انتروپیک ۵ درصد از سهام خود را به صندوقی با هدف منافع عمومی اختصاص می‌دهد
انتروپیک، سازنده مدل هوش مصنوعی کلود، تصمیمی مهم گرفته است که می‌تواند نگاه شرکت‌های هوش مصنوعی به مسئولیت‌پذیری شرکتی را تغییر دهد. این شرکت اعلام کرده است که ۵ درصد از سهام خود را به صندوقی با هدف تأمین منافع عمومی اختصاص می‌دهد؛ ساختاری که در آن تأثیرات اجتماعی در کنار سودآوری و فراتر از صرفاً حداکثر کردن سود قرار می‌گیرد. زمان اعلام این تصمیم نیز قابل توجه است؛ این تعهد در حالی مطرح می‌شود که انتروپیک ارائه اطلاعات مالی به گروهی از سرمایه‌گذاران منتخب را آغاز کرده است؛ اقدامی که گمانه‌زنی‌ها درباره عرضه اولیه سهام شرکت و احتمال رسیدن ارزش آن به ده‌ها میلیارد دلار را افزایش داده است.
انتروپیک با این تصمیم می‌خواهد تعهد عملی خود به مأموریت اعلام‌شده‌اش را نشان دهد. این شرکت فعال در حوزه ایمنی هوش مصنوعی اعلام کرده است که ۵ درصد از سهام خود را به صندوقی با هدف تأمین منافع عمومی اختصاص خواهد داد؛ ساختاری شرکتی که برای ایجاد توازن میان سودآوری و منفعت اجتماعی طراحی شده است. با توجه به اینکه بر اساس دورهای اخیر تأمین مالی، ارزش انتروپیک ممکن است از ۴۰ میلیارد دلار فراتر برود، ارزش این سهم می‌تواند به ۲ میلیارد دلار یا بیشتر برسد.
این اعلام در مقطعی حساس برای شرکت هوش مصنوعی مستقر در سان‌فرانسیسکو صورت گرفته است. تنها چند روز پیش، انتروپیک ارائه گزارش‌های مالی فصلی به گروهی از سرمایه‌گذاران منتخب را آغاز کرد؛ اقدامی که معمولاً پیش از آماده‌سازی شرکت‌ها برای ورود به بازار سهام انجام می‌شود. این شرکت تاکنون بیش از ۷ میلیارد دلار از سرمایه‌گذارانی از جمله گوگل، آمازون و Salesforce Ventures جذب کرده و به یکی از استارتاپ‌های هوش مصنوعی برخوردار از بیشترین پشتوانه مالی در جهان تبدیل شده است.
شرکت‌های عام‌المنفعه ساختاری حقوقی نسبتاً جدید دارند که آن‌ها را ملزم می‌کند هنگام تصمیم‌گیری، منافع ذی‌نفعان را نیز در نظر بگیرند، نه اینکه صرفاً بر بازده سهام‌داران تمرکز کنند. ایالت دلاور، محل ثبت شرکت‌های بسیاری از شرکت‌های فناوری، این چارچوب حقوقی را در سال ۲۰۱۳ معرفی کرد. اختصاص بخشی از سهام به چنین صندوقی، در عمل سازوکاری برای تثبیت تعهدات حاکمیتی انتروپیک ایجاد می‌کند تا مأموریت اعلام‌شده شرکت در زمینه ایمنی هوش مصنوعی در اولویت بماند؛ حتی اگر این رویکرد با حداکثر کردن سود کوتاه‌مدت در تضاد باشد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که انتروپیک با افزایش نظارت و انتقاد درباره رویه‌های ایمنی و روابط تجاری خود روبه‌رو است. این شرکت اخیراً امکان دسترسی ارزیابان مستقل به سامانه‌های خود را فراهم کرده است و به ارزیابان بیرونی ایمنی هوش مصنوعی اجازه داده تا در سطحی بی‌سابقه به اطلاعات و فرایندهای داخلی کارکنان دسترسی داشته باشند. این حرکت به سوی شفافیت پس از آن صورت گرفت که پژوهشگران خود انتروپیک هشدار دادند که مدل‌های هوش مصنوعی ممکن است در آینده‌ای نزدیک بتوانند به‌طور مستقل خود را در دستگاه‌های مختلف تکثیر کنند.
با این حال، تعهد انتروپیک به ایمنی مانع بروز جنجال درباره این شرکت نشده است. انتروپیک در حال حاضر در دادگاه فدرال به قرار گرفتن در فهرست سیاه پنتاگون اعتراض می‌کند و محدودیت‌های وزارت دفاع آمریکا درباره استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت را به چالش کشیده است. همچنین، رویدادی شرم‌آور که در آن کلود گزارشی نادرست درباره یک قتل به پلیس فیلادلفیا ارسال کرد، خطرات واقعی استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی بدون تدابیر حفاظتی کافی را برجسته ساخت.
