص در نظر می‌گیرد؛ برداشتی که آن را به روشن‌ترین نشانه از چشم‌انداز آینده OpenAI در این ماجرا تبدیل می‌کند.

رسیدن از کمی کمتر از ۵۰ میلیارد دلار به ۷۰ میلیارد دلار مستلزم رشد حدود ۴۰ درصدی در سه‌ماهه چهارم است، در حالی که رشد گزارش‌شده در سه‌ماهه سوم ۷۰ تا ۷۷ درصد بوده است. بنابراین برنامه خود OpenAI فرض می‌کند نرخ رشد فصلی شرکت تقریباً نصف شود؛ هرچند رشد ۴۰ درصدی در یک فصل، اگر ادامه پیدا کند، همچنان می‌تواند درآمد سالانه را تقریباً چهار برابر کند. اگر درآمد سالانه‌شده در هر فصل به‌صورت خطی افزایش یابد، Memeburn برآورد می‌کند OpenAI در سه‌ماهه سوم حدود ۹٫۸ میلیارد دلار و در سه‌ماهه چهارم حدود ۱۵ میلیارد دلار درآمد ثبت کند. در این صورت، مجموع درآمد شرکت در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۳۷ میلیارد دلار خواهد بود؛ یعنی حدود سه‌چهارم رقم ۵۰ میلیارد دلاری.

چرا Oracle و CoreWeave بیشتر از Nvidia سقوط کردند؟

سهام Oracle در ۸ اکتبر ۵٫۴۸ درصد و سهام CoreWeave، ۷٫۷۷ درصد کاهش یافت، در حالی که Nvidia با افت ۲٫۹۴ درصدی مواجه شد؛ کاهشی که حدود ۱۶۹ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت را از بین برد. سهام Broadcom و AMD نیز به‌ترتیب ۴٫۳۵ و ۳٫۹ درصد افت کردند، در حالی که شاخص S&P 500 با کاهش ۰٫۴۷ درصدی روبه‌رو شد. این ارقام را 24/7 Wall St. گزارش کرده و افزوده است که OpenAI از اظهارنظر در این باره خودداری کرده است.

وابستگی Oracle به OpenAI از این نظر مستقیم‌تر است که OpenAI در سال ۲۰۲۵ توافق کرد طی پنج سال، از سال ۲۰۲۷، ۳۰۰ میلیارد دلار خدمات پردازشی از Oracle خریداری کند؛ موضوعی که DatacenterDynamics گزارش کرده است. Memeburn ارزش متوسط این قرارداد را سالانه ۶۰ میلیارد دلار محاسبه کرده است؛ رقمی که از کل درآمد سالانه‌شده خالص فعلی OpenAI بیشتر است. Nvidia به همه ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری و آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی فروش دارد، اما Oracle که در حال سرمایه‌گذاری سنگین روی زیرساخت هوش مصنوعی است و CoreWeave که ظرفیت GPU را به OpenAI اجاره می‌دهد، وابستگی بیشتری به رشد OpenAI و عملی شدن قراردادهایش دارند. همین تفاوت در میزان وابستگی می‌تواند توضیح دهد که چرا یک تیتر مشابه، سهام این دو شرکت را دو تا تقریباً سه برابر بیشتر از Nvidia پایین آورد؛ آن هم در شرایطی که گزارش هیچ کاهشی در فروش OpenAI نشان نمی‌داد.

شکاف ۲۰ میلیارد دلاری برای ارزش‌گذاری OpenAI و رقابت با Anthropic چه معنایی دارد؟

بر اساس گزارش Financial Times، OpenAI در حال مذاکره برای یک دور تأمین مالی خصوصی است که می‌تواند ارزش شرکت را به حدود ۱٫۴ تریلیون دلار برساند. این رقم معادل ۲۰ برابر درآمد سالانه‌شده ۷۰ میلیارد دلاری، اما ۲۸ برابر رقم ۵۰ میلیارد دلاری است. با این حال، سرمایه‌گذاران این دور تأمین مالی، رقم ۵۰ میلیارد دلار را مستقیماً دریافت کرده‌اند. بنابراین آنچه تغییر کرده، برداشت بازار عمومی از ضریب ارزش‌گذاری است، نه خود ضریب مورد استفاده در مذاکرات. Memeburn همین آزمون را درباره ارزش‌گذاری احتمالی ۲ تریلیون دلاری Anthropic نیز انجام داده است.

