هشدار مهم درباره بیمه در اسناد عرضه اولیه سهام آنتروپیک
شرکت سازنده هوش مصنوعی کلود در آستانه ورود به بورس نزدک قرار دارد و هشدار داده است که در بدترین سناریو، خسارت ناشی از یک حادثه مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است از ظرفیت یا توان تخصصی بازار بیمه برای پوشش آن فراتر برود.
شرکت‌ها به‌ندرت در اسناد عرضه سهام خود به سرمایه‌گذاران اعلام می‌کنند که صنعت بیمه شاید نتواند از آن‌ها در برابر برخی خطرات محافظت کند. آنتروپیک اکنون دقیقاً چنین هشداری داده است.
این شرکت توسعه‌دهنده هوش مصنوعی که در سان‌فرانسیسکو مستقر است، روز دوشنبه اظهارنامه ثبت عرضه سهام خود را در قالب فرم S-1 به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ارائه کرد. آنتروپیک قصد دارد سهام خود را با نماد ANT در بازار جهانی منتخب نزدک عرضه کند. سرمایه‌گذاران بریتانیایی نیز در این عرضه مشارکت خواهند داشت و عرضه عمومی در بریتانیا هم در نظر گرفته شده است؛ با این حال، شرکت برنامه‌ای برای پذیرش سهام در بورس بریتانیا ندارد. آنتروپیک ارائه این اسناد را تأیید کرده است، اما هنوز تعداد سهام قابل عرضه یا محدوده قیمت آن را مشخص نکرده است. متن اظهارنامه ثبت عرضه سهام در دسترس است.
شکاف پوشش بیمه‌ای؛ مشکلی بسیار بزرگ
بخش مربوط به عوامل خطر در دفترچه عرضه سهام ۹۴ صفحه دارد. یکی از مطالب این بخش برای صنعت بیمه اهمیت ویژه‌ای دارد. آنتروپیک می‌گوید خسارت ناشی از یک حادثه فاجعه‌بار مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است آن‌قدر گسترده باشد که هیچ شرکت بیمه‌ای به‌تنهایی و حتی شاید کل صنعت بیمه نیز ظرفیت مالی یا تخصص لازم برای پذیرش و پوشش آن را نداشته باشد.
این شرکت همچنین تأکید می‌کند که بازار بیمه‌های اختصاصی هوش مصنوعی هنوز نوپا است و در حال شکل‌گیری است. آنتروپیک هشدار می‌دهد که ممکن است نتواند برای برخی از مسئولیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، پوشش بیمه‌ای با شرایط تجاری معقول تهیه کند یا حتی اصلاً به چنین پوششی دست یابد.
مواردی که پوشش بیمه‌ای از هم‌اکنون ناکافی بوده است
اسناد عرضه سهام نشان می‌دهند که بخشی از این مشکل پیش‌تر نیز بروز کرده است. برخی از قراردادهای آنتروپیک با ارزیابان مستقل، یعنی متخصصانی که مدل‌های این شرکت را تحت آزمون‌های سخت‌گیرانه قرار می‌دهند، آنتروپیک را ملزم می‌کنند در برابر بعضی دعاوی اشخاص ثالث از این ارزیابان دفاع کند و خسارت آن‌ها را جبران کند؛ آن هم بدون تعیین سقف مسئولیت. برخی قراردادهای مشتریان نیز تعهدات جبران خسارت مشابهی دارند که دعاوی مربوط به مالکیت فکری درباره خروجی مدل‌ها را در بر می‌گیرد و برای آن‌ها سقفی تعیین نشده است.
این شرکت همچنین به نمونه‌ای واقعی از ناکافی بودن پوشش بیمه‌ای اشاره می‌کند. آنتروپیک در سپتامبر ۲۰۲۵ با پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار برای حل‌وفصل دعوای گروهی مربوط به حق نشر که با نام پرونده بارتز شناخته می‌شود، توافق کرد. دادگاه نیز در ماه ژوئیه این توافق را تأیید کرد. آنتروپیک می‌گوید بیمه آن تمام خسارت مربوط به این پرونده را پوشش نداده است.
چهار دسته خطر و حوزه‌های متعدد بیمه‌ای
بنیان‌گذاران آنتروپیک در نامه‌ای در ابتدای دفترچه عرضه سهام، خطرات هوش مصنوعی را در چهار دسته قرار داده‌اند: سوءاستفاده، از دست رفتن کنترل، سوءاستفاده اقتدارگرایانه و اختلال اقتصادی. سوءاستفاده شامل حملات سایبری و کمک به طراحی سلاح‌های زیستی می‌شود. از دست رفتن کنترل نیز به وضعیتی اشاره دارد که سامانه‌ها برخلاف قصد و انتظار انسان‌ها عمل می‌کنند.