رقابت در این بازار نیز در حال تغییر است. پلتفرم توسعه نرم‌افزار Replit چند ماه پیش، بی‌سروصدا همکاری با انتروپیک را کنار گذاشت و به سراغ OpenAI رفت. امجد مسعد، مدیرعامل این شرکت، در رویداد TechCrunch Disrupt فشارهای ناشی از هزینه‌ها را دلیل این تصمیم عنوان کرد. این جدایی نشان می‌دهد انتروپیک با چه چالشی روبه‌رو است: حفظ رویکردی که ایمنی را در اولویت قرار می‌دهد و در عین حال، رقابت با شرکت‌هایی مانند OpenAI و گوگل از نظر قیمت و عملکرد.
ساختار صندوق عام‌المنفعه می‌تواند پشتوانه حقوقی لازم را برای سرمایه‌گذاری انتروپیک در حوزه ایمنی فراهم کند؛ حتی اگر این سرمایه‌گذاری حاشیه سود شرکت را در کوتاه‌مدت کاهش دهد. شرکت‌های سهامی متعارف از نظر امانت‌داری قانونی در قبال سهام‌داران، وظیفه دارند برای افزایش ارزش سهام تلاش کنند. این الزام ممکن است زمانی تنش ایجاد کند که اقدامات ایمنی، توسعه محصولات را کند یا هزینه‌ها را بیشتر کند. انتروپیک با گنجاندن تعهدات مربوط به منافع عمومی در ساختار مالکیت خود، عملاً برای اتخاذ رویکردی محتاطانه‌تر از رقبایش فضای عمل ایجاد می‌کند.
این رویکرد پیشینه‌ای در میان شرکت‌های فناوری مأموریت‌محور دارد. پاتاگونیا در سال ۲۰۲۲ ساختار خود را به‌گونه‌ای تغییر داد که سود شرکت به فعالیت‌های زیست‌محیطی اختصاص یابد. کیک‌استارتر نیز در سال ۲۰۱۵ به یک شرکت عام‌المنفعه تبدیل شد. با این حال، ابعاد فعالیت انتروپیک و اهمیت حیاتی پیامدهای توسعه هوش مصنوعی باعث می‌شود تعهد این شرکت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد.
این اعلام همچنین در زمانی صورت می‌گیرد که انتروپیک و OpenAI از نهادهای نظارتی خواسته‌اند مقررات سخت‌گیرانه‌تری برای توسعه هوش مصنوعی وضع کنند. نمایندگان این دو شرکت در پارلمان بریتانیا حاضر شدند و خواستار تنظیم‌گری در این حوزه شدند؛ آن هم در شرایطی که مقام‌های اطلاعاتی بریتانیا درباره خطر استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت سلاح‌های زیستی هشدار داده بودند. این تلاش برای وضع مقررات با تردید منتقدانی روبه‌رو شده است که معتقدند چنین اقداماتی ممکن است راه ورود رقبای کوچک‌تر به بازار را دشوارتر کند.
برای سرمایه‌گذاران، تعهد به اختصاص سهام به صندوق عام‌المنفعه پیچیدگی‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند. هرچند سهم ۵ درصدی، سهمی اقلیت است، حقوق حاکمیتی صندوق می‌تواند به آن نفوذی فراتر از اندازه مالکیتش در تصمیم‌های مهم بدهد. این مسئله به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که انتروپیک خود را برای عرضه احتمالی سهام در بازار عمومی آماده می‌کند؛ زیرا سرمایه‌گذاران بازار سهام معمولاً خواهان شفافیت درباره ساختار حاکمیت شرکتی و تعارض‌های احتمالی میان سودآوری و مأموریت شرکت هستند.
انتروپیک هنوز جزئیات نحوه فعالیت صندوق، افرادی که کنترل آن را در اختیار خواهند داشت یا اولویت‌هایی را که دنبال خواهد کرد، اعلام نکرده است. این جزئیات اهمیت زیادی دارند. اگر صندوق واقعاً مستقل باشد و اختیار وتوی تصمیم‌های حیاتی مرتبط با ایمنی را داشته باشد، می‌تواند محدودیتی معنادار بر اختیارات مدیریت ایجاد کند. در مقابل، اگر نقش آن صرفاً مشورتی باشد، تأثیرش احتمالاً بیشتر جنبه نمادین خواهد داشت.
تعهد انتروپیک به اختصاص ۵ درصد از سهام خود به صندوق عام‌المنفعه را می‌توان تلاشی واقعی برای نهادینه کردن ایمنی در ساختار شرکت دانست یا اقدامی نمایشی در چارچوب روابط عمومی شرکتی؛ پاسخ این پرسش به جزئیاتی بستگی دارد که هنوز اعلام نشده‌اند. در شرایطی که آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی برای ساخت سامانه‌هایی هرچه قدرتمندتر رقابت می‌کنند، نحوه تنظیم مالکیت و پاسخ‌گویی آن‌ها به‌اندازه خود فناوری اهمیت خواهد داشت. انتروپیک که ظاهراً آماده‌سازی برای عرضه اولیه سهام را آغاز کرده و با فشارهای فزاینده رقابتی روبه‌رو است، روی این فرض حساب می‌کند که سرمایه‌گذاران از تعهد آن به ایجاد توازن میان سودآوری و منفعت عمومی استقبال خواهند کرد. آزمون واقعی این رویکرد زمانی خواهد بود که این دو اولویت با یکدیگر تعارض پیدا کنند.