راهاندازی چارچوبی در کاپ ۳۱ برای تبدیل هوش مصنوعی به بخشی از راهحل بحران اقلیم
چارچوبی داوطلبانه با عنوان «تعهد هوش مصنوعی آنتالیا» در اجلاس کاپ ۳۱ رونمایی شد. این ابتکار دولتها، شرکتها و سازمانها را تشویق میکند تعهدات مشخصی برای تبدیل هوش مصنوعی به بخشی از راهحل مقابله با تغییرات اقلیمی تعیین کنند.
این تعهدنامه که در نشست میزگرد سطحبالای اقدام دیجیتال سبز معرفی شد، مجموعهای از اقدامات را در چهار حوزه مشخص میکند: تأمین انرژی و توسعه زیرساختها و سختافزارهای هوش مصنوعی به شیوهای پایدار؛ طراحی، مدیریت یا تهیه و خرید مسئولانه سامانههای هوش مصنوعی در تمام مراحل چرخه عمر آنها؛ حمایت از ارزیابی و گزارشدهی درباره آثار زیستمحیطی سامانههای هوش مصنوعی؛ و تقویت حمایتهای مالی و زیرساختهای فنی برای بهکارگیری هوش مصنوعی در اقدامات اقلیمی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه.
شمشیری دو لبه
سایمون استیل، دبیر اجرایی سازمان ملل متحد در امور تغییرات اقلیمی، در این نشست، هوش مصنوعی و دیگر فناوریهای پیشرفته را «شمشیری دو لبه» توصیف کرد و گفت: «وظیفه پیش روی ما این است که لبههای خطرناک این فناوریها را کند کنیم، ظرفیتهای تحولآفرین آنها را تقویت کنیم و از این فناوریها به شکلی مسئولانه بهره بگیریم.»
همچنین از امضاکنندگان این تعهدنامه خواسته شده است به شفافسازی و انتشار اطلاعات مربوط به مصرف انرژی و آثار زیستمحیطی فعالیتهای خود متعهد شوند، در توسعه منابع انرژی کمانتشار برای زیرساختهای هوش مصنوعی و مراکز داده سرمایهگذاری کنند، زیرساختهای هوش مصنوعی را با بهرهوری بیشتر از منابع توسعه دهند و از راهکارهای اقلیمی مبتنی بر هوش مصنوعی که به اجرای عملی اقدامات کمک میکنند، حمایت کنند.
دولتها، مراکز دانشگاهی، سازمانهای جامعه مدنی و بخش خصوصی از جمله نخستین حامیان این تعهدنامه هستند.
یافتن تعادل
استیل در ادامه تأکید کرد: «مزایای هوش مصنوعی باید از هزینههای رو به افزایش آن بیشتر باشد. افزون بر این، همه کشورها باید از این مزایا بهرهمند شوند. در بسیاری از کشورها و در طیفهای مختلف سیاسی، مجوز فعالیت شرکتهای هوش مصنوعی هماکنون نیز بر پایهای بسیار سست قرار دارد. در زیر این لایه نازک، با تغییر فضای سیاسی، ممکن است با موانع و الزامات نظارتی بسیار گستردهای روبهرو شویم.»
او افزود: «بنابراین، مدیران عامل و هیئتمدیره شرکتها باید مسئولیت بیشتری بر عهده بگیرند و برنامههای تجاری و سرمایهگذاری خود را با اهداف اقلیمی مورد توافق جهانی هماهنگ کنند.»
در این میزگرد همچنین جایزه سال ۲۰۲۶ سازمان ملل متحد در حوزه هوش مصنوعی برای اقدام اقلیمی اهدا شد. این جایزه به آپندو ارنست لییمو، کارآفرین اهل تانزانیا، رسید که پلتفرم CLIMAID را توسعه داده است. این پلتفرم با استفاده از هوش مصنوعی، دادههای اقلیمی، مشاهدات ماهوارهای و اطلاعات محلی را ترکیب میکند تا به ارزیابی خطرات اقلیمی و برنامهریزی برای سازگاری با تغییرات آبوهوایی کمک کند.
استیل در پایان گفت: «هوش مصنوعی از همین طریق اعتماد عمومی را به دست میآورد و بهعنوان راهکاری برای مقابله با تغییرات اقلیمی، این اعتماد را به نقاط مختلف جهان میبرد.» جزئیات بیشتر درباره این نشست را میتوان در این صفحه مطالعه کرد.