هر یک از این دسته‌ها بر رشته‌های متفاوت بیمه‌ای تأثیر می‌گذارد. خطرات ناشی از سوءاستفاده در حوزه بیمه سایبری و بیمه مسئولیت قرار می‌گیرند. رفتار خودمختار سامانه‌ها این پرسش را مطرح می‌کند که وقتی هیچ انسانی تصمیمی نگرفته است، مسئولیت خسارت بر عهده چه کسی خواهد بود. اختلال اقتصادی گسترده‌تر نیز می‌تواند حوزه‌هایی از بیمه اعتبارات تجاری تا بیمه مسئولیت ناشی از رویه‌های استخدامی را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش فشار بر بیمه سایبری و بیمه مسئولیت مدیران و مقامات شرکت
در دفترچه عرضه سهام آمده است که مجرمان از هم‌اکنون از هوش مصنوعی برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها، نوشتن بدافزار و دور زدن سامانه‌های شناسایی استفاده کرده‌اند. آنتروپیک در بخش مربوط به خطرات امنیت سایبری هشدار می‌دهد که پوشش بیمه‌ای فعلی آن ممکن است کافی نباشد و مطالبات بیمه‌ای آن رد شوند، پرداختشان به تأخیر بیفتد یا اصلاً پرداخت نشوند.
اگر بتوان از یک مدل واحد برای حمله هم‌زمان به هزاران شرکت استفاده کرد، فرض‌هایی که مبنای قیمت‌گذاری بیمه سایبری قرار دارند، دیگر ممکن است با واقعیت سازگار نباشند. چنین وضعیتی می‌تواند برآورد بیمه‌گران از میزان خسارت‌های هم‌زمان و انباشته را با چالش مواجه کند.
در این اسناد همچنین آمده است که حوادث سایبری و رخدادهای مرتبط با هوش مصنوعی در بریتانیا، اتحادیه اروپا و مناطق دیگر، مشمول مقررات سخت‌گیرانه‌تری برای گزارش‌دهی شده‌اند. قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا از هم‌اکنون توسعه‌دهندگان قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی با کاربرد عمومی را ملزم می‌کند حوادث جدی را در اسرع وقت گزارش دهند. این مقررات هم بار رعایت الزامات قانونی را افزایش می‌دهند و هم می‌توانند زمینه‌ساز مسئولیت‌های حقوقی جدیدی شوند.
آنتروپیک در بخش جداگانه‌ای از اسناد، درباره بیمه مسئولیت مدیران و مقامات شرکت (D&O) نیز هشدار داده است. این شرکت انتظار دارد الزامات ناشی از تبدیل شدن به یک شرکت بورسی، هزینه این بیمه را افزایش دهد. در نتیجه، ممکن است مجبور شود برای دریافت همان پوشش هزینه بسیار بیشتری بپردازد یا به سقف تعهدات پایین‌تری رضایت دهد.
ساختار شرکتی آنتروپیک نیز ویژگی خاصی دارد. این شرکت به‌عنوان یک شرکت سهامی عام با مأموریت عمومی، هیئت‌مدیره‌ای دارد که باید بازده سرمایه‌گذاران را در کنار مأموریت اعلام‌شده شرکت در نظر بگیرد. یک نهاد مستقل به نام تراست منافع بلندمدت که در شرکت منفعت مالی ندارد، اختیار انتخاب اکثریت اعضای هیئت‌مدیره را در اختیار دارد. در اساسنامه شرکت همچنین تصریح شده است که کوتاهی در انجام وظایف مربوط به ایجاد توازن میان منافع عمومی و سایر مسئولیت‌ها، به‌خودی‌خود و برای اهداف جبران خسارت مدیران، به‌منزله سوءنیت یا نقض وفاداری محسوب نمی‌شود.
تفاوت رویکرد لندن و آمریکا
انتشار این اسناد در زمانی صورت می‌گیرد که بازار بیمه آمریکا و بازار لندن مسیرهای متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. در آمریکا، بیمه‌گران می‌توانند استثناهای استاندارد مربوط به هوش مصنوعی مولد را به بیمه‌نامه‌های عمومی مسئولیت مدنی اضافه کنند. در لندن، شرکت‌های تخصصی مانند CFC بندهایی را به بیمه‌نامه‌ها افزوده‌اند که به‌صراحت تأیید می‌کنند صرف استفاده از هوش مصنوعی، پوشش بیمه‌ای را از اعتبار ساقط نمی‌کند.
