آمریکا در آستانه دیدار ترامپ و شی، محدودیت صادرات تراشههای هوش مصنوعی به چین را تشدید میکند
دولت دونالد ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که دسترسی چین به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شرکتهایی مانند انویدیا را بیش از گذشته محدود خواهد کرد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای مذاکره با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، راهی این کشور شده است.
وزارت بازرگانی آمریکا با این اقدام قصد دارد فعالیت مراکز داده مستقر در خارج از آمریکا و قاچاق تراشهها را محدود کند؛ اقدامی که در شرایط افزایش انتقادها از عملکرد این وزارتخانه و تردیدها درباره کافی بودن تدابیر آن برای جلوگیری از دسترسی چین به فناوریهای حساس صورت میگیرد.
مقررات جدید، ارسال تراشههای پیشرفته به کشورهای جنوب شرق آسیا، از جمله مالزی، سنگاپور و تایلند را محدود میکند؛ کشورهایی که شرکتهای چینی از طریق آنها به توان پردازشی مورد نیاز برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی دسترسی پیدا کردهاند. همچنین مراکز داده مستقر در خارج از آمریکا که حجم قابلتوجهی از توان محاسباتی خود را در اختیار شرکتهای مستقر در چین قرار میدهند، با الزامات جدیدی روبهرو خواهند شد.
این مقررات چند روز پس از آن منتشر شد که جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، پس از انتشار گزارشهایی درباره رابطه نامشروع با زنی که مظنون به جاسوسی برای چین معرفی شده و در شرکت مگاسپید، مستقر در سنگاپور، فعالیت میکرد، از سمت خود کنارهگیری کرد. مگاسپید از شرکای انویدیاست و با اجاره توان پردازشی مراکز داده خود به مشتریان، خدمات محاسباتی ارائه میدهد. این شرکت به دلیل احتمال انتقال غیرقانونی تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به چین زیر ذرهبین قرار گرفته است.
جان مولنار، رئیس جمهوریخواه کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین، در بیانیهای گفت این اقدام پیامی روشن دارد: «آمریکا در بستن راههای خطرناک دور زدن مقررات کنترل صادرات که چین سالها از آنها سوءاستفاده کرده، جدی است.»
قرار است ترامپ روز پنجشنبه و در جریان اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در همین هفته، در شهر شنژن چین با شی جینپینگ دیدار کند. ترامپ پیشتر نیز در آستانه دیدارهای سطح بالای سیاسی، پکن را به اعمال محدودیتهای فناوری تهدید کرده یا چنین محدودیتهایی را به اجرا گذاشته است.
در مقررات جدید، سنگاپور، تایلند، مالزی، اندونزی و برزیل کشورهایی معرفی شدهاند که خطر انتقال غیرمجاز تراشههای پیشرفته به چین از طریق آنها بیشتر است. از این پس، ارسال تراشههای مشمول مقررات به این کشورها به دریافت مجوز صادرات از آمریکا نیاز دارد.
این الزامات شامل شرکتهای آمریکایی که در این پنج کشور مراکز داده اداره میکنند، نخواهد شد.

لوٹنیک در سفر ترامپ به چین همراه اوست
یک مقام کاخ سفید اعلام کرد هاوارد لوٹنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، که پس از رسوایی انویدیا به دلیل نحوه نظارت بر کنترل صادرات تراشه به چین با انتقادهایی روبهرو شده است، از جمله مقامهای دولت است که ترامپ را در سفر به آسیا همراهی میکنند.
به گزارش رویترز در هفته گذشته، مقامهای ارشد کاخ سفید درباره احتمال برکناری لوٹنیک گفتوگو کردهاند. با این حال، ترامپ روز دوشنبه و هنگام ترک کاخ سفید برای سفر به فیلیپین و چین، به خبرنگاران گفت قصدی برای جایگزین کردن او ندارد.
به نظر میرسد اقدامات بیشتری علیه چین نیز در دست بررسی باشد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز جمعه گفت چهار نهاد دولتی موافق قرار دادن مگاسپید در فهرست سیاه تجاری بودهاند، اما وزارت بازرگانی که مسئول این تصمیم بود، با آن موافقت نکرده است.
