متا مدل هوش مصنوعی متن‌باز با قابلیت رقابت با رقبای جهانی عرضه کرد
گروه فناوری آمریکایی متا پلتفرمز مدل Muse Spark Open را عرضه کرده است؛ نسخه‌ای از مدل هوش مصنوعی Muse Spark که وزن‌های آن به‌صورت عمومی در دسترس قرار دارد.
برخلاف مدل‌های بسته‌ای مانند Claude از شرکت آنتروپیک و ChatGPT از شرکت OpenAI که کنترل کامل آن‌ها در اختیار شرکت سازنده است، در مدل‌های دارای وزن‌های قابل‌دسترسی عمومی، پارامترهای به‌دست‌آمده پس از آموزش منتشر می‌شوند. به این ترتیب، کاربران می‌توانند مدل را دانلود کنند و متناسب با نیازهای خود تغییر دهند. این رویکرد گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر برای کسب‌وکارها به شمار می‌رود.
به گفته متا، Muse Spark Open در مجموع ۸۱۶ میلیارد پارامتر دارد که ۴۲ میلیارد مورد از آن‌ها به‌طور هم‌زمان فعال هستند. این مدل می‌تواند با پنجره متنی تا یک میلیون توکن کار کند. از قابلیت‌های برجسته آن می‌توان به انجام وظایف طولانی‌مدت، مهندسی نرم‌افزار پیچیده و استدلال چندمرحله‌ای اشاره کرد. این مدل همچنین از سازوکارهای حفاظتی قدرتمندی برخوردار است.
الکساندر وانگ، مدیر هوش مصنوعی متا، اعلام کرده است که این مدل قدرتمندترین مدل هوش مصنوعی با وزن‌های قابل‌دسترسی عمومی است که تاکنون در آمریکا توسعه یافته است.
نکته قابل‌توجه اینکه Muse Spark Open برای اجرا روی تراشه M5 Ultra شرکت اپل بهینه‌سازی شده است. کاربران می‌توانند این مدل را به‌صورت محلی روی دو دستگاه Mac Studio مجهز به این تراشه اجرا کنند و به این ترتیب، یک «ابررایانه» روی میز کار خود داشته باشند.
مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، گفته است که این مدل به لطف همکاری با اپل و جان ترنوس، مدیرعامل جدید این شرکت، روی نسل تازه دستگاه‌های Mac Studio عملکرد بسیار خوبی دارد. ترنوس که در ماه سپتامبر سکان هدایت اپل را به دست گرفت، این همکاری را گامی چشمگیر در پیشرفت هوش مصنوعی روی دستگاه‌های شخصی دانسته است.
اقدام متا در شرایطی صورت می‌گیرد که توسعه‌دهندگان چینی طی سال‌های اخیر جایگاه برجسته‌ای در بازار مدل‌های هوش مصنوعی با وزن‌های قابل‌دسترسی عمومی به دست آورده‌اند. از جمله نام‌های مطرح این حوزه می‌توان به مدل Qwen متعلق به علی‌بابا، مدل Kimi K3 از شرکت Moonshot AI و مدل GLM از شرکت Z.ai اشاره کرد. متا مدعی است محصول جدیدش از قابلیت‌هایی هم‌سطح این مدل‌ها برخوردار است و در برخی موارد حتی می‌تواند عملکرد بهتری داشته باشد.
چند روز پیش از این، متا دو مدل بسته با نام‌های Wonder و Wonder Full را معرفی کرده بود که به گفته این شرکت، توانایی رقابت با پیشرفته‌ترین نسخه‌های ChatGPT و Claude را دارند. این شرکت همچنین در ماه اوت مدل کوچک‌تر Muse Glimmer را با وزن‌های قابل‌دسترسی عمومی عرضه کرده بود.
متا در آغاز فعالیت خود در حوزه هوش مصنوعی بر توسعه مدل‌های باز تمرکز داشت، اما زاکربرگ در ماه‌های اخیر این شرکت را به رقابت با OpenAI و آنتروپیک سوق داده است. مدل Spark که در ماه آوریل عرضه شد، نشان‌دهنده فاصله گرفتن متا از مدل متن‌باز Llama است که از رقبا عقب مانده بود. با این حال، زاکربرگ همچنان معتقد است که فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی نباید در انحصار شمار محدودی از شرکت‌ها قرار گیرند.
مدل‌های هوش مصنوعی با وزن‌های قابل‌دسترسی عمومی به کسب‌وکارها کمک می‌کنند کنترل بیشتری بر داده‌های خود داشته باشند، اما اجرای آن‌ها در مقیاس گسترده همچنان به توان پردازشی قابل‌توجه و تخصص فنی بالایی نیاز دارد.