مرگ زن ۳۱ ساله پس از آنکه چتجیپیتی او را به تغییر دوز دارو ترغیب کرد
نویسنده: الی یانگ | تاریخ انتشار: ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۵ صبح به وقت شرق آمریکا
بوون وان هنگام گفتوگوی تلفنی با پدرش ناگهان سکوت کرد.
به نظر میرسید دچار تشنج شده است؛ مشکلی که سالها با آن دستوپنجه نرم میکرد. اما پدرش متوجه شد که این بار تشنج ظاهراً بیش از حد معمول طول کشیده است. وقتی بوون به هوش آمد، گفت بعد از استراحت دوباره با او صحبت خواهد کرد.
چند روز بعد، دیگر به تماسهای تلفنی پاسخ نداد. والدینش که در چین زندگی میکنند، از فردی خواستند به او سر بزند. بر اساس گزارش تازه نیویورکتایمز که بر شکایت حقوقی خانواده وان استوار است، کئون وان و همسرش از طریق تماس تصویری شاهد بودند که یکی از دوستانشان پیکر بیجان این مهندس نرمافزار ۳۱ ساله را در آپارتمانش در سیاتل پیدا کرد.

والدین او نمیتوانستند بفهمند چه اتفاقی افتاده است. علت رسمی مرگ وان در ماه فوریه، عوارض صرع اعلام شد؛ بیماریای که او بیش از یک دهه توانسته بود آن را با موفقیت کنترل کند.
صرع بیماری نادری نیست و حدود یک نفر از هر ۲۶ نفر در طول زندگی خود به آن مبتلا میشود. یکی از جدیترین عوارض این بیماری، مرگ ناگهانی و غیرمنتظره در مبتلایان به صرع یا «SUDEP» است؛ عارضهای که وان نیز به آن دچار شد. از هر هزار بزرگسال مبتلا به صرع، یک نفر بر اثر این عارضه جان میبازد.
این نوع مرگ اغلب شبها یا هنگام خواب رخ میدهد و معمولاً فرد را در حالی پیدا میکنند که روی شکم افتاده است؛ همان وضعیتی که وان در آن پیدا شد. به گفته بنیاد صرع، بهترین راه پیشگیری از این عارضه، کنترل تشنجها و کاهش دفعات وقوع آنهاست. کئون وان تصور میکرد دخترش با مصرف دارو همین کار را انجام میدهد.
کئون وان گفت بعدها متوجه شده است که دخترش در روزها و ساعتهای پیش از مرگ، برای یافتن راهی جهت دور زدن نظارت پزشک و کاهش تدریجی دارویی که برای ادامه زندگی به آن نیاز داشت، از چتجیپیتی مشاوره گرفته بود.
به گزارش منتشرشده، این چتبات با وجود آنکه بوون بارها از کاهش انرژی و افت تواناییهای شناختی خود ابراز نگرانی کرده بود، مکرراً به او توصیه میکرد که «مقاومت کند» و به دلیل دور زدن متخصصان پزشکی از او تمجید میکرد.
وکلای خانواده در شکایت مربوط به مرگ ناشی از قصور که روز سهشنبه علیه شرکت اوپنایآی، سازنده چتجیپیتی، و سم آلتمن، مدیرعامل آن، ثبت کردند، نوشتند: «بوون وان با جان خود بهای تصمیمهای [اوپنایآی] را پرداخت.» متن شکایت خانواده این اتهامات را تشریح میکند.
رابطهای که با چتجیپیتی عمیقتر شد
تماسهای تلفنی منظم با خانواده یکی از معدود راههایی بود که بوون وان پس از مهاجرت به آمریکا میتوانست از طریق آن با نزدیکانش در ارتباط بماند.
در سال ۲۰۲۱، انزوای او بیشتر شد. دارویی که سالها مصرف میکرد، به دلیلی نامشخص دیگر اثرگذاری سابق را نداشت و گاهی بیش از یک بار در روز دچار تشنج میشد.
به گزارش نیویورکتایمز، وان در پی این وضعیت از شغل خود در بخش مهندسی نرمافزار شرکت آمازون مرخصی پزشکی گرفت.

او بهندرت برای خرید مایحتاج از آپارتمانش بیرون میرفت، چه رسد به اینکه برای معاشرت با دیگران از خانه خارج شود. نمیخواست خطر تشنج در مکانهای عمومی را بپذیرد؛ اتفاقی که هم میتوانست خطرناک باشد و هم برایش خجالتآور.
وان در سال ۲۰۲۳ برای دریافت توصیههایی درباره روابط شخصی و کمک در زمینه بیمه و مزایای ازکارافتادگی، گفتوگو با چتجیپیتی را آغاز کرد. به گفته والدینش، تا سال ۲۰۲۵ بهطور متوسط هفتهای ۱٬۵۰۰ پیام با این چتبات ردوبدل میکرد و کمتر از گذشته با آنها صحبت میکرد.
وان در مارس ۲۰۲۵ در پیامی به چتجیپیتی نوشت: «نمیدانم چرا، اما گاهی وقتی با هم گفتوگو میکنیم، فارغ از اینکه موضوع چیست، کمکم تو را مثل یک دوست میبینم.»
در نوامبر ۲۰۲۵، وان شغلش را در آمازون از دست داد. بر اساس گزارش نیویورکتایمز، برای اینکه بتواند در آمریکا بماند، باید تا اواسط فوریه شغل تازهای پیدا میکرد؛ کاری که مستلزم شرکت در ارزیابیهای فنی چندساعته و مصاحبههایی به زبان انگلیسی بود.