ترامپ روز دوشنبه درباره اختلافنظرها در دولت گفت: «یک دیدگاه این است که باید با چین رابطه دوستانه داشت و دیدگاه دیگر خواهان درگیری شدید با چین است. هر دو قابل قبولاند، اما با یکدیگر تفاوت دارند.»
در پی افزایش گمانهزنیها درباره این اختلاف، وزارت بازرگانی در بیانیهای اعلام کرد که مقررات جدید را وزارت خزانهداری و شورای امنیت ملی کاخ سفید تدوین کردهاند و انتشار آن نیز به دستور همین دو نهاد انجام شده است.
ترامپ همچنین گفت با بازگشت هوانگ به سمت مدیرعاملی انویدیا مخالفتی ندارد و به این ترتیب به درخواستها برای بازگرداندن او به این سمت پیوست.
شرکت مگاسپید در بیانیهای که ۱۵ نوامبر منتشر کرد، اعلام کرد به تمام قوانین و مقررات قابلاجرا، از جمله الزامات کنترل صادرات آمریکا، پایبند است.
وزارتخانههای بازرگانی و دادگستری آمریکا روز دوشنبه در بیانیهای مشترک اعلام کردند مقامهای آمریکایی از سال ۲۰۲۴ تحقیق درباره احتمال نقض مقررات کنترل صادرات توسط مگاسپید را آغاز کردهاند. همچنین انویدیا در ژوئن ۲۰۲۵ این شرکت را در فهرست مشتریان ممنوع خود قرار داده بود.

تشدید کنترلهای صادراتی
کیت کورن، مقام پیشین وزارت بازرگانی آمریکا، گفت مقرراتی که روز دوشنبه اعلام شد، تأثیری بسیار گستردهتر بر چین خواهد داشت تا صرفاً افزودن نام یک شرکت به فهرست سیاه تجاری وزارت بازرگانی که با عنوان «فهرست اشخاص» شناخته میشود.
کورن گفت: «انویدیا و شخص جنسن هوانگ از عوامل اصلی پیشبرد این استدلال بودند که فروش تراشه به چین باید بهعنوان یک راهبرد دنبال شود. افشاگریهای هفته گذشته این استدلال را زیر سؤال برد و اکنون روند تحولات در جهت مخالف، یعنی تشدید کنترلهای صادراتی، در حال حرکت است.»
بر اساس مقررات جدید، مراکز داده خارج از آمریکا که حجم قابلتوجهی از توان محاسباتی خود را در اختیار شرکتهای مستقر در چین قرار میدهند، باید ظرف ۹۰ روز مجوز صادرات آمریکا را دریافت کنند تا بتوانند به ارائه این خدمات ادامه دهند؛ در غیر این صورت، ممکن است در آینده با محدودیتهای صادراتی روبهرو شوند.
این مقررات همچنین ارسال تراشه به مراکز دادهای را محدود میکند که توان پردازشی آنها از یک آستانه مشخص فراتر میرود.
الزام دریافت مجوز شامل سامانههایی که خردهفروشان آنلاین و شرکتهای شبکههای اجتماعی از آنها استفاده میکنند، نخواهد شد؛ وزارت بازرگانی اعلام کرده است که این سامانهها تهدید امنیت ملی مشابهی ایجاد نمیکنند.
مقررات جدید همچنین بهطور رسمی چارچوبی را لغو میکند که دولت جو بایدن وضع کرده بود و دسترسی جهانی به تراشههای هوش مصنوعی را از طریق الزامات صدور مجوز محدود میساخت.
وزارت بازرگانی در اوایل سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که این مقررات را اجرا نخواهد کرد و قصد دارد آن را لغو و با چارچوبی جدید جایگزین کند. با این حال، تا روز دوشنبه اقدامی در این زمینه انجام نداد. در نتیجه، میلیاردها دلار تراشه انویدیا که مشمول محدودیت بودند، همچنان به مراکز داده مورد استفاده شرکتهای هوش مصنوعی چینی منتقل شدند.
انویدیا که بهشدت با مقررات دولت بایدن مخالفت کرده بود، از اظهارنظر درباره مقررات جدید خودداری کرد.
رویترز