برای کارگزارانی که پوشش خطرات فناوری را در هر دو بازار تنظیم می‌کنند، این تفاوت اهمیت عملی دارد: یک خسارت یکسان ممکن است تحت یک برنامه بیمه‌ای پوشش داده شود، اما در برنامه‌ای دیگر از پوشش خارج باشد.
اعداد بزرگی که پشت این هشدار قرار دارند
آنتروپیک گزارش کرده است که درآمد آن در شش ماه منتهی به ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۱۶.۳ میلیارد دلار بوده است؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال قبل ۱.۲ میلیارد دلار و در کل سال ۲۰۲۵ برابر با ۴.۶ میلیارد دلار بود.
زیان خالص ۸۰.۷ میلیارد دلاری شرکت در این دوره شش‌ماهه در نگاه نخست نگران‌کننده به نظر می‌رسد. با این حال، ۷۲.۴ میلیارد دلار از این رقم ناشی از تغییر ارزش منصفانه اوراق قابل‌تبدیل و ابزارهای مشابه بوده است؛ تغییری که با افزایش ارزش‌گذاری شرکت ارتباط داشته است. زیان عملیاتی آنتروپیک ۶۹۳ میلیون دلار بود. هزینه‌های محاسباتی و زیرساختی شرکت در همین دوره شش‌ماهه به نزدیک ۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که از مجموع هزینه‌های این بخش در کل سال ۲۰۲۵ بیشتر است.
شرکت‌های بیمه خود نیز از مشتریان آنتروپیک هستند. در دفترچه عرضه سهام، پذیره‌نویسی بیمه به‌عنوان یکی از فعالیت‌هایی ذکر شده است که مشتریان برای انجام آن از کلود استفاده می‌کنند. همچنین آلیانتس در ماه ژانویه با آنتروپیک یک همکاری جهانی امضا کرد.
جمع‌بندی
یکی از بزرگ‌ترین توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی در جهان، در یک سند رسمی عرضه سهام اعلام کرده است که شکاف پوشش بیمه‌ای خطرات هوش مصنوعی ممکن است مشکلی ساختاری باشد، نه کمبودی موقت در ظرفیت بیمه‌گران. هنوز مشخص نیست بازار با افزایش ظرفیت بیمه‌ای، سخت‌گیرانه‌تر کردن استثناهای بیمه‌نامه‌ها یا در نهایت با ایجاد پشتوانه دولتی به این مشکل پاسخ خواهد داد؛ سازوکاری مشابه آنچه برای خطرات تروریسم و حوادث هسته‌ای ایجاد شده است.
مواردی که هنگام تمدید بیمه باید بررسی شوند
- استثناهای مربوط به هوش مصنوعی: بیمه‌نامه‌های مسئولیت عمومی (GL)، مسئولیت حرفه‌ای (PI) و مسئولیت مدیران و مقامات شرکت (D&O) را از نظر وجود استثناهای مرتبط با هوش مصنوعی بررسی کنید و ببینید هر بیمه‌نامه اصطلاح «هوش مصنوعی» را چگونه تعریف می‌کند.
- تعهدات جبران خسارت بدون سقف: مشخص کنید آیا مشتریان چنین تعهداتی را به فروشندگان فناوری هوش مصنوعی یا مشتریان خود داده‌اند، از آن‌ها دریافت کرده‌اند یا هر دو حالت وجود دارد.
- تجمیع خسارت‌ها: بررسی کنید که آیا بیمه‌نامه سایبری حملات تقویت‌شده با هوش مصنوعی و اختلال‌هایی را که در یک ارائه‌دهنده واحد مدل هوش مصنوعی رخ می‌دهند، پوشش می‌دهد یا خیر.
- تناسب پوشش مسئولیت مدیران: بررسی کنید مفاد بیمه‌نامه‌های D&O چگونه به هیئت‌مدیره‌های مأموریت‌محور و وظایف مربوط به منافع عمومی می‌پردازند.
- گزارش‌دهی حوادث: تعهدات مشتریان تحت مقررات هوش مصنوعی و امنیت سایبری بریتانیا و اتحادیه اروپا را مرور کنید و اطمینان یابید که هزینه‌های دفاع در برابر اقدامات نظارتی و قانونی تحت پوشش قرار دارند.