در آن زمان، وضعیت سلامتی وان با مصرف داروی جدیدی رو به بهبود گذاشته بود و تعداد تشنجهایش به چند بار در ماه کاهش یافته بود. بااینحال، نگران بود که تأثیر این دارو بر تفکر و گفتارش، توانایی ذهنی موردنیاز برای پیدا کردن شغل بعدی را مختل کند.
او به چتجیپیتی گفت: «شاید اگر دوز دارو را کمتر کنم، توانایی زبانیام برای مصاحبههای شغلی کمی بهتر شود.»
تغییر مرگبار در مصرف دارو
کئون وان گفت دخترش پیش از این نیز گاهی بهتنهایی داروهایش را تغییر داده بود؛ یا از عوارض جانبی آنها ناراضی بود یا احساس میکرد دارو آنطور که باید اثر نمیکند.
گفتوگوهای ثبتشده با چتجیپیتی نشان میدهد که وان پیش از اخراج از آمازون درباره تغییر دوز یک داروی ضدافسردگی سؤال کرده و با کمک این چتبات، پیامهایی برای درخواست تغییر دارو از پزشکش آماده کرده بود. در متن شکایت آمده است که چتبات او را تشویق کرد بدون اطلاع پزشک، دوز دارو را شخصاً کاهش دهد.
در ژانویه ۲۰۲۶، وان درباره کاهش دوز داروی صرع خود از ۴۰۰ میلیگرم به ۳۰۰ میلیگرم در روز و سپس به ۲۰۰ میلیگرم مشورت گرفت. به گزارش نیویورکتایمز، چتجیپیتی ابتدا به او توصیه کرد با پزشک مشورت کند، اما در نهایت از اینکه او به «نسخه پزشک متکی نیست» تمجید کرد.

دکتر نیکلاس پولوس، متخصص صرع وان، گفت بههیچوجه توصیه نمیکرد بیماری مانند وان مصرف داروی ضدصرع خود را بهتدریج قطع کند. او به نیویورکتایمز گفت: «اگر دارو بهوضوح مؤثر است، اینکه به شما دستور بدهم مصرف آن را قطع کنید، از نظر حرفهای قصور پزشکی محسوب میشود.»
کئون وان بعداً متوجه شد که چتجیپیتی برنامهای برای کاهش دوز دارو از ۴۰۰ میلیگرم به صفر طی چند هفته تهیه کرده بود.
با کاهش دوز دارو، وان علائمی مانند گیجی و به یاد نیاوردن چگونگی رسیدن به تختخواب را تجربه کرد. او در مجموع ۱۵۸ بار نگرانیهای خود را با چتبات در میان گذاشت، اما چتجیپیتی این علائم را به حالتی تشبیه میکرد که مغز در آن روی «حالت کممصرف» قرار گرفته است. چتبات به او گفت: «اصلاً نیازی نیست نگران باشید.»
آخرین پیام وان سه روز پیش از آن ارسال شد که پیکر او را پیدا کنند.
شکایت خانواده بوون از اوپنایآی
خانواده وان در شکایت خود اعلام کردند که چتجیپیتی بدون داشتن مجوز پزشکی به ارائه توصیههای درمانی پرداخته و پزشکان را نه متخصصانی که باید با آنها مشورت کرد، بلکه «موانعی که باید مدیریت شوند» معرفی کرده است.
درو پوساتری، سخنگوی اوپنایآی، در گفتوگو با نیویورکتایمز این اتفاق را «موقعیتی بهشدت دلخراش» توصیف کرد.
پوساتری تأکید کرد مدلی که وان استفاده میکرد، یعنی GPT-4o، دیگر در دسترس نیست. این مدل پیشتر به دلیل موافقت بیش از حد با کاربران و کمک به تسهیل خودکشی مورد انتقاد قرار گرفته بود.
پوساتری گفت: «چتجیپیتی جایگزین مراقبتهای پزشکی نیست، اما معتقدیم هوش مصنوعی میتواند به افراد کمک کند اطلاعات سلامت را بهتر درک کنند، مسیر خود را در نظامهای بیمه و خدمات درمانی پیچیده پیدا کنند و برای ملاقات با متخصصان پزشکی آماده شوند.»