تفاوت در شیوه محاسبه درآمد، بیش از همه در مقایسه با Anthropic اهمیت پیدا می‌کند. درآمد سالانه‌شده Anthropic در پایان ژوئیه از ۶۵ میلیارد دلار عبور کرده بود و درآمد این شرکت در سه‌ماهه دوم، با بیش از ۱۱٫۵ میلیارد دلار، از ۶٫۷ میلیارد دلار OpenAI بیشتر بود؛ این ارقام بر اساس خلاصه گزارش‌های Reuters در The Next Web است. اگر درآمد فصلی OpenAI را با استفاده از نسبت میان دو رقم درآمد سالانه‌شده آن تعدیل کنیم، رقمی حدود ۹٫۱ تا ۹٫۴ میلیارد دلار به دست می‌آید. بنابراین Anthropic احتمالاً حتی پس از یک تعدیل تقریبی نیز جلوتر است، هرچند این محاسبه فرض می‌کند تفاوت میان دو رقم فقط ناشی از روش حسابداری باشد. بر اساس گزارش AFP، انتظار می‌رود Anthropic ماه آینده وارد بورس شود و دفترچه عرضه اولیه آن، نحوه ثبت درآمد ناخالص شرکت را در قالب صورت‌های حسابرسی‌شده مشخص خواهد کرد. در مقابل، OpenAI عرضه اولیه سهام در سال ۲۰۲۶ را منتفی کرده است و در نتیجه، ارقام آن همچنان از اسناد ارائه‌شده به سرمایه‌گذاران و اطلاعات فاش‌شده به دست می‌آید.

سؤالات متداول

OpenAI چقدر درآمد دارد؟

OpenAI به سرمایه‌گذاران اعلام کرده درآمد سالانه‌شده شرکت در پایان سپتامبر ۲۰۲۶، بر مبنای خالص، کمی کمتر از ۵۰ میلیارد دلار بوده است. این شرکت در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶، ۵٫۷ میلیارد دلار و در سه‌ماهه دوم ۶٫۷ میلیارد دلار درآمد ثبت کرده است.

چرا درآمد OpenAI حدود ۷۰ میلیارد دلار گزارش شد؟

رقم نزدیک به ۷۰ میلیارد دلار که در ۲۹ سپتامبر گزارش شد، درآمد ناخالص حاصل از مشارکت‌های OpenAI را نیز دربر می‌گرفت و به روش محاسبه Anthropic نزدیک‌تر بود؛ این موضوع را فردی مطلع از ماجرا اعلام کرده است. OpenAI فروش‌های حاصل از همکاری با شرکا را تنها به اندازه سهم خودش در درآمد ثبت می‌کند و همین امر رقم پایین‌تر ۵۰ میلیارد دلاری را به وجود می‌آورد.

آیا Anthropic از نظر درآمد از OpenAI پیشی گرفته است؟

درآمد Anthropic در سه‌ماهه دوم، با بیش از ۱۱٫۵ میلیارد دلار، به‌مراتب بیشتر از درآمد ۶٫۷ میلیارد دلاری OpenAI بود، اما Anthropic فروش‌های حاصل از شرکا را به ارزش کامل آن‌ها ثبت می‌کند و OpenAI چنین کاری انجام نمی‌دهد. حتی یک تعدیل تقریبی نیز Anthropic را جلوتر نشان می‌دهد و دفترچه عرضه اولیه سهام این شرکت می‌تواند نخستین مبنای حسابرسی‌شده برای مقایسه مستقیم باشد